سیدورف در استقلال؛ نیاز فنی، تاثیر همسر ایرانی یا ترفند تبلیغاتی؟

در یکی از خبرسازترین تحولات مدیریتی در فوتبال ایران در سال‌های گذشته، باشگاه استقلال تهران می‌گوید موفق شده‌ است کلارنس سیدورف، ستاره پیشین فوتبال هلند و تیم‌های بزرگ اروپایی چون رئال مادرید و آث‌میلان و آژاکس، را به‌عنوان مشاور ورزشی باشگاه به خدمت بگیرد.

خبری که حتی در بعضی رسانه‌های بین‌المللی نیز منعکس شده است. هرچند که در روزهای گذشته با انتشار خبرهای ضد و نقیض در رسانه‌ها هنوز درباره ورود او به ایران و جزئیات مسئولیت‌هایش در ایران ابهامات زیادی وجود دارد.

موانع پیش روی سیدورف برای فعالیت در ایران

بنابر بعضی گزارش‌ها از ایران، باشگاه استقلال با وجود اعلام رسمی همکاری با کلارنس سیدورف، حالا برای شروع همکاری با او با موانعی روبرو شده است.

وزارت ورزش اعلام کرده است از جزئیات قرارداد این همکاری اطلاع ندارد و تأکید کرده است هرگونه استخدام خارجی باید مطابق قوانین داخلی انجام شود. بنابراین در صورت عدم دریافت مجوزهای لازم، احتمال لغو قرارداد هم وجود دارد که می‌تواند برای وجهه باشگاه گران تمام شود.

در کنار این مسائل قانونی، زمزمه‌هایی از بروز مشکلات شخصی سیدورف برای حضور در ایران هم منتشر شده است که شاید سفر او به این کشور را به تأخیر بیندازد یا لغو کند. با وجود این، باشگاه استقلال اعلام کرده که مراحل قانونی لازم برای صدور ویزا انجام شده است، اما هنوز بعضی گزارش‌ها بر موانع متعدد برای شروع به کار سیدورف در ایران اشاره می‌کنند.

پیشتر شروین اسبقیان، معاون توسعه ورزش قهرمانی وزارت ورزش ایران، گفته بود برای فعالیت این مربی هلندی باید مجوز گرفته شود که باشگاه استقلال تاکنون برای این مجوز اقدامی نکرده است. در واکنش به این ابهامات، علیرضا اسدی، عضو هیئت مدیره باشگاه استقلال، می‌گوید که عنوان رسمی سیدورف به‌گونه‌ای انتخاب شده است که با قوانین داخلی مغایرتی نداشته باشد و همکاری او صرفاً در سطح مشاوره‌ای تعریف شده است.

در عین حال، برخی کارشناسان معتقدند که باشگاه استقلال، به‌دلیل ساختار نیمه‌خصوصی‌اش، مشمول محدودیت‌های باشگاه‌های دولتی نیست و در صورت تمایل می‌تواند قرارداد مدیریتی با اتباع خارجی نیز منعقد کند.

وظایف نامشخص سیدورف

با وجود اعلام اولیه از سوی علی نظری جویباری، مدیرعامل استقلال، مبنی بر انتصاب سیدورف به‌عنوان مدیر ورزشی، بیانیه رسمی باشگاه مقام او را «مشاور مدیرعامل» عنوان کرده است. تفاوتی که موجب سردرگمی و گمانه‌زنی‌ در رسانه‌ها و در جمع هواداران استقلال شده است. با این حال منابع نزدیک به باشگاه می‌گویند کلارنس سیدورف عملاً وظایف یک مدیر ورزشی را برعهده خواهد داشت.

گفته می‌شود که کلارنس سیدورف وظایف متعددی را در استقلال برعهده خواهد گرفت؛ از طراحی ساختار آکادمی و نظارت بر تیم‌های پایه گرفته تا مشارکت مستقیم در انتخاب سرمربی جدید برای فصل آینده. همچنین قرار است در هر ماه حدود دو هفته در تهران باشد و در فواصل زمانی دیگر به‌صورت آنلاین و از طریق ارتباط مستقیم با مدیران در تصمیم‌سازی مشارکت کند.

مدیرعامل استقلال حتی گفته است بعد از مشورت با کلارنس سیدورف، در حال حاضر هیچ گزینه ایرانی برای سرمربیگری استقلال مدنظر مدیران این باشگاه نیست و تاکنون اسامی چند مربی سرشناس خارجی از جمله فرانک دی‌بوئر و فابیو کاریله و حتی ژوزه مورایس برای مربیگری در این تیم رسانه‌ای شده است.

ارتقا تدریجی: مشاور امسال، مدیر ورزشی سال آینده؟

به نظر می‌رسد که باشگاه استقلال از ابتدا قصد داشته است سیدورف را به‌عنوان مدیر ورزشی به خدمت بگیرد، اما خود او با توجه به تعهدات کاری دیگرش پیشنهاد داده است همکاری در قالب مشاور آغاز شود. یکی از مسئولان باشگاه گفته سیدورف تأکید کرده است الان امکان اقامت بلندمدت در ایران را ندارد و تنها می‌تواند ماهانه حدود دو هفته در تهران حضور داشته باشد. بنا بر این گزارش‌ها، از آنجا که سِمت مدیر ورزشی نیاز به حضور مستمر و تمام‌وقت دارد، قرار بر این شده است او فعلاً به‌عنوان مشاور مدیرعامل فعالیت کند و در صورت فراهم‌شدن شرایط، از فصل آینده به‌طور رسمی در جایگاه مدیر ورزشی ایفای نقش کند.

پیوندهای عاطفی و فرهنگی با ایران

به عقیده بسیاری از اهالی فوتبال، یکی از دلایل علاقمندی سیدورف برای همکاری با یک باشگاه ایرانی پیوندهای خانوادگی اوست. سپیده مکرمتی، همسر ایرانی سیدورف که با نام سوفیا نیز شناخته می‌شود، متولد تورنتو کانادا از خانواده‌ای ایرانی است که مدتهاست در دوبی اقامت دارد.

او یک مدل و سفیر برندهای بین‌المللی جواهرات به‌ویژه برند مشهور اسکاویای ایتالیا است. شرکتی که جواهراتی انحصاری برای چهره‌های سرشناسی چون الیزابت تیلور طراحی کرده است. همکاری او با این برندها باعث شده است سپیده مکرمتی در فضای بین‌المللی شناخته‌شده و پرنفوذ باشد.

خانم مکرمتی در عین حال تاکنون در رویدادهای خیریه متعددی در ایران حضور داشته است و در یکی از سفرهای خود در سال ۱۴۰۱، با حضور در باغ فرشته تهران در حضور بیماران مبتلا به بیماری‌های خاص قول بازگشت با همسرش به ایران را داده بود. رابطه پررنگ سپیده مکرمتی با پیشینه ایرانی‌اش به حدی است که حتی پیشتر کلارنس سیدورف گفته بود تحت تأثیر این رابطه با فرهنگ مردم ایران آشنا شده و حتی به دین اسلام گرویده و در یکی از پست‌های خود در اینستاگرام از همسرش به‌عنوان کسی یاد کرده که «معنای عمیق اسلام» را به او آموخته است.

سیدورف همچنین علاقه‌اش برای صحبت‌کردن به زبان فارسی را پنهان نکرده است، او در برنامه یورو ۲۰۲۰ در شبکه سه صداوسیما صحبت خود را با عبارت «سلام ایران» آغاز کرد. حالا هم بسیاری با اشاره به این نکات، نقش پیوندهای عاطفی و فرهنگی را در قبول همکاری کلارنس سیدورف با باشگاه استقلال بسیاری تعیین‌کننده می‌دانند.

کارنامه مربیگری سیدورف، تجربه‌های متنوع در چهار قاره

کلارنس سیدورف پس از دوران پرافتخار بازیگری‌اش، در ژانویه ۲۰۱۴ وارد عرصه مربیگری شد و سکان هدایت تیم بحران‌زده آ.ث. میلان را برعهده گرفت. او در ۲۲ مسابقه، ۱۱ پیروزی کسب کرد و تیم را از رتبه یازدهم سری‌آ به جایگاه هشتم رساند، اما در پایان فصل جای خود را به فیلیپو اینزاگی داد.

در ژوئیه ۲۰۱۶، هدایت تیم شنژن در چین را پذیرفت اما پس از تنها پنج ماه و ۱۴ بازی (۴ برد، ۴ تساوی، ۶ باخت) از این تیم جدا شد. سال بعد، به‌عنوان سرمربی و مدیر فنی با باشگاه اتلتیکو پارانائنسه برزیل توافق کرد اما این همکاری هم به‌سرعت به پایان رسید.

سیدورف در فوریه ۲۰۱۸ سرمربی دپورتیوو لاکرونیا شد ولی نتوانست مانع سقوط تیم به لیگ دسته دوم شود. ستاره پیشین تیم ملی هلند نهایتاً در ماه اوت ۲۰۱۸ به‌عنوان سرمربی تیم ملی کامرون منصوب شد، اما حذف زودهنگام این تیم از جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۹ منجر به پایان همکاری او با فدراسیون فوتبال کامرون شد.

در مجموع، سیدورف در دوران مربیگری خود ۶۴ بازی را هدایت کرده است و در کارنامه‌اش ۲۱ پیروزی، ۱۷ تساوی و ۲۶ شکست به چشم می‌خورد. متوسط بردهای او در این دوره ۳۲/۸ درصد بوده است.

تلاش برای بازتاب بین‌المللی

شماری از کارشناسان فوتبال می‌گویند قصد باشگاه استقلال با اعلام خبر همکاری با کلارنس سیدورف فراتر از یک همکاری عادی در سطح مدیریت ورزشی بوده است. آنها این اتفاق را اقدامی شبیه به سیاست‌های عربستان سعودی در زمینه فوتبال می‌دانند. کشوری که با جذب چهره‌های سرشناس جهانی مانند کریستیانو رونالدو و کریم بنزما، نه تنها سطح فنی فوتبال داخلی‌اش را ارتقا داده، بلکه نگاه بین‌المللی زیادی را به‌ خود جلب کرده است.

به باور این تحلیلگران، باشگاه استقلال با استفاده از نام بزرگی همچون سیدورف، حتی در نقشی مشاور، گامی نمادین در این مسیر برداشته و با انتشار همین خبر، نام این باشگاه را در بعضی رسانه‌های بین‌المللی دوباره مطرح کرده است.

رسانه‌هایی که سال‌ها توجه چندانی به فوتبال ایران نداشته‌اند، شاید حالا به‌واسطه حضور یک ستاره جهانی نگاهی نو به فوتبال ایران داشته باشند.