"تاکسی" در آپارات

این هفته در آپارات فیلم " تاکسی" ساخته جعفر پناهی به نمایش درمی‌آید.

درباره فیلم

صحبت کردن از مسائل اجتماعی و سیاسی در سینمای متعهد جهان یک روال متداول است، اما در ایران برخی فیلم‌سازانی که درباره محدودیت‌های اجتماعی و سیاسی فیلم ساخته‌اند، برای ادامه کارشان با مشکلاتی و محدودیت‌های زیادی روبرو شدند. جعفر پناهی که با یک حکم قضایی دوران محکومیت عجیب و غریبی را در ایران می‌گذراند و اجازه خروج از ایران را هم ندارد، یکی از مهم‌ترین این‌ها است. اما سینمای آقای پناهی که تا قبل از بازداشت و محاکمه‌اش در جهان بسیار شناخته شده بود، بعد از این احکام بیشتر و گسترده‌تر شناخته شد و جعفر پناهی محروم شده از فیلمسازی هم بعد از صدور حکم محکومیت قضایی و ممنوعیت از ساخت فیلم، تاکنون با ساخت چهار فیلم تحت شرایط محدود شده، هربار و هر سال تصویری از موقعیت خودش و شرایط محیطی که در آن زندگی می‌کند را به شکلی خلاقانه به تصویر کشیده است. "تاکسی" برنده مهم‌ترین جایزه بین‌المللی سینمای ایران در جهان در سال ۱۳۹۴بود و خرس طلای جشنواره معتبر و درجه یک برلین را برای فیلمسازش و سینمای ایران به ارمغان آورد. این فیلم پس از نمایش در سینماهای جهان با ستایش صاحب‌نظران و منتقدان روبرو شد. ناگفته پیداست که این فیلم هرگز شانسی برای نمایش عمومی در ایران پیدا نکرده است.

ویژگی فیلم

"تاکسی" تصویری خلاقانه از فیلم‌سازی با شرایط محدود و تصویری از شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی محیطی است که فیلم‌ساز از کار بی‌کار‌شده در آن نفس می‌کشد. این فیلم وقتی جایزه خرس طلای جشنواره برلین را که مهم‌ترین جایزه این جشنواره است را به عنوان بهترین فیلم سال ۹۴ برد، عده ای در ایران از منظری سیاسی، این جایزه را سیاسی دانستند و آن را به موقعیت جعفر پناهی نسبت دادند. اما نقدهایی که از منتقدان و فیلم‌شناسان به‌نام جهان بعد از جشنواره در کشورهای مختلف منتشر می‌شد و استقبال از این فیلم ، نشان داد که برای علاقه‌مندان به سینما، ویژگی‌های خلاقانه و زیبایی‌شناسانه و هنرمندانه فیلم به لایه‌های سیاسی و نقد اجتماعی تند و تیزش چربش دارد و در عین حال شجاعت فیلم‌ساز در استقامت و خلاقیت در استفاده از محدودیت‌ها هم مورد توجه بوده است.

درباره کارگردان

جعفر پناهی متولد ۱۳۳۹ در میانه و دانش‌آموخته رشته تولید فیلم از دانشکده صدا و سیمای تهران است. وی با ساخت چند فیلم کوتاه در مراکز تلویزیونی ایران در دهه شصت کارش را شروع کرد و سپس پس از دستیاری در یکی از فیلم‌های عباس کیارستمی، اولین فیلم بلندش 'بادکنک سفید' را با فیلم‌نامه‌ای از عباس کیارستمی به روی پرده برد که برای او جایزه دوربین طلایی جشنواره فیلم کن در سال ۱۹۹۵ را به ارمغان آورد. دو سال بعد از آن او فیلم 'آینه' را ساخت که موفق به دریافت یوزپلنگ طلایی در جشنواره لوکارنو شد. این دو فیلم که قهرمانان اصلی آن کودکان خردسال هستند، تنها فیلم‌های بلند اوست که موفق به دریافت پروانه نمایش در ایران شدند. او سپس در سال ۲۰۰۰ بر اساس فیلمنامه‌ای از کامبوزیا پرتوی فیلم 'دایره' را کارگردانی کرد که مضمونی اجتماعی دارد و چرخشی در کارهای بلند او محسوب می‌شود. وی با این فیلم برنده شیر طلایی جشنواره ونیز شد و سه سال بعد با بهره‌گیری از گروهی از بازیگران غیر‌حرفه ای و فیلم نامه‌ای از عباس کیارستمی فیلم 'طلای سرخ' را جلوی دوربین برد و توانست با این فیلم در پنجاه و ششمین دوره جشنواره فیلم کن برنده جایزه ویژه هیأت داوران در بخش بهترین فیلم و در سی و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو جایزه بهترین فیلم را به خود اختصاص دهد. جعفر پناهی در ادامه فیلم 'آفساید' را به پایان برد که به موضوع ممنوعیت ورود دختران به استادیوم‌های فوتبال ایران می‌پردازد. این فیلم به‌رغم این که هم چون فیلم‌های دیگر این فیلم‌ساز در ایران به نمایش عمومی در نیامد ولی پناهی با این فیلم هم توانست موفقیت‌های فیلم‌های قبلی‌اش را در جشنواره‌های خارج از ایران تکرار کند و خرس نقره‌ای جشنواره فیلم برلین ۲۰۰۶ را از آن خود کند. در جریان اعتراضات مردم ایران به نتایج انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، جعفر پناهی دو بار دستگیر شد. او از سوی دستگاه قضایی ایران به اتهام «اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی» به ۶ سال حبس تعزیری و ۲۰ سال محرومیت از فیلم‌سازی به همراه محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شد. "این یک فیلم نیست" ؛ "پرده" ، "تاکسی" و "سه‌رخ" فیلم‌هایی‌اند که جعفر پناهی در سال‌های بعد از محکومیت خود ساخته است و غالب آنها برنده جوایز بزرگی از فستیوال‌های بین‌المللی شده‌اند. فیلم "سه‌رخ" او هم که تازه‌ترین کارش است، به عنوان یکی ازفیلم‌های بخش مسابقه سال ۲۰۱۸ جشنواره بین‌المللی فیلم کن پذیرفته شده است.

کارشناسان آپارات

زیبا میرحسینی مردم شناس و فیلم‌ساز مستند ساکن بریتانیاست که در زمینه حقوق اسلام و زنان تخصص دارد. او دانش‌آموخته رشته جامعه‌شناسی از دانشگاه تهران و دارای درجه دکترای مردم شناسی از دانشگاه کمبریج بریتانیا است.

خانم میرحسینی در نوشتن و کارگردانی دو فیلم مستند "فراری" (۱۳۸۰) و "طلاق به سبک ایرانی"(۱۳۷۷) با همکار مستندسازش کیم لانگینوتو مشارکت داشته است. فیلم " طلاق به سبک ایرانی" کاندید دریافت جایزه بفتا برای بهترین فیلم مستند سال ۱۹۹۹ بوده و جایزه بزرگ جشنواره‌های سانفرانسیسکو و شیکاگو را نیز بدست آورده است.

قاضی ربیحاوی نویسنده ایرانی‌تبار مقیم بریتانیا زاده ۱۳۳۵ شهر آبادان است. او از نخستین نویسندگانی است که سختی‌های جنگ ایران و عراق را در داستان‌هایش بازگو کرده و از چهره‌های شاخص ادبیات جنگ شمرده می‌شود. نخستین داستان جنگی او "توی دشت بین راه" نام دارد که از نخستین نوشته‌های داستانی درباره جنگ ایران و عراق است. در سال ۱۳۶۰ ربیحاوی "خاطرات یک سرباز" را نوشت که مجموعه‌ای از ۵ داستان کوتاه جنگی بود. او مدتی در دهه شصت شمسی برای گذران زندگی به فیلم‌نامه‌نویسی روی آورده بود. طرح فیلم‌نامه فیلم "گلهای داوودی"ساخته رسول صدرعاملی و فیلم‌نامه "سایه‌های غم" ساخته شاپور غریب از اوست. او پس از آن که از سوی حاکمیت از نوشتن منع شد در سال ۱۳۷۵به بریتانیا مهاجرت کرد. او در این مدت به نویسندگی و نمایشنامه‌نویسی و اجرای نمایش پرداخته است. از نمایش‌نامه‌های او می‌توان به "نگاه کن اروپا" (۱۳۷۶)، "پسر زیبای من"، و "تراژدی شاه" اشاره کرد. "نگاه کن اروپا" با همکاری هارولد پینتر نمایشنامه‌نویس بریتانیایی معاصر بر اساس به زندان افتادن فرج سرکوهی نوشته شده است.

فرید اسماعیل‌پور فیلم‌ساز، پژوهش‌گر و دانشجوی مقطع دکترای سینما در دانشگاه سوربن فرانسه است. فعالیت سینمایی خود را در نوجوانی با تحصیل در دوره‌های آموزش فیلم‌سازی انجمن سینمای جوانان ایران و ساخت فیلم‌های کوتاه تجربی آغاز کرد. پس از آن او کوشید تا با ساخت سه فیلم مستند درباره موسیقی فولکلور خراسان و یک فیلم درباره شیخ احمد جامی، صوفی و شاعر قرن ششم (مجموعه فرهنگ فولکلوریک خراسان)، سهم خود را در حفظ و انتقال این فرهنگ ایفا کند. وی تاکنون هشت فیلم مستند و چهار فیلم کوتاه داستانی و تجربی در کارنامه خود دارد. بعضی از فیلمهای او عبارتند از: 'نوایی '، 'ژنده پیل '، 'نیمکت سنگی '، 'آوریل بی‌رحم‌ترین ماه‌هاست ' و 'نامه ایرانی '. اسماعیل‌پور در کنار فیلم‌سازی به عنوان نویسنده و مترجم با نشریه‌های سینمایی همکاری می‌کند و به تازگی کتاب 'پیدایش سینمای مولف ایران، ابراهیم گلستان ' از وی به زبان فرانسه در پاریس منتشر شده است.

گفتگوی آپارات

گفتگوی آپارات با زیبا میرحسینی جامعه‌شناس، قاضی ربیحاوی فیلمنامه‌نویس و فرید اسماعیل‌پور پژوهش‌گر فیلم درباره فیلم " تاکسی" ساخته جعفر پناهی را اینجا ببینید.

زمان پخش برنامه آپارات :

جمعه ساعت ۲۱:۰۰ ایران

شنبه ساعت ۱۱:۰۰ ایران

یکشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

سه‌شنبه ساعت ۱۵:۰۰ ایران

چهارشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

پنج‌شنبه ساعت ۲۲:۳۰ اروپای مرکزی

آرشیو برنامه های آپارات

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی اینجاکلیک کنید.

آرشیو صفحه‌های آپارات

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: [email protected]

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/aparatonbbc

می توانید از طریق پنجره زیر هم با ما تماس بگیرید: