پیروزی زهران ممدانی شهردار جدید نیویورک؛ راه پر پیچ و خم یک تازه وارد سیاسی

زهران ممدانی، سیاستمدار دموکرات شهردار نیویورک، پرجمعیت‌ترین شهر آمریکا و قلب مالی این کشور شد. آقای ممدانی با ۳۴ سال سن، جوان‌ترین شهردار نیویورک طی ۱۰۰ سال گذشته و نخستین نیویورکی مسلمان است که کلید شهرداری قلب مالی آمریکا را در دست می‌گیرد.

دقیقا یک سال پیش، درست چند روز پس از انتخابات ریاست جمهوری، آقای ممدانی بر سر چهار راهی در یک محله نیویورک که بیشتر ساکنانش از دهک‌های پایین‌تر شهر هستند ایستاد و از رهگذران پرسید به چه کسی رای دادند؟

مردم او‌ را نمی شناختند و بسیاری بی‌اعتتا رد می‌شدند. چند نفری که پاسخ دادند سیاه پوست یا لاتین تبار بودند و در کمال تعجب گفتند به دونالد ترامپ‌ رای دادند و علت هم گرانی.

این چند گفتگو با مردم عادی یکی از نخستین تصاویر کارزار آقای ممدانی برای شهردار شدن بود که بارها بازنشر یا به اصطلاح «وایرال» شد. او در آن ویدیو سخنرانی‌ آتشین نکرد، برنامه و طرح ارائه نداد، بحث نکرد، بلکه از مردم کوچه و خیابان پرسید از چه چیز ناراضیند؟

زهران ممدانی «شنونده مشکلات بودن» و درک آنچه بنای نارضایتی به ویژه در میان کم درآمدترین اقشار خواند را محور اصلی کارزارش کرد، راه حل دادن برای کاهش هزینه های زندگی در گران‌ترین شهر آمریکا هم گام بعدیش بود.

با وجود دست به دست شدن آن گفتگو با مردم و دیگر تبلیغات گاه خنده‌دار، خودمانی و خلاقانه، در ماه‌های نخست نه رسانه‌ها او را جدی گرفتند و نه رقبا و صاحب نفوذان دنیای سیاست.

او اما با بهره گیری از شبکه‌های اجتماعی هر روز بر بخشی از مشکلات مردم شهر دست گذاشت؛ پلی برای ارتباط مستقیم با قشرهایی که سیاستمداران کمتر به آنها توجه می‌کنند. از راننده‌های تاکسی های زرد رنگ شهر تا غذا فروشی‌های خیابانی، از اجاره‌نشین‌هایی که از افزایش سالانه اجاره بها می‌نالند تا خانواده‌هایی که از هزینه سرسام‌آور مهدکودک برای بچه‌هایشان به ستوه آمده‌اند.

سه وعده اصلی او پاسخی بود به آنچه گفت از شهروندان شنیده است:

شعارهایی که در کنار استراتژی موفقش برای جلب توجه‌ها در شبکه‌های اجتماعی و دفاع بی‌پرده‌اش از حقوق فلسطینیان و انتقاد شدید به جنگ اسراییل در غزه، او را از یکی دو‌ درصد در نظرسنجی‌ها در زمستان سال گذشته به رقیب اصلی در تابستان تبدیل کرد؛ و در نهایت نه تنها از چندین رقیب شناخته شده‌تر در انتخابات درون حزبی دموکرات‌ها پیشی گرفت بلکه «اندرو کومو» فرماندار پیشین ایالت نیویورک که از خانواده پر آوازه سیاسی می‌آید را هم شکست داد و به نامزدی حزب دموکرات برای انتخابات شهرداری رسید.

پیروزی او در انتخابات درون حزبی با رای نزدیک نیم میلیون نیویورکی که بسیاری‌شان جوانانی بودند که برای نخسین بار رای می دادند، دنیای سیاست به ویژه رهبران حزب دموکرات و تعدادی از ثروتمندان شهر که میلیونها دلار به رقیبش کمک کردند را بهت‌زده کرد.

به طور معمول کاندیداهای شکست خورده در رقابت درون حزبی از برنده که نامزد حزب شده حمایت می‌کنند تا در انتخابات نهایی در برابر نامزد حزب جمهوری خواه پیروز شود. آقای کومو اما با تشویق و حمایت سرمایه‌داران حامیش به عنوان نامزد مسنقل به رقابت با زهران ممدانی ادامه داد.

او امیدوار بود با برجسته کردن مواضع آقای ممدانی علیه اسرائیل بخش بزرگی از جمعیت یهودی نیویورک را با خود همراه کند. اتهام یهودی‌ستیزی به نخسنین نامزد مسلمان حزب دموکرات بارها در آگهی‌های سیاسی، مناظره‌ها و سخنرانی‌ها تکرار شد.

آقای کومو همچنین طرح زهران ممدانی برای افزایش مالیات ثروتمندان و شرکتهای بزرگ را فرصتی برای متحد کردن صاحبان کمپانی‌ها و پوادارترین‌های شهر برای شکست جوان سوسیالیست می‌دانست.

زهران ممدانی متوجه خطر چنین اتحادی بود و بی‌درنگ با رهبران مالی و مدیران یزرگترین شرکتهای شهر دیدار کرد. گفتگوهایی که گویی که نتوانست سبب تغییر فوری دیدگاه آنها شود اما بعضی‌شان را از پیوستن به جبهه ضد ممدانی منصرف کرد. او همزمان با تعدادی از خاخام‌های شاخه های گوناگون جامعه یهودی شهر دیدار کرد تا اتهام یهود‌ستیزی را تا حدودی خنثی کند. پیوستن تعدادی از یهودیان به کارزار او قدری در شکستن فضایی که در میان یهودیان نیویورک علیه‌اش شکل گرفته بود موثر بود.

هر چه به روز انتخابات نهایی نزدیک شد، حملات دونالد ترامپ هم که او را «کومونیست» می خواند و حمایت‌های غیرمستقیمش از آقای کومو بالا گرفت.

آقای ممدانی با توجه به محبوبیت بسیار پایین آقای ترامپ در نیویورک تلاش کرد اندرو کومو را به ترامپ گره بزند. او به شهروندان گفت آقای کومو نه تنها در برابر دخالتهای ترامپ در اداره شهر نخواهد ایستاد که نامزد ترجیحی کاخ سفید است. اتهامی که با حمایت علنی ترامپ از کومو در ۲۴ ساعت پایانی تبلیغات انتخابات به کارزار ممدانی کمک کرد.

استراتژی دیگر آقای کومو در روزهای آخر رقابتها، زنده کردن خاطرات حملات ۱۱ سپتامبر و هشدار نسبت به شهردار شدن یک مسلمان بود. حملاتی که بعضی جمهوری خواهان با انتشار کاریکاتورهایی از حمله به برجهای دو قلو با نام آقای ممدانی بر روی هواپیما بر گزندگی آن افزودند.

زهران ممدانی در پاسخ به مسجدی در شمال نیویورک رفت و با یادآوری سکونت نزدیک یک میلیون مسلمان در این شهر گقت دیکر در برابر آنچه اسلام‌ستیزی آقای کومو، ترامپ و حامیانشان خواند سکوت نخواهد کرد.

حملات و ضد حملات تند در رقایتی که در آن میلیونها دلار خرج آگهی های سیاسی و تماس با رای دهندگان شد.

در پایان زهران ممدانی که ۱۲ ماه پیش در نظرسنجی‌ها کمتر از دو درصد حمایت داشت نه تنها جوان‌ترین شهردار نیویورک در بیش از یک قرن اخیر شد که او را پدیده دنیای سیاست آمریکا کرده است.

پدیده ای که از هم اکنون بر معادلات حزب دموکرات و نوع رقابت این حزب با جمهوری خواهان در انتخابات سال آینده کنگره و ریاست جمهوری در سال ۲۰۲۸ تاثیر خواهد گذشت. موفقیت یا شکست این شهردار کم‌تجربه در راس شهری با بودجه سالانه ۱۱۶ میلیارد دلار در افزایش مالیات ثروتمندان و عمل به وعده مهد کودک و اتوبوس رایگان و کاهش رشد اجاره بها هم به همچنین. ‌

موفقیتی که برای حامیان عمدتا جوانش بسیار مهم است. آنها دیشب پیروزی‌های غیر منتظره ماه های گذشته را جشن گرفتند و به من از بیم و امیدهایشان گفتند و تاکید کردند که می دانند اجرای وعده آسان نخواهد بود.