یادی از نصرت کریمی در آپارات
این هفته آپارات با پخش فیلم "زندگی" ساخته علا محسنی، از نصرتالله کریمی هنرمند فقید ایرانی یادی میکند.
درباره فیلم
'ممنوعالکار شدن ' عبارتی است که در سالهای اخیر در ایران زیاد بهگوش میرسد اما رواجاش به بعد از سال ۱۳۵۷برمیگردد. روزهایی که به دلایل مختلف، به خیلی از افراد اجازه داده نمیشد که در مشاغلی که داشتند، ادامه کار دهند. نصرت کریمی انیماتور، مجسمه ساز، بازیگر، صدا پیشه، گریمور و بیشتر از همه اینها فیلمساز شناخته شده پیش از انقلاب، یکی از این افراد است که به دلیل آثارش، از فیلمسازی و بقیه کارهای هنری محروم و حدود سی و هفت هشت سال است که خانهنشین شده، اما صدالبته هنرش خانهنشین نشده است. او یکی از پیشروان سینمای اجتماعی در ایران است. او را بیشتر برای ساخت و بازی در فیلمهایی مثل 'درشکهچی ' و 'محلل ' که نمایشاش در زمان خودش واکنش تند محافل دینی را به دنبال داشت و بعد از انقلاب هم یکی از دلایل اصلی فشارها بر او بود، میشناسند. نصرت کریمی پس از یک دوره بیماری در ۱۲ آذر ۱۳۹۸ در تهران درگذشت. فیلم 'زندگی ' مروری بر زندگی این هنرمند است.
ویژگی فیلم
'زندگی' ساخته علا محسنی درباره بخشی از زندگی نصرت کریمی ، فیلمساز، بازیگر و مجسمه ساز برجسته ایرانی به روایت خودش است. یک مستند سرگرمکننده که اطلاعات خوبی را از یک هنرمند در یک قالب و ساختار مناسب عرضه میکند. فیلم با تدوین و ترکیب انیمیشن 'زندگی ' اثر نصرت کریمی و زندگی خود هنرمند
وجه تمثیلی این انیمیشن و زندگی او را به نمایش گذاشته است.
درباره کارگردان
علاء محسنی، مستندساز متولد ۱۳۵۱ تهران و سازنده مستندهای 'زندگی '، 'شهر من پیتزا '، 'همهدانا '، 'کی میرسد باران؟ '، 'کیوسک، قصه نسل سوخته ' و 'آزادیهای یواشکی ' است.
او دانشآموخته انجمن سینمای جوانان ایران و کارگاههای فیلمسازی عباس کیارستمی و بیبیسی در ایران است. آقای محسنی از سال ۱۳۸۹ به آمریکا مهاجرت کرده و تحصیلات خود را تا کارشناسیارشد سینما در کالیفرنیا ادامه داده است.
'زندگی ' اولین فیلم مستند اوست که در سال ۱۳۸۳ از زندگی نصرت کریمی یکی از پیشگامان سینمای ایران ساخته است.
شناسنامه فیلم
طرح، کارگردانی و تدوین: علاء محسنی
تصویر: محمود مجیب
صدا: جهانشاه بختیار
دستیارکارگردان و برنامه ریز: سام ارجمندى
مدیر صحنه: شراگیم زند
تهیهکنندگان: علاء محسنی، مصطفی عزیزی
فرمت: بتاکم، محصول ۱۳۸۳
خلاصه فیلم
'زندگی ' مستند کوتاهی است از زندگی نصرت کریمی، گریمور، طراح، بازیگر، نویسنده، کارگردان، مجسمه ساز، صداپیشه و از پیشگامان سینمای انیمیشن ایران. او که بعد از انقلاب اسلامی از تمامی فعالیتهای هنری منع شده بود به پرورش کاکتوس و مجسمهسازی در داخل خانه رو آورد.
نگاه کارگردان
این فیلم - به تعبیر جوانان امروزی - خیلی 'یکهویی 'ساخته شد. آن زمان در شرکت فیلمسازی 'کلک خیال ' مشغول ساخت آگهیهای تلویزیونی و مستندهای صنعتی بودم و در کنارش تئاتر هم کار میکردم ولی اصلا شرایط فیلم ساختن نداشتم. ضمن اینکه هنوز وارد دنیای دیجیتال هم نشده بودیم و فیلمسازی بسیار پرهزینه بود و یا حداقل من از عهده مخارجش بر نمیآمدم. تا اینکه قرار شد ویدئوی مراسم بزرگداشت نصرت کریمی توسط آسیفا (انجمن سازندگان انیمیشن ایران) را در شرکت تدوین کنم. نسخهی نادیده و نایابی از انیمیشن 'زندگی ' ساخته نصرت کریمی هم در این مراسم به نمایش درآمد که فوقالعاده بود. یکی از اولین انیمیشنهای ایرانی، با طرح و نقشهایی برساخته از مینیاتور و همراهی موسیقی سنتی، که بدون کلام و به صورت استعاری سرگذشت پر فراز و نشیب یک گُل را از بدو تولد تا مرگ تعریف میکرد، که به نظرم خود ِ نصرت کریمی بود، که در سال ۱۳۴۴ انگار ناخودآگاه داشت همه زندگیاش را از پیش روایت میکرد. در هنگام تدوین، بخشهایی از این انیمیشن را به ویدئوی مراسم بزرگداشت، مونتاژ موازی کردم که بسیار مورد توجه دوستان و از جمله خود آقای کریمی قرار گرفت، و همین شد که به اصرار و تشویق دوست عزیزم مهرداد شیخان و قبول هزینههای تصویربرداری و تدوین از طرف مدیر شرکت یعنی مصطفی عزیزی، مستندی با همین ایدهی اولیه و همنام با آن انیمیشن یعنی 'زندگی ' ساخته شد. فیلم کوتاهی که اگرچه مرا عملا وارد دنیای مستندسازی کرد ولی مثل موضوعش با ممنوعیت پخش روبهرو شد و هرگز در هیچ کجا اجازه نمایش به آن داده نشد، با این استدلال که 'خود نصرت کریمی در فیلم میگوید من بعد از انقلاب 'ممنوع الکار ' و 'ممنوع الپخش ' شدم پس دیگر جایی برای دادن مجوز باقی نمیماند! ' بله او گفت - و در فیلم هم هست- که چطور یکشبه نه فقط از همه فعالیتهای هنری بلکه از تمامی حقوق شهروندی محروم شد، و همچنین تعریف کرد - و به خواست خودش در فیلم نیامد - که به دلیل فیلم 'محلل ' محکوم به اعدام هم شد و در نهایت و در واپسین لحظات ِکُشندهی انتظار توسط قاضی محمدمهدی گیلانی بخشوده شد. (نصرت کریمی جریان را اینطور تعریف کرد که گیلانی به روال معمول فهرست اعدامیهای ِهربار را با 'امام ' مرور میکرده، به او که رسیده گفته که 'ایشان مهدورالدم است ولی محارب نیست ' و 'آقا ' جواب داده: 'اعدام، نه '، و اینطوری شده که از طناب دار رسته و بعد هم با دادن تعهد که دیگر بر ضد اسلام و مسلمین فیلم نسازد از بند جسته است.)
اینجا دوست دارم یادی کنم از سینماگر فقید عباس کیارستمی، که در اولین ورکشاپ او در ایران با موضوع فرش، که در سعدآباد تهران برگزار میشد، این فیلم را دادم که ببیند و او خاطرهای تعریف کرد که به نظرم خیلی جالب آمد، گفت 'نصرت کریمی حق بزرگی به گردن من (یعنی کیارستمی) دارد، چون سالها پیش که همه در کانون پرورش فکری کار میکردیم و من فقط چند فیلم تبلیغاتی و کوتاه ساخته بودم، اصرار و تشویق او باعث شد که من به سمت فیلم بلند بروم و در واقع اعتماد به نفس ساخت فیلم بلند پیدا کنم و از این لحاظ همیشه ازش ممنون هستم. '
درباره کارشناسان برنامه
سیمین جلالوند که پس از ازدواج با غلامرضا سرکوب، بازیگر تئاتر و سینما، با نام سیمین سرکوب شناخته میشود،در ۱۳۱۹ تهران متولد شد و فعالیت هنری را با بازی در تئاتر آغاز کرد. وی در فیلم «زمین تلخ» به کارگردانی خسرو پرویزی نیز بازی کرده است. سپس از سال ۱۳۴۳ به کار دوبله فیلم روی آورد و تا سال ۱۳۶۲ ادامه داد.وی در طول سالهای فعالیت حرفهای خود در دوبلاژ، نقشهای پررنگی را بهجای بسیاری از بازیگران مطرح جهانگویندگی کرده است. صدای او یکی از صداهای مطرح برای زنان میانسال محسوب میشد و بر روی چهرهٔ حمیده خیرآبادی، مهری ودادیان و دیانا مینشست.سیمین سرکوب در سال ۱۳۶۲ به انگلستان مهاجرت کرد و در حال حاضر ساکن لندن است.
ناصر زراعتی نویسنده و منتقد فیلم، زاده تهران و دانشآموخته سینما از دانشکده هنرهای دراماتیک در ایران است. وی پس از فراغت از تحصیل از دانشگاه، فیلم مستند - آموزشی 'پُست' را برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ساخته و کتاب 'نشانهها و معنا در سینما' نوشته پیتر والن که یکی از منابع اصلی نشانهشناسی در سینما در ایران است، را به فارسی ترجمه کرده است.آقای زراعتی همچنین سابقه چندین سال کار در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و همکاری با عباس کیارستمی در سمتهای مختلف و تدریس سینما در دانشکده سینما تاتر تهران را دارا است. وی از سالهای اول دهه هفتاد به اجبار ایران را ترک و به سوئد مهاجرت کرده است. وی همچنین از سال ۱۳۷۳، ساختنِ مستندهایی ویدئویی را در مورد شاعران و نویسندگان و شخصیتهای ایران آغاز کرده است. از این دستهاند فیلمهایی درباره سیمین بهبهانی، نصرت کریمی، سرهنگ جلیل بزرگمهر (وکیل مدافع دکتر مصدق) و فریدون مشیری. او غیر از مستندسازی، در زمینههای گوناگون نوشته و ترجمه کرده است: داستانِ کوتاه و بلند، نقد فیلم، نقد ادبی، نقد هنر، زندگینامه، سفرنامه و مقالات اجتماعی.
پوریا ماهرویان دانشآموخته سینما در ایران و دانمارک است. او به عنوان فیلمبردار، تدوینگر و تهیهکننده در چندین فیلم کوتاه و نیمهبلند در ایران، دانمارک و انگلستان همکاری داشته است. در کارنامه او همچنین چندین فیلم مستند و گزارش تلویزیونی دیده میشود. او در سال ۲۰۰۰ برای مجموعه عکسهایش به عنوان 'هنرمند خارجی سال ' در دانمارک انتخاب شد. او از سال ۱۳۸۱ در بخش فارسی بیبیسی مشغول به کار بوده و از آن زمان مولف دهها مطلب سینمایی و هنری برای وبسایت بیبیسی فارسی بوده است.
گفتگوی آپارات
گفتگوی آپارات با سیمین سرکوب صداپیشه، پوریا ماهرویان از بیبیسی فارسی و ناصر زراعتی نویسنده سینمایی و علا محسنی مستندساز درباره نصرت کریمی و مستند ' زندگی' را اینجا ببینید.
درباره ی کارگردان
زمان پخش برنامه آپارات :
جمعه ساعت ۲۱:۰۰ ایران
شنبه ساعت ۱۱:۰۰ ایران
یکشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران
سهشنبه ساعت ۱۶:۰۰ ایران
چهارشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران
تکرار جمعه ۲:۳۰ بامداد
آرشیو برنامه های آپارات
برای دسترسی به صفحات برنامههای گذشته آپارات روی اینجا کلیک کنید.
مشاهده برنامه از طریق وبسایت بیبیسی فارسی
این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وبسایت بیبیسی فارسی
و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بیبیسی فارسی در کانال بیبیسی فارسی در یوتیوب نیز قابل مشاهده است.
آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: [email protected]
آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/aparatonbbc
می توانید از طریق پنجره زیر هم با ما تماس بگیرید:
