ترنس‌ها در کوک استودیو؛ صدای بلند 'جنس سوم' در شبه قاره

"خلق خدا یکی هستند، هر آنچه من هستم تو هم همانی..." به نظر می‌رسد "کوک استودیو" یکی از معتبرترین فصل‌واره‌های موسیقی در شبه قاره هند، این تکه از آهنگ افتتاحیه فصل جدیدش را برای نخستین بار در یازده سالی که از عمرش می گذرد، مشخصا به دو خواننده تراجنسیتی (ترنس)، لکی و نغمه، داده بود تا اجرا کنند.

"تجلیل از اتحاد در تنوع هویتی" شعار امسال جشنواره هنری کوک استودیو بوده است.

لکی و نغمه، نمایندگان قشری از جامعه پاکستان هستند که زندگی و حق و حقوقشان، سال‌های سال، موضوعی جنجالی در جامعه و سیاست این کشور بوده است.

بخش نسبتا قابل توجهی از جمعیت پاکستان، که همواره در حاشیه زیسته‌اند، یا ناگزیر بوده اند هویتشان را به عنوان ترنس، پنهان کنند، یا با برملا کردن آن، از حق و حقوق بسیاری محروم شوند.

حضور این دو با واکنشهایی در شبکه های اجتماعی روبرو شد.

کاربری با بیان اینکه ترنسها در پاکستان، برای قرن ها موجوداتی غیرطبیعی محسوب می شدند، گفته حضور لکی و نغمه به از بین رفتن این طرز دید کمک می کند.

حضور لکی و نغمه در آهنگ افتتاحیه کوک استودیو و همین طور اجرای یک آهنگ مستقل توسط آنها، با استقبال زیادی در بین پاکستانی ها روبرو شد.

بسیاری از مخاطبان، این اقدام کوک استودیو را "جسورانه" و "هنجارشکنی" خواندند؛ و یا تلاشی برای شکستن ذهنیت ها و کلیشه‌های رایج در برابر ترنس ها.

فصل های کوک استودیو، همواره با نام های بزرگ موسیقی شبه قاره همراه بوده، اما به باور خیلی از مخاطبان، در بخش آغازین فصل امسال، لکی و نغمه تمام توجه ها را به خود جلب کردند، تا جایی که چند آهنگ دیگری که همزمان اجرا شد، در حاشیه ماندند.

چه خوب است که داریم ذهنیت های کلیشه ای خود را عوض می کنیم.

"بازتولید کلیشه های مرسوم"

آهنگی که لکی و نغمه اجرا کردند یک آواز محلی پنجابی بود و از نوعی که معمولا در مجالس عروسی خوانده می‌شود. شعر و آهنگ آن هم کار خود این دو خواننده بود.

بسیاری از تراجنسیتیهای پاکستان، به دلیل محدودیت هایی که همیشه داشته‌اند، به صورت گروهی زندگی می کنند و تنها راه امرار معاش بیشتر آنها، دوره گردی و اجرای ساز و آواز عروسی‌ها و مناسبت های دیگر بوده است.

ترنسها هیچ وقت راه به محافل معتبر موسیقی و بزم های غزل و قوالی نداشتند و یا اگر هم حضوری داشتند، بدون علنی کردن هویت جنسی شان بوده است.

هرچند استقبال از حضور علنی دو خواننده ترنس در یک بزم معتبر موسیقی گسترده بود، اما مخاطبانی هم بودند که به آهنگی که آنها اجرا کردند، انتقاد می کردند.

کاربری هم از اینکه لکی و نغمه آهنگی را خوانده‍اند که مخصوص عروسی است انتقاد کرده و گفته آنها می‌توانستند در هر ژانر دیگری بخوانند.

این دسته از مخاطبان، معتقد بودند که اگر قرار است کاری هنجارشکنانه انجام شود، باید تمام کلیشه های تحمیلی را شکست که سال های سال بر زندگی و هویت ترنسها سایه انداخته است.

به باور آنها هرچند حضور این دو خواننده کاری در خور تحسین است، اما اجرای آهنگی که شاخصه زندگی آنها در جامعه پاکستان به حساب می آید، به گونه ای بازتولید همان کلیشه های قبلی است.

ناگفته نماند که شمار مخاطبانی که از حضور خواننده های ترنس در کوک استودیوی امسال ابراز نارضایتی کردند، به نحو قابل توجهی اندک بوده است.

با اینکه معنی ترانه را نمی فهمم، اما این احساسی که این آهنگ به من می دهد، خیلی واقعی است.

"جنس سوم؟"

تراجنسیتی بودن در پاکستان، مثل بسیاری از کشورهای توسعه نیافته دیگر، با خطرهای فراوان همراه بوده است.

از تبعیض های گوناگون گرفته تا آزار و اذیت و آمار بالای تجاوز، تا رانده شدن از خانواده و یا برعکس محبوس شدن در خانه و محروم شدن از فرصت رفت و آمد و کار و تحصیل.

با این همه اما، سال ۲۰۱۸ میلادی را می توان سالی نسبتا خوب برای ترنس های پاکستان دانست.

در ماه مه امسال، پارلمان پاکستان، قانونی ابتدایی را تصویب کرد که به ترنس ها حق می دهد جنسیت و هویت اجتماعی شان را خود انتخاب کنند.

این قانون هر نوع تبعیض علیه ترنس ها را چه در بیرون و چه در خانه جرم دانسته است.

پیش از این، دیوان عالی پاکستان در سال ۲۰۰۹ به ترنس ها حق داده بود به عنوان "جنس سوم" شناخته شوند اما هنوز هم جای قانونی که بتواند این حق را تضمین کند، خالی بود.

امسال تراجنسیتیهای پاکستان در انتخابات سراسری این کشور حضور فعال و گسترده ای داشتند و تعدادی از آنها نامزد انتخابات شدند.

مبارزات انتخاباتی آنها انعکاس وسیعی در رسانه های پاکستان داشت. هرچند اینکه در نهایت امر هیچ یک آنها نتوانستند به پارلمان راه پیدا کنند و گزارش هایی که از آزار و اذیت نمایندگان آنها در مراکز رای گیری منتشر شد، نشان داد که ترنس های پاکستان هنوز راه درازی در پیش دارند.