شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
انفجار دستگاههای ارتباطی حزبالله و سوالهایی که بیپاسخ ماندهاند
- نویسنده, تام بنت
- شغل, بیبیسی
چند روز پس از انفجار هزاران پیجر و بیسیم در دو حادثه جداگانه در لبنان، که هزاران زخمی و دست کم ۳۷ کشته به جا گذاشت، هنوز جزئیات کاملی از نحوه اجرای این عملیات در دست نیست.
لبنان و حزبالله، که اعضا و سیستمهای ارتباطی آنها در این انفجارها هدف قرار گرفت، اسرائیل را مقصر میدانند، هر چند اسرائیل هنوز واکنشی نشان نداده است.
بیبیسی برای بررسی این موضوع، مسیری را از تایوان به ژاپن، مجارستان، اسرائیل و در نهایت لبنان دنبال کرد. در اینجا سوالهایی مطرح شده که همچنان بیپاسخ ماندهاند.
پیجرها چگونه دستکاری شدند؟
بعضی گمانهزنیهای اولیه حاکی از آن بود که پیجرها ممکن است از طریق یک هک پیچیده هدف قرار گرفته و منفجر شده باشند. اما این نظریه به سرعت از سوی کارشناسان رد شد.
به گفته این کارشناسان، برای ایجاد چنین خرابکاری وسیعی، احتمالا این پیجرها پیش از رسیدن به دست حزبالله،دستکاری و با مواد منفجره تجهیز شده بودند.
در تصاویر مربوط به بقایای پیجرهای منفجرشده، لوگوی یک شرکت کوچک تولیدکننده تایوانی به نام «گلد آپولو» دیده میشود.
بیبیسی به دفتر این شرکت رفت که در یک پارک کسب و کار بزرگ در یک منطقه حومهای در اطراف تایپه واقع شده است.
هسو چینگ-کوانگ، موسس این شرکت، شگفتزده به نظر میرسید. او انکار کرد که کسبوکارش ارتباطی با این انفجارها داشته است.
او به خبرنگاران گفت: «شما به تصاویری که از لبنان آمده نگاه کنید، هیچ نشانی روی آنها نیست که بگوید ساخت تایوان هستند؛ ما آن پیجرها را نساختهایم!»
در عوض، او به یک شرکت مجارستانی به نام «بیایسی کانسالتینگ» اشاره کرد.
آقای هسو گفت که سه سال پیش، علامت تجاری گلد آپولو را به بیایسی کنسالتینگ واگذار کرده بود که به آنها اجازه میداد از نام گلد آپولو روی پیجرهای خود استفاده کنند.
او همچنین گفت که شیوه واریز پول از بیایسی «بسیار عجیب» بود و در پرداختهایی که از خاورمیانه به او میرسید، مشکلاتی وجود داشت.
شرکت مجارستانی چه نقشی در این ماجرا دارد؟
بیبیسی به آدرس دفتر ثبتشده بیایسی کانسالتینگ در منطقهای مسکونی در بوداپست، پایتخت مجارستان، رفت.
به نظر میرسید که ۱۲ شرکت دیگر هم از همین نشانی استفاده میکردند و هیچکس در ساختمان نتوانست چیزی در مورد شرکت بیایسی کانسالتینگ به ما بگوید.
مقامهای مجارستان میگویند که این شرکت، که سال ۲۰۲۲ ثبت شده، صرفا یک «واسطه تجاری بدون جایگاه تولیدی یا عملیاتی» در این کشور بوده است.
یک بروشور بیایسی، که در لینکدین منتشر شده بود، هشت سازمان را نام برده بود که ادعا میکرد با آنها همکاری داشته است، از جمله وزارت توسعه بینالمللی بریتانیا.
وزارت امور خارجه بریتانیا - که در حال حاضر مسئولیتهای وزارت توسعه بینالمللی بریتانیا را به عهده گرفته است - به بیبیسی گفت که در حال بررسی این موضوع است. اما بر اساس مکالمات اولیه، آنها گفتند که هیچ ارتباطی با بیایسی ندارند.
سایت اینترنتی بیایسی نام یک نفر را به عنوان مدیرعامل و بنیانگذار آن آورده بود: کریستیانا بارسونی-آرچیدیاکونو.
بیبیسی چند بار تلاش کرد با خانم بارسونی-آرچیدیاکونو تماس بگیرد، اما موفق نشد به او دسترسی پیدا کند.
با وجود این گزارش شد که او با شبکه خبری انبیسی صحبت کرده و گفته است: «من پیجرها را نمیسازم، من فقط واسطه هستم.»
پس واقعا چه کسی پشت بیایسی کانسالتینگ است؟
نیویورک تایمز گزارش داده است که این کمپانی در واقع یک شرکت پوششی متعلق به دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل بوده است.
این روزنامه با استناد به سخنان سه مقام اسرائیلی گفته است که دو شرکت صوری دیگر هم برای پنهان کردن هویت افرادی ایجاد شده بود که در واقع تولیدکننده پیجرها بودند، یعنی افسران اطلاعاتی اسرائیل.
بیبیسی هنوز نتوانسته این گزارشها را به صورت مستقل تایید کند، اما این را میدانیم که مقامهای بلغارستان شروع به تحقیق درباره شرکت دیگری کردهاند که با بیایسی ارتباط دارد.
یک رسانه بلغارستانی روز پنجشنبه گزارش داد که ۱/۶ میلیون یورو، مرتبط با حملات دستگاههای ارتباطی در لبنان، از طریق بلغارستان منتقل شده و سپس به مجارستان ارسال شده است.
واکیتاکیها چگونه دستکاری شدند؟
منشا ساخت واکیتاکیها، دستگاههای ارتباطی که در موج دوم حملات منفجر شدند، چندان مشخص نیست.
ما میدانیم که مدل بعضی از آنها IC-V82 بود که شرکت ژاپنی آیکام آنها را تولید میکرد.
به گفته یک منبع امنیتی که با خبرگزاری رویترز صحبت کرده، حزبالله پنج ماه پیش این دستگاهها را خریداری کرده بود.
پیش از این، یک مدیر فروش در شعبه این شرکت در آمریکا به خبرگزاری آسوشیتد پرس گفته بود که به نظر میرسد دستگاههای ارتباطی منفجرشده در لبنان، محصولات تقلبی باشند که ساخت این شرکت نبودند، و افزود که نسخههای تقلبی این محصولات به راحتی در اینترنت قابل دسترسی هستند.
بیبیسی در عرض مدت خیلی کوتاهی توانست IC-V82های آیکام را برای خرید در فروشگاههای آنلاین پیدا کند.
این شرکت ژاپنی در بیانیهای اعلام کرد که تولید و فروش این مدل را حدود یک دهه پیش، در اکتبر ۲۰۱۴، متوقف کرده است و همچنین گفت که باتریهای لازم برای راهاندازی آن را نیز دیگر تولید نمیکند.
این شرکت گفت که تولیدات خود را به خارج از کشور برونسپاری نمیکند و تمام واکیتاکیهای آن در کارخانهای در غرب ژاپن تولید میشود.
به گزارش خبرگزاری کیودو، یوشیکی انومویو، مدیر شرکت آیکام، به این موضوع اشاره کرده است که عکسها نشان میدهد که آسیب به اطراف محفظه باتری واکیتاکیهای منفجرشده وارد شده که به گفته او میتواند نشانه آن باشد که مواد منفجره در باتریها جاسازی شده است.
دستگاهها چگونه منفجر شدند؟
ویدیوها نشان میدهد قربانیان در لحظات قبل از انفجار دستگاهها، که باعث ایجاد موجی از هرج و مرج در خیابانها، مغازهها و خانههای سراسر کشور شد، دست در جیبهای خود میکنند.
بر اساس نامهای از نمایندگی لبنان در سازمان ملل متحد، که خبرگزاری رویترز آن را مشاهده کرده، مقامهای لبنان به این نتیجه رسیدهاند که این دستگاهها با «پیامهای الکترونیکی» که برای آنها ارسال شده، منفجر شدهاند.
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که پیجرها، قبل از انفجار، پیامهایی دریافت کردهاند که به نظر میآمده از طرف رهبری حزبالله است. به گزارش این روزنامه ظاهرا همین پیامها در واقع باعث انفجار دستگاهها شده است.
هنوز نمیدانیم چه نوع پیامی به دستگاههای ارتباطی ارسال شده است.
آیا دستگاههای دیگر نیز دستکاری شدهاند؟
این سوالی است که در حال حاضر بسیاری در لبنان به دنبال پاسخ آن هستند. آنها نگران هستند که دستگاههای دیگری مثل دوربینها، تلفنها یا لپتاپها نیز به مواد منفجره آلوده باشند.
ارتش لبنان در خیابانهای بیروت از یک ربات خنثیسازی بمب با کنترل از راه دور استفاده کرده تا انفجارهای کنترلشده انجام دهد.
از تیمهای خبری بیبیسی در لبنان خواسته شده که از تلفنها یا دوربینهای خود استفاده نکنند.
زنی به نام غيدا به خبرنگار بیبیسی گفت: «همه وحشتزدهاند... ما نمیدانیم که آیا میتوانیم کنار لپتاپهایمان باشیم یا تلفنهایمان را در دست بگیریم. در این لحظه همه چیز به نظر خطرناک میرسد و هیچکس نمیداند باید چه کار کند.»
چرا حملات الان انجام شد؟
درباره این که چرا دستگاهها این هفته منفجر شد، چند نظریه وجود دارد.
یکی از آنها این است که اسرائیل این مقطع زمانی را برای ارسال یک پیام ویرانگر به حزبالله انتخاب کرده است، در پی تقریبا یک سال تنشهای مرزی روزافزون که پس از شروع حملات راکتی حزبالله به شمال اسرائیل یک روز بعد از حمله ۷ اکتبر حماس آغاز شد.
نظریه دیگر این است که اسرائیل قصد نداشت نقشه خود را در این مقطع اجرا کند، اما به دلیل نگرانی از لو رفتن دستکاری دستگاههای ارتباطی مجبور شد عملیات را اجرا کند.
به گزارش سایت آمریکایی اکسیوس، نقشه اولیه این بود که حمله پیجرها به عنوان اولین مرحله از یک جنگ تمامعیار باشد و هدف از آن تلاش برای فلج کردن جنگجویان حزبالله بود.
اما این گزارش میگوید پس از آن که اسرائیل فهمید حزبالله به دستگاهها مشکوک شده، تصمیم گرفت حمله را زودتر انجام دهد.
