امضای «توافقنامه صلح» تایلند و کامبوج با حضور ترامپ در مالزی

نخست‌وزیران تایلند و کامبوج در حضور دونالد ترامپ «قرارداد صلح» مشترکی را امضا کردند. ترامپ پیش از نهایی شدن این توافق که با حضور انور ابراهیم، نخست‌وزیر مالزی امضا شد، گفت برای توقف «خونریزی‌ها» این چهار نفر مکالمات تلفنی بی‌شماری با هم داشته‌اند.

آنوتین چارنویراکول، نخست‌وزیر تایلند، و هان مانت، نخست‌وزیر کامبوج این قرارداد صلح را بعد از یک درگیری نظامی در تابستان امسال امضا کردند. این توافق شامل عقب‌کشیدن سلاح‌های سنگین از مناطق مرزی، تعیین مشترک خطوط مرزی و پاک سازی مین‌ها می‌شود.

رهبران تایلند و کامبوج هم در پی امضای این توافق از ترامپ ستایش کردند و دونالد ترامپ هم گفت در دستیابی به صلح «از سازمان ملل هم بهتر است.»

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا ساعتی پیش وارد مالزی شده است، جایی که ریاست مراسمی را بر عهده داشت که در آن تایلند و کامبوج پس از جنگ مرزی کوتاهی در ماه ژوئیه، توافقی را برای عادی سازی روابط امضا کردند.

آقای ترامپ این توافق را «یک توافق صلح بزرگ» توصیف کرد که به گفته او با «افتخار» آن را میانجیگری کرده است. با این حال، دو کشور همچنان در مورد مرز مشترک خود به بن‌بست رسیده‌اند و فقط توافق کرده‌اند که گام‌هایی را برای غیرنظامی کردن آن بردارند.

آقای ترامپ در حالی وارد کوالالامپور، پایتخت مالزی شد که اجلاس اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا یا آسه‌آن، از امروز آغاز می‌شود.

او برای یک هفته پر از دیپلماسی وارد قاره آسیا شده است و از جمله قرار است که با شی جین پینگ، همتای چینی‌اش ملاقات کند و امور تجاری در صدر دستور کار آنها قرار دارد. موضوعی که تنش‌های دو اقتصاد بزرگ جهان بار دیگر بر سر آن افزایش یافته است.

آقای ترامپ سپس به ژاپن و در نهایت به کره جنوبی سفر خواهد کرد، جایی که کاخ سفید می‌گوید با شی جین پینگ دیدار خواهد کرد و احتمال دارد که با عبور از مرز دو کره بار دیگر با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی دیدار کند.

چین محور اصلی سفر ترامپ

محور اصلی سفر آسیایی آقای ترامپ امضای قراردادهای تجاری جدیدی است که فرصت‌هایی را برای کسب‌وکارهای آمریکایی فراهم می‌کند و در عین حال درآمد حاصل از تعرفه‌ها را به خزانه‌داری ایالات متحده سرازیر خواهد کرد.

در حالی که بازیگران متعددی در صحنه تجارت جهانی وجود دارند، کلید موفقیت یا شکست دونالد ترامپ چین است. دیدار برنامه‌ریزی‌شده او با رهبر چین، در حاشیه اجلاس اپک که اولین دیدار از سال ۲۰۱۹ به شمار می‌رود، مسیر روابط دو کشور را برای بقیه دوره دوم ریاست جمهوری آقای ترامپ تعیین خواهد کرد.

همانطور که رئیس جمهور ایالات متحده اذعان کرده است، تعرفه‌های سختگیرانه بر واردات چین ناپایدار است. اگرچه او صریحا این را نگفته است، تشدید جنگ اقتصادی با بزرگترین شریک تجاری آمریکا عواقب ویرانگری برای ایالات متحده، برای چین و برای بقیه جهان خواهد داشت.

افت شدید شاخص‌های اصلی سهام ایالات متحده هر بار که چین و ایالات متحده در بن‌بست قرار می‌گیرند، این واقعیت را برجسته می‌کند.

به احتمال زیاد هفته آینده آقای ترامپ در صورت توافق با کره جنوبی و تضمین سرمایه‌گذاری جدید ژاپن در تولیدات آمریکا، خوشحال و با دست پر به آمریکا باز خواهد گشت.

اما اولویت اصلی او باید متقاعد کردن شی جین پینگ برای از سرگیری خرید صادرات کشاورزی آمریکا، کاهش محدودیت‌های اخیر در دسترسی خارجی به مواد معدنی کمیاب چین، دسترسی بیشتر شرکت‌های آمریکایی به بازار چین و جلوگیری از یک جنگ تجاری تمام عیار است.

به هر حال شی جین پینگ، چهار روز دیگر در کره جنوبی با آقای ترامپ دیدار می‌کند و از نفوذ چین در عناصر خاکی کمیاب، مواد معدنی که بدون آنها نمی‌توان نیمه‌رساناها، سیستم‌های تسلیحاتی، خودروها یا حتی در ساخت گوشی‌های هوشمند، بهره‌مند خواهد شد.

این یک نقطه ضعف ایالات متحده است و چین در آن دست بالا را دارد درست همانطور که با نخریدن سویا به کشاورزان آمریکایی که یکی از پایگاه‌های عمده رای آقای ترامپ است، می‌تواند آسیب برساند.

آقای شی همچنین از همتای خود درس‌هایی آموخته است و این بار به نظر می‌رسد پکن مایل است درد تعرفه‌های آقای ترامپ را بپذیرد. چرا که دیگر ایالات متحده مثل آن موقع که یک پنجم صادرات چین را دریافت می‌کرد، بازار بسیار مهمی برای پکن نیست.

با این همه هنوز آقای شی باید بین نبرد اقتصادی با ایالات متحده و مبارزه‌اش با چالش‌های داخلی، تعادل برقرار کند و واشنگتن از مشکلات او آگاه است؛ بیکاری بالای جوانان، بحران املاک و مستغلات، بدهی فزاینده دولت‌های محلی و جمعیتی که تمایلی به خرج کردن ندارند.

تحلیلگران معتقدند که اگر آقای ترامپ موافقت کند که صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی را آغاز کند یا از حمایت نظامی بیشتر از تایوان دست بکشد، چین ممکن است پیشنهاد معامله بدهد.

اما رسیدن به آنجا آسان نخواهد بود. یک تفاوت بزرگ این است که اغلب به نظر می‌رسد آقای ترامپ مایل است که قمار کند اما آقای شی ترجیح می‌دهد که بازی بسیار طولانی‌تری را انجام ‌دهد.

نقش کلیدی در «صلح»

به نظر می‌رسد رئیس جمهور آمریکا در سفر خود به مالزی فقط به یک چیز علاقه دارد؛ ایفای نقش اصلی در مراسمی که مخصوص او ترتیب داده شده است، مراسمی که در آن تایلند و کامبوج نوعی توافق صلح امضا خواهند کرد.

اختلافات بین دو کشور بر سر مرزشان همچنان حل نشده است، اما تحت فشار برای رسیدن به یک توافق در زمینه غیرنظامی کردن مرزهای خود پیشرفت کرده‌اند.

هیچ‌کدام از طرفین نمی‌توانند رئیس جمهور ترامپ را ناامید کنند. در ماه ژوئیه، زمانی که آنها هنوز در حال بمباران و گلوله‌باران یکدیگر بودند، تهدید او برای پایان دادن به مذاکرات تعرفه‌ای، آنها را مجبور به آتش‌بس فوری کرد.

سایر کشورهای عضو آسه‌آن به حضور صرف آقای ترامپ، هرچند کوتاه، برای عادی‌سازی روابط با ایالات متحده امیدوار خواهند بود.

آنها سال پرآشوبی را پشت سر گذاشته‌اند که در آن اقتصادهای وابسته به صادراتشان به شدت توسط جنگ تعرفه‌ای او متزلزل شده است. صادرات از منطقه به ایالات متحده از زمان آخرین سفر آقای ترامپ به اجلاس آسه‌آن در سال ۲۰۱۷ دو برابر شده است.

پس از رفتن آقای ترامپ، سایر رهبران می‌توانند به امور عادی خود بپردازند، دیپلماسی آرام و تدریجی که پیشرفت آهسته ادغام بین آنها را پیش می‌برد.

همچنین در دستور کار، مناقشه‌ای وجود دارد که توجه آقای ترامپ را جلب نمی‌کند. جنگ داخلی میانمار، که از زمان کودتای مرگبار سال ۲۰۲۱، هر گردهمایی آسه‌آن را تحت الشعاع قرار داده است.

قلم‌های آماده امضاء

قدرت‌های تولیدی آسیا که بخش عمده‌ای از تولید جهان را تشکیل می‌دهند، به دنبال آرامش از تعرفه‌های آقای ترامپ خواهند بود. برخی به توافقاتی دست یافته‌اند، در حالی که برخی دیگر هنوز در مذاکرات گیر کرده‌اند اما هیچ‌کدام توافقی را امضا نکرده‌اند. بنابراین، از توافق روی کاغذ یا حداقل مذاکرات امیدوارکننده استقبال می‌شود.

به هر حال دیدار رهبران آمریکا و چین نشان دهنده پیشرفت است، اما آنها باید مسائل زیادی را بررسی کنند، از عوارض و کنترل صادرات گرفته تا رقابت میان دو اقتصاد بزرگ جهان برای برتری در هوش مصنوعی و فناوری پیشرفته.

هرگونه کاهش در این تنش‌ها، برای سایر کشورهای منطقه که در این میان گرفتار شده‌اند، آسودگی خاطر به همراه خواهد داشت. جنوب شرقی آسیا ممکن است بیشترین گرفتاری را داشته باشد به عنوان مثال، این منطقه عمیقا در زنجیره‌ تامین ایالات متحده در زمینه الکترونیک تنیده شده است، اما به شدت به تقاضای چین وابسته هستند.

صادرات به ایالات متحده در طول دهه گذشته دو برابر شده است، اما تعرفه‌های ۱۰ تا ۴۰ درصدی، تولیدکنندگان در ویتنام، اندونزی، سنگاپور و تایلند را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

همچنین می‌تواند به تولیدکنندگان تراشه آمریکایی مانند میکرون تکنولوژی آسیب برساند که کارخانه‌هایی در مالزی دارد. این کشور سال گذشته حدود ۱۰ میلیارد دلار نیمه‌رسانا به ایالات متحده صادر کرد که حدود یک پنجم کل واردات تراشه ایالات متحده است.

اقتصادهای ثروتمندی مانند ژاپن و کره جنوبی با معضل متفاوتی روبرو هستند. اگرچه متحدان نزدیک ایالات متحده هستند، اما دوران غیرقابل پیش‌بینی‌ را پیش رو دارند و می‌خواهند شرایط تعرفه‌ای و سرمایه‌گذاری‌ها را قطعی کنند.

خودروسازان در هر دو کشور، که ایالات متحده را به عنوان یک بازار عمده می‌بینند، در حال حاضر برای عبور از این هرج و مرج تلاش می‌کنند.

آزمون زودهنگامی برای نخست‌وزیر جدید ژاپن

دونالد ترامپ، سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر جدید ژاپن، را زنی با «قدرت و خرد» فراوان توصیف کرده است.

این هفته، توانایی خانم تاکایچی در ایجاد یک رابطه پایدار و کاری با دونالد ترامپ، آزمون اولیه‌ای برای رهبری او و جایگاه ژاپن در نظم جهانی در حال تغییر خواهد بود.

نخست‌وزیر ژاپن در اولین سخنرانی خود در پارلمان، متعهد شد که بودجه دفاعی کشورش را افزایش دهد و قصد خود را برای به دوش کشیدن بار امنیتی بیشتر با واشنگتن نشان دهد.

آقای ترامپ پیشتر نیز در این باره صحبت کرده است و انتظار می‌رود توکیو را برای مشارکت بیشتر برای استقرار نیروهای آمریکایی تحت فشار قرار دهد. ژاپن با حدود ۵۳ هزار پرسنل نظامی آمریکا، میزبان بیشترین تعداد نیروهای ایالات متحده در خارج از آن کشور است.

هر دو طرف همچنین می‌خواهند توافق تعرفه‌ای را نهایی کنند که پیشتر سلف خانم تاکایچی در مورد آن مذاکره کرده بود.

این توافق که به ویژه برای غول‌های خودروسازی ژاپن مثل تویوتا، هوندا و نیسان مفید است، عوارض واردات خودروهای ژاپنی را به ایالات متحده از ۲۷/۵ درصد به ۱۵ درصد کاهش می‌دهد و به طور بالقوه آنها را در برابر رقبای چینی رقابتی‌تر می‌کند.

خانم تاکایچی با حفظ ریوسی آکازاوا به عنوان مذاکره‌کننده ارشد تعرفه، روی تداوم این توافق حساب می‌کند.

در عوض، ژاپن متعهد شده است که ۵۵۰ میلیارد دلار در ایالات متحده برای تقویت زنجیره‌ تامین در داروسازی و نیمه‌رساناها سرمایه‌گذاری کند.

آقای ترامپ همچنین گفته است که ژاپن خرید محصولات کشاورزی ایالات متحده، از جمله برنج را افزایش خواهد داد، اقدامی که در واشنگتن مورد استقبال قرار گرفت اما برای کشاورزان ژاپنی نگران‌کننده بود.

روابط سانائه تاکایچی با شینزو آبه، نخست‌وزیر سابق فقید، که ارتباط نزدیکی با ترامپ داشت، نیز می‌تواند به نفع او باشد.

آقای آبه به طرز مشهوری از گلف در مار‌آ‌لاگو برای جلب اعتماد آقای ترامپ استفاده کرد؛ نوعی دیپلماسی شخصی که خانم تاکایچی ممکن است به دنبال تقلید از آن باشد.

تعرفه‌های کره جنوبی و احتمال دیدار با کیم جونگ اون

برای لی جائه میونگ، رئیس جمهور کره جنوبی، مسئله مهم تعرفه‌های آقای ترامپ است.

اما این هیاهو برای مدت کوتاهی با گمانه‌زنی‌های گسترده مبنی بر اینکه آقای ترامپ ممکن است برای دیدار با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی از مرز عبور کند، از بین رفت.

در ماه اوت، آقای لی بیشتر وقت خود را در دفتر بیضی شکل به تملق از آقای ترامپ به عنوان یک «صلح‌طلب» اختصاص داد.

آقای ترامپ به احتمال دیدار با کیم جونگ اون که از سال ۲۰۱۹ او را ندیده است، با اشتیاق پاسخ داد. رهبر کره شمالی ماه گذشته گفت که هنوز آقای ترامپ را «با محبت» به یاد دارد.

تحلیلگران معتقدند که کیم جونگ اون امیدوار است با یک نشست دیگر با رئیس جمهور آمریکا، برنامه تسلیحات هسته‌ای خود را مشروعیت بخشد. اما هیچ نشانه‌ای مبنی بر در دست انجام بودن این دیدار وجود ندارد.

در هر صورت، رهبر کره جنوبی یک توافق تجاری برای مذاکره دارد. مذاکرات برای کاهش عوارض ایالات متحده بر صادرات کشورش از ۲۵ درصد به ۱۵ درصد که به‌رغم سفرهای متعدد مقام‌های سئول به واشنگتن، متوقف شده است.

نکته‌ی چالش‌برانگیز، اصرار آقای ترامپ بر سرمایه‌گذاری ۳۵۰ میلیارد دلاری سئول در ایالات متحده است که حدود یک پنجم اقتصاد کره جنوبی است و سئول نگران آن است که چنین سرمایه‌گذاری عظیمی برای آن کشور بحران مالی ایجاد کند.

اما در روزهای اخیر، مقام‌های کره‌ جنوبی ابراز امیدواری کرده‌اند و از پیشرفت ملموس صحبت کرده‌اند. آنها امیدوارند تا پایان نشست روز چهارشنبه بین آقایب ترامپ و آقای لی، قراردادی امضا شود.