تایلند و کامبوج پس از چند هفته درگیری مرگبار اعلام آتش‌بس کردند

وزرای دفاع تایلند و کامبوج در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که دو کشور با آتش‌بس فوری موافقت کرده‌اند.

این توافق به تقریباً سه هفته درگیری شدید پایان می‌دهد که بر اثر آن صدها سرباز کشته و نزدیک به یک میلیون نفر آواره شدند.

بر اساس این توافق، خطوط مقدم در همان جایی که فعلا هست باقی می‌ماند وغیرنظامیان ساکن در مناطق مرزی اجازه دارند به خانه‌های خود بازگردند. همچنین ۱۸ سرباز کامبوجی در صورتی که آتش‌بس به مدت ۷۲ ساعت برقرار بماند، آزاد می‌شوند و به کشورشان بازگردانده خواهند شد.

این آتش‌بس که پس از چندین روز مذاکره دو کشور و با حمایت دیپلماتیک چین و آمریکا حاصل شد، ظهر شنبه به وقت محلی به اجرا درآمد.

بر اساس این توافق، اولویت، بازگشت آوارگان به خانه‌هایشان و همچنین پاکسازی مین‌ها است.

تایلند ابتدا از پذیرش آتش‌بس اکراه داشت و گفت که آخرین آتش‌بس به درستی اجرا نشد. مقام‌های تایلند همچنین از آنچه تلاش‌های کامبوج برای بین‌المللی کردن درگیری خواندند، ابراز نارضایتی کردند.

حالا ناتافون نارکفانیت، وزیر دفاع تایلند، این آتش‌بس را آزمایشی برای «صداقت طرف مقابل» توصیف کرده است. او به خبرنگاران گفت: «در صورت عدم تحقق یا نقض آتش‌بس، تایلند حق مشروع برای دفاع از خود را طبق قوانین بین‌المللی محفوظ می‌دارد.»

برخلاف آتش‌بس قبلی که در اواسط تابستان گذشته برقرار شد، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در آتش‌بس کنونی نقش آشکاری نداشت، اگرچه وزارت امور خارجه ایالات متحده در آن دخیل بود.

توافق آتش‌بس قبلی حدود یک ماه پیش با وقوع درگیری‌های تازه، فروپاشید.

هر دو طرف یکدیگر را مسئول نقض آتش‌بس دانسته‌اند.

ارتش تایلند گفت که ابتدا نیروهای کامبوج در استان سی‌ساکت تایلند به نیروهای این کشور حمله کرده بودند که در نتیجه دو سرباز تایلندی زخمی شدند. وزارت دفاع کامبوج متقابلا نیروهای تایلندی را در بروز مجدد درگیری‌ها مقصر دانست.

درگیری‌ها در طول ماه دسامبر ادامه داشت و روز جمعه، تایلند حملات هوایی بیشتری را در داخل کامبوج انجام داد.

نیروی هوایی تایلند اعلام کرد که پس از خروج غیرنظامیان از منطقه، به یک «موضع نظامی» کامبوج حمله کرده است اما وزارت دفاع کامبوج آن را «حملات کور» علیه خانه‌های غیرنظامیان اعلام کرد.

در حال حاضر احساسات ملی‌گرایانه در هر دو کشور برافروخته شده است و پایداری این آتش‌بس تازه تا حد زیادی به اراده سیاسی دو طرف بستگی دارد.

کامبوج به ویژه، سربازان و تجهیزات نظامی زیادی را از دست داده و از مواضعی که قبلا در مرز داشت، عقب رانده شده است.

خشم ناشی از خسارات گسترده‌ای که حملات هوایی تایلند در کامبوج به بار آورده است، می‌تواند دستیابی به صلح پایدار را دشوارتر کند.

اختلاف نظر دو کشور بر سر مرزهایشان به بیش از یک قرن پیش برمی‌گردد، اما اوایل امسال، پس از آنکه گروهی از زنان کامبوجی در یک معبد مورد مناقشه سرودهای میهن‌پرستانه خواندند، تنش افزایش یافت.

یک سرباز کامبوجی در ماه مه در یک درگیری کشته شد و دو ماه بعد، در ماه ژوئیه، پنج روز درگیری شدید در امتداد مرز رخ داد که ده‌ها سرباز و غیرنظامی کشته شدند. هزاران غیرنظامی دیگر هم آواره شدند.

دور قبلی درگیری‌ها بعد از میانجی‌گری مالزی و دونالد ترامپ و امضای آتش‌بسی شکننده در ماه اکتبر به پایان رسید.

آقای ترامپ این توافق را «توافق‌نامه‌ صلح کوالالامپور» نامید. این توافق‌نامه هر دو طرف را موظف می‌کرد که سلاح‌های سنگین خود را از منطقه مورد مناقشه خارج کنند و یک تیم ناظر موقت برای نظارت بر آن ایجاد کنند.

با این حال، بعد از مجروح شدن سربازان تایلندی در انفجار مین‌های زمینی، تایلند این توافق را به حال تعلیق درآورد و آنوتین چارنویراکول، نخست‌وزیر تایلند، اعلام کرد که تهدیدات امنیتی علیه این کشور «عملا کاهش نیافته است».

سابقه مناقشه تایلند و کامبوج به بیش از صد سال پیش برمی‌گردد، یعنی زمانی که مرزهای دو کشور بعد از اشغال کامبوج به دست فرانسه ترسیم شد.

اما تنش‌های قرن جاری به‌طور رسمی در سال ۲۰۰۸ آغاز شد، زمانی که کامبوج تلاش کرد معبدی متعلق به قرن یازدهم را که در منطقه مورد مناقشه قرار دارد به‌عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت کند؛ این اقدام با اعتراض شدید تایلند مواجه شد.

در طی سال‌های بعد، درگیری‌های پراکنده‌ای رخ داده که منجر به کشته شدن سربازان و غیرنظامیان هر دو طرف شده است.