تنش میان کابل و اسلام آباد؛ حکومت طالبان مسیر تجارت خود را به سمت ایران تغییر می‌دهد

همزمان با افزایش تنش میان حکومت طالبان در افغانستان با پاکستان در هفته‌های اخیر و بسته‌شدن مرزها، مقام‌های طالبان می‌گویند که برای کاهش وابستگی به اسلام‌آباد، به مسیرهای تجاری از طریق ایران و آسیای مرکزی متکی می‌شوند.

وابستگی افغانستان به بنادر پاکستان مدت‌هاست که به اهرم فشاری برای اعمال فشار اسلام‌آباد بر کابل بدل شده است به ویژه در مورد شبه‌نظامیان پاکستانی که در آن سوی مرز پناه گرفته‌اند.

اما حکومت طالبان به طور فزاینده‌ای از امتیازات ایران برای انتقال بار به بندر چابهار که مورد حمایت هند است، استفاده می‌کند و با دور زدن پاکستان، مصمم است از اختلالات مکرر مرزی و ترانزیتی جلوگیری کند.

آخوندزاده عبدالسلام جواد، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، به خبرگزاری رویترز گفت: «در شش ماه گذشته، تجارت ما با ایران به یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار رسیده است که بیشتر از ۱ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار مبادله شده با پاکستان است.»

«امکانات چابهار تاخیرها را کاهش داده و به بازرگانان اطمینان داده است که با بسته شدن مرزها، حمل و نقل متوقف نخواهد شد.»

ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای حکومت طالبان، گفت که بازرگانان سه ماه فرصت دارند تا قراردادها را در پاکستان حل و فصل کنند و به مسیرهای دیگر روی آورند.

او با متهم کردن اسلام آباد به استفاده از «مسائل تجاری و بشردوستانه به عنوان اهرم سیاسی»، گفت که افغانستان پس از مهلت تعیین شده، میانجیگری در اختلافات را انجام نخواهد داد و به وزارتخانه‌ها دستور داد تا ترخیص داروهای پاکستانی را متوقف کنند و واردات «بی‌کیفیت» را دلیل این امر دانست.

مهلت سه ماهه توقف ورود دارو از پاکستان

وزارت مالیه حکومت طالبان، به تاجران افغان سه ماه فرصت داده است تا واردات دارو از پاکستان را متوقف کنند.

این وزارتخانه اعلام کرد که پس از مهلت تعیین شده هیچ نوع داروی پاکستانی در گمرکات افغانستان ترخیص نخواهد شد.

با افزایش تنش میان کابل و اسلام آباد، ملا عبدالغنی برادر،‌ معاون اقتصادی رئیس الوزرای حکومت طالبان، روز چهارشنبه از وارد کنندگان ادویه پاکستانی خواست که ظرف سه ماه، حساب‌های شان را در آن کشور تصفیه کنند.

فضل الله نیازی، رئیس اتحادیه شرکت‌های واردکننده ادویه و تجهیزات طبی افغانستان در واکنش به این تصمیم به بی‌بی‌سی گفت که تصفیه حساب در سه ماه، برای تاجران افغان دشوار است.

آقای نیازی گفت که در حال حاضر دست‌کم ۶۰ درصد ادویه مورد نیاز افغانستان از پاکستان وارد می‌شود.

ارزان بودن و قابل دسترس بودن ادویه پاکستانی و انتقال سریع آن به بازارهای افغانستان، از سال‌ها به این طرف از دلایل عمده حجم بزرگ واردات ادویه از این کشور به شما می‌رود.

در افغانستان بیش از ۴۰۰ شرکت مشغول واردات ادویه و تجهیزات طبی از کشورهای مختلف هستند. ارزش ادویه وارداتی به افغانستان سالانه به ده‌ها میلیون دلار می‌رسد.

رئیس اتحادیه شرکت‌های واردکننده ادویه و تجهیزات طبی در این مورد گفت: «تقریبا ۶۰ تا ۷۰ درصد ادویه بازارهای افغانستان از پاکستان و ۳۰ درصد دیگر از هند، ترکیه، بنگله‌دیش، ایران و برخی کشورهای دیگر وارد می‌شود. این داروها انواع مختلف هستند از آنتی بیوتیک گرفته تا داروهای سیستم تنفسی، قلبی و عصبی را در بر می‌گیرد.»

او می‌گوید بازار پاکستان برای تجار افغان مقرون به صرفه است: «اگر بخواهیم از آلمان و اروپا وارد کنیم، سیستم آنها دلاری است و در افغانستان فروخته نمی‌شود، چون اقتصاد مردم خراب است.»

فضل الله نیازی گفت که برای تاجران افغان دشوار است که بتوانند ظرف سه ماه با شرکت‌های پاکستانی تصفیه حساب کنند. او افزود: «ما سفارشی را که می‌دهیم سه ماه را در بر می‌گیرد و وقتی وارد می‌کنیم، طرزالعمل‌هایی وجود دارد که ظرف سه ماه ما نمی‌توانیم حساب‌ها را تصفیه کنیم. مشکل عمده دیگر این است که میلیون‌ها دلار به شرکت‌های پاکستانی فرستاده‌ایم و در اختیار آنها است. بنادر هم بسته است و کوشش می‌کنیم که راه بدیل پیدا شود تا دولت پاکستان اجازه بدهد دوای ما را بخواهیم از بندر کراچی و بندر چابهار و یا بندر عباس به هرات و نیمروز انتقال دهیم، تا حساب‌های ما اندکی تصفیه شود.»

حکومت طالبان می‌گوید تاجران به جای پاکستان باید راه‌های بدیل را برای ادامه تجارت جست‌جو کنند.

اتحادیه شرکت‌های وارد کننده ادویه می‌گوید، یافتن کشورهای بدیل برای خرید ادویه مورد نیاز افغانستان ساده است، اما مشروط بر اینکه حکومت طالبان در شرایط آن تسهیلات وارد کند، از جمله ثبت سریع شرکت‌های خارجی تولید ادویه و طویل‌تر کردن فهرست ادویه مجاز در افغانستان.

رئیس این نهاد می‌گوید طالبان ۳۰۰ کانتینر ادویه وارداتی را به دلایلی در گمرک قندهار متوقف کرده که از همین حالای روی نرخ و دسترسی مردم به این اقلام تاثیر گذاشته است.

با این حال وزارت مالیه حکومت طالبان تأکید کرده که پس از مهلت سه ماهه، داروهای پاکستانی ترخیص نخواهد شد.

این وزارتخانه همچنین از تجار خواست که از وارد کردن ادویه بی‌کیفیت خودداری کنند و گفت که تسهیلاتی را در گمرکات و یافتن کشورهای بدیل فراهم کرده است.