چرا کارگران چینی در پاکستان و کشورهای دیگر هدف حمله قرار می‌گیرند؟

بیش از نیم میلیون کارگر چینی در پروژه‌های توسعه در کشورهای مختلف جهان استخدام‌ شده و مشغول به کار هستند. بسیاری از آن‌ها در مناطقی کار می‌کنند که از جهت سیاسی شرایط ناپایداری دارند. بسیاری از آن‌ها کشته یا به گروگان گرفته‌ شده‌اند.

ماه پیش، دو کارگر تبعه چین و چندین نفر دیگر در حمله‌ای که گمان می‌رود انتحاری بوده باشد، بیرون فرودگاه کراچی در پاکستان، کشته شدند. ارتش آزادی‌بخش بلوچستان، مسئولیت این حمله را به عهده گرفت.

چند بار کارگران چینی در پاکستان مورد حمله قرار گرفته‌اند؟

روز ششم اکتبر، دو کارگر چینی که بخشی از گروه کارگران ساخت نیروگاه بندر قاسم در نزدیک کراچی بودند، با انفجار بمب در اتومبیلی در نزدیکی فرودگاه کراچی کشته شدند. حداقل ده نفر دیگر در این انفجار زخمی شدند.

ارتش آزادی‌بخش بلوچستان گفت در حمله‌ای انتحاری کاروان مهندسان رده‌بالا و سرمایه‌گذارانی را هدف قرار داده است که قرار بود از فرودگاه کراچی وارد کشور شوند. نخست‌وزیر پاکستان، شهباز شریف، این حمله را اقدامی شرورانه نامید. وزارت امور خارجه پاکستان نیز گفت این حرکت بی تنبیه نخواهد ماند.

ارتش آزادی‌بخش بلوچستان سال‌های طولانی است که برای به دست آوردن سرزمینی مستقل برای مردم بلوچ مبارزه می‌کند.

ارتش آزادی‌بخش بلوچستان همچنین تأیید کرد که در ماه مارس به یک پایگاه هوایی در نزدیکی بندر گوادر در بلوچستان حمله کرده است که توسط شرکت‌های چینی در حال ساخت و توسعه است.

علاوه بر این‌ها، آن‌ها حمله و کشتن سه دانشجوی چینی و راننده پاکستانی آن‌ها را در حمله‌ای انتحاری سال ۲۰۲۲ نزدیک دانشگاه کنفوسیوس در کراچی تأیید می‌کنند. این دانشگاه نیز تحت مدیریت چینی‌هاست.

ارتش آزادی‌بخش بلوچستان می‌گوید مردم بلوچ سهم عادلانه‌ای از سود حاصل از سرمایه‌گذاری‌های خارجی و یا استخراج منابع زیرزمینی (ازجمله نفت) توسط شرکت‌های خارجی در این استان، به دست نیاورده‌اند.

چه تعداد چینی در خارج از کشورشان کار می‌کنند و دلیلش چیست؟

بر اساس آمار سال ۲۰۲۲ وزارت بازرگانی چین و طبق آخرین رقم‌های موجود، حدود ۵۶۸ هزار کارگر چینی در خارج کشورشان و پروژه‌های مختلف شرکت‌های چینی در سراسر جهان کار می‌کنند.

آن‌ها اغلب در پروژه‌هایی مشغول به کارند که بخشی از برنامه بزرگ و گسترده چین به نام برنامه کمربند و جاده هستند.

هدف از این برنامه ایجاد راه‌های جدیدی برای صادرات چین است تا توسط آن ارتباط تجاری این کشور با تمام کشورهایی که قرارداد حضور در این برنامه را امضا کرده‌اند، مستحکم‌تر شود.

پاکستان محل یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های کمربند و جاده به نام کریدوراقتصادی چین و پاکستان است. این پروژه شامل ساخت چندین جاده و مسیر راه‌آهن از مرز غربی چین می‌شود که از پاکستان عبور می‌کنند و به بندر گوادر می‌رسد.

معمولاً مردم این کشورها شکایت دارند که شرکت‌های چینی اجراکننده این پروژه‌ها، موقعیت‌های کاری کمی برای مردم محلی ایجاد می‌کنند و بیشتر افرادی از چین استخدام می‌کنند. پروفسور استیو تسانگ از موسسه سواز در لندن می‌گوید: «مردم محلی در کشورهای آفریقایی از این موضوع ناراحت هستند.» او به بی‌بی‌سی گفت: «این شرکت‌های تعداد زیادی کارگر چینی به این کشورها می‌آورند و آفریقایی‌ها را فقط برای سخت‌ترین کارها استخدام می‌کنند.»

کار در خارج از کشور برای کارمندان چینی چقدر خطرناک است؟

سرمایه‌گذاری‌های چین در خارج از کشور باعث شده است که کارگران چینی مجبور شوند در بعضی از خطرناک‌ترین کشورهای جهان، ازجمله کشورهایی کار کنند که درگیری‌های جدی در آن‌ها در جریان است.

به‌عنوان‌مثال پاکستان، ازجمله کشورهایی است که در رده‌بندی‌های بانک جهانی، از جهت سیاسی یکی بی‌ثبات‌ترین کشورهای جهان است.

ریاض سهیل، خبرنگار سرویس جهانی بی‌بی‌سی در کراچی می‌گوید تاکنون شانزده حمله مرتبط با پروژه‌های چینی در پاکستان رخ‌داده است که در طی آن ۱۲ شهروند چین کشته‌شده‌اند و ۱۶ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

به این فهرست باید قتل پنج مهندس چینی را در ماه مارس ۲۰۲۴ افزود که بر روی سد داسو در منطقه بیشام در ناحیه خیبر پختونخوا، یکی از پرتنش‌ترین مناطق پاکستان است کار می‌کردند.

در ماه نوامبر سال ۲۰۱۸، افراد مسلح در حمله به کنسولگری چین در کراچی حداقل چهار نفر را کشتند.

هیچ‌کس مسئولیت این حمله را قبول نکرد.

در آفریقا، حمله‌های متعددی به کارکنان چینی صورت گرفته که در معادن طلا در جمهوری دموکراتیک کنگو کار می‌کردند. در این مناطق تنش‌های سیاسی وجود داشت و گروه‌های شبه‌نظامی مسلح در این اماکن فعال بودند.

رویترز در ماه ژوئیه سال ۲۰۲۴ گزارش داد ۶ تبعه چین و حداقل دو سرباز کنگویی در شمال شرقی این کشور در معدن طلایی کشته شدند که توسط یک شرکت چینی اداره می‌شد.

گفته‌شده است که مهاجمان عضو گروهی به نام تعاونی برای پیشرفت کنگو بوده‌اند. این گروه یکی از چندین گروهی است که برای کنترل زمین‌ها و منابع طبیعی منطقه مبارزه می‌کنند.

در ژانویه سال ۲۰۲۲، مردان مسلحی در نیجریه سه کارگر چینی را به گروگان گرفتند. این سه کارگر در پروژه ساخت سدی در ایالت نیجر کار می‌کردند و صاحب‌کار آن‌ها شرکت چینی به نام سینوهایدرو بود.

بر اساس گزارش موسسه اقتصاد بین‌المللی پیترسون در ایالات‌متحده آمریکا، گروه‌های شبه‌نظامی در آفریقا و جنوب شرقی آسیا اغلب فکر می‌کنند ربودن اتباع چینی سودآور است. آن‌ها تصور می‌کنند شرکت‌هایی که آن‌ها را استخدام کرده‌اند، برای آزاد شدنشان مبلغ زیادی پرداخت خواهند کرد.

طالبان طی دو دهه از زمانی که قدرت خود را در افغانستان از دست داد تا به قدرت رسیدن مجدد، بارها کارگران چینی را ربوده و آن‌ها را برای باج گرفتن نگه‌داشتند.

چین چگونه تلاش می کند از کارگران خارج از کشور محافظت کند؟

بر اساس گزارش موسسه اقتصاد بین‌المللی پیترسون در ایالات‌متحده آمریکا، گروه‌های شبه‌نظامی در آفریقا و جنوب شرقی آسیا اغلب فکر می‌کنند ربودن اتباع چینی سودآور است. آن‌ها تصور می‌کنند شرکت‌هایی که آن‌ها را استخدام کرده‌اند، برای آزاد شدنشان مبلغ زیادی پرداخت خواهند کرد.

چین همچنین به نیروهای نظامی کشورهای میزبان آموزش‌های خاص امنیتی می‌دهد تا بتوانند امنیت کارگران چینی را تأمین کنند. شرکت‌های چینی حالا بیش‌ازپیش از شرکت‌های خصوصی برای حفظ امنیت کارکنان خود در برابر بمب‌گذاری‌های انتحاری، حمله‌های مسلحانه و گروگان‌گیری استفاده می‌کنند.

در گزارش موسسه اقتصاد بین‌المللی پیترسون آمده است: «اما چین منطقاً نمی‌تواند توقع بیش‌ازحدی از کشورهای میزبان داشته باشد زیرا برنامه سرمایه‌گذاری‌های خارجی چین کشورهایی را هدف قرار داده که در آن‌ها قانون حاکمیت ضعیفی دارد.»

پس از حمله اخیر در پاکستان، سفارت چین در این کشور به شهروندان خود و شرکت‌های چینی در پاکستان یادآوری کرد که هوشیار باشند و «همه تلاش خود را برای انجام اقدامات احتیاطی صرف کنند.»