'هیچ' در آپارات

توضیح ویدئو، این هفته در آپارات فیلم 'هیچ' ساخته شورا مکارمی به نمایش در‌می‌آید.

۳ خرداد ۱۴۰۳ - ۲۳ مه ۲۰۲۴

این هفته در آپارات فیلم 'هیچ' ساخته شورا مکارمی به نمایش در‌می‌آید. پس از آن آپارات گفتگویی با روزبه کمالی منتقد فیلم درباره فیلم خواهد داشت.

درباره فیلم

هر سال که می‌گذرد تصاویر و روایت‌های جدیدی از اعدام‌های هول‌ناک سال ۶۷ توسط حکومت جمهوری اسلامی برملا می‌شود. کودکانِ آن روزهای خانواده قربانیان این اعدام‌های سیاسی، حالا دیگر در مقام یک جست‌و‌جو‌گر در پی چرایی اعدام مادران و پدران‌شان‌اند. در آن سال هزاران نفر از زندانیان سیاسی مخالف حکومت که در حال طی کردن دوران محکومیت‌شان بودند، ناگهان با دستور آیت‌الله خمینی به شکلی مخفیانه اعدام و در گورهایی دسته‌جمعی و پنهان در شهرهای مختلف به خاک سپرده شدند. خانواده‌های قربانیان این کشتار دسته‌جمعی در طول دهه‌های گذشته همواره با دادخواهی در مجامع بین‌المللی، خواستار محاکمه عاملان و آمران این کشتارها بوده‌اند. شورا مکارمی هشت ماهه بود که مادرش زندانی حکومت جمهوری اسلامی شد و هشت ساله بود که مادرش را اعدام کردند. جرم مادر شورا این بود که طرفدار سازمان مجاهدین خلق ایران بود. سی سال بعد از اعدام مادر، شورا مکارمی در فیلم مستندی به نام 'هیچ' به کشف ندانسته‌هایش از اعدام مادر رفته است. این فیلم روایت تازه و یک شهادت تاریخی از آن‌چه بر خانواده‌های زندانیان در آن سال‌ها رفت، است.

یک مرد و یک زن نشسته در گندمزار بشت به دوربین — توضیح تصویر، نمایی از فیلم 'هیچ'

ویژگی فیلم

بازماندگان اعدام‌های دهه شصت هنوز هستند و هر سال در سال‌گرد این اعدام‌ها سندی تازه از عمق وحشت‌ناک آن‌چه بر قربانیان و خانواده هایشان گذشت منتشر می‌شود. فیلم 'هیچ ' یک ثبت تاریخی و در عین حال تصویری زیبا، ساده ،حسی و شاعرانه از موضوعی است که چندان تصویری نیست. فیلم واکنش و نوع مواجه یک خانواده را به اعدام دو عضو دیگر خانواده به تصویر کشیده است. پدربزرگی که این دردها را مکتوب کرده، مادربزرگی در سکوت و درد سکوت، پدری که همه اسناد را در یک کمد جمع آورده، برادری که بی علاقه به کند‌و‌کاو در گذشته و دختری که پی‌گیر و پرسش‌گر است. همه آن‌ها به شکلی نگهبانان یک خاطره جمعی‌اند.

درباره کارگردان

شورا مکارمی، مردم‌شناس ایرانی‌الاصل مقیم پاریس متولد سال ۱۳۵۹ در شیراز است. مادر شورا در خرداد ماه سال ۱۳۶۰ و در زمانی که او نوزادی هشت ماهه بود به جرم عضویت در سازمان مجاهدین خلق دستگیر و در سال ۱۳۶۸ زمانی که او هشت سالش بود، در زندان شیراز اعدام شد. او چند سال پس از این به فرانسه مهاجرت می‌کند و پدرش می‌پیوندد. او دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد ادبیات فرانسه و روابط بین‌‌الملل در پاریس است و دکترای مردم‌شناسی از دانشگاه مونترآل کانادا دارد. از او تا‌کنون کتاب 'یادداشت‌های عزیز ' که نوعی مستند‌نگاری دفترچه یاد‌داشت‌های پدربزرگش است منتشر شده و او یکی از پدید‌آورندگان کتاب 'خیابان انقلاب، انقلاب یه روایت کتاب‌ها 'است. او از سال ۱۳۹۰ تاکنون به عنوان پژوهش‌گر مرکز تحقیقات علمی فرانسه و مدرس دانشگاه مطالعات پیشرفته علوم اجتماعی در پاریس مشغول به کار است.

عکس شورا مکارمی — توضیح تصویر، شورا مکارمی، مردم‌شناس و مستندساز

درباره کارشناس برنامه

روزبه کمالی، نویسنده، مترجم و منتقد فیلم، دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است. او از دهه هفتاد کار خود را شروع کرده و حوزه مطالعه و علاقه‌مندی‌اش فلسفه، سیاست، اخلاق، تاریخ فلسفه دین، اخلاق ، ادبیات، هنر و سینما است. او سابقه همکاری با نشریات و رسانه‌های داخل و خارج از ایران را دارا است و در سال‌های فعالیت‌اش جوایزی را نیز کسب کرده است. او همچنین برای مدتی به عنوان ویراستار و فرهنگ‌نامه‌نویس در شورای کتاب کودک مشغول به کار بوده است. در سابقه حرفه‌ای او عضویت در انجمن نویسندگان کتاب کودک، انجمن منتقدان ایران و خانه سینما به چشم می‌خورد. از ترجمه‌های او می‌توان به ترجمه فیلم‌نامه 'آشوب ' اثر آکیراکوروساوا و فیلم‌نامه 'فارگو ' اثر برادران کوئن اشاره کرد.