اختصاصی؛ در گرجستان برای متفرق کردن معترضان از ماده سمی جنگ جهانی اول استفاده شده است

بی‌بی‌سی دریافته است که دولت گرجستان سال گذشته برای متفرق کردن معترضان از یک ماده سمی جنگ جهانی اول استفاده کرده است.

یکی از معترضانی که در خیابان‌های تفلیس در معرض ماشین آبپاش پلیس ضدشورش قرار گرفته بود، می‌گوید «احساس می‌کردی که [با این آب] می‌سوزی.» او می‌گوید این ماده حتی با شست‌وشو هم اثرش از بین نمی‌رفت.

با قطعی شدن تصمیم دولت گرجستان برای تعلیق پیوستن به اتحادیه اروپا، سال گذشته هزاران نفر برای اعتراض به خیابان‌های تفلیس آمدند.

پلیس ضدشورش گرجستان مرتب برای متفرق معترضان به اسپری فلفل و خودرو آبپاش متوسل می‌شد.

بسیاری از کسانی که در این اعتراضات شرکت کردند می‌گویند هفته‌ها از علائمی مانند تنگی‌ نفس و سرفه و استفراغ رنج می‌برند.

بی‌بی‌سی در تحقیقاتش با شماری از متخصصان سلاح‌های شیمیایی، منابع مطلع از اقدامات پلیس ضدشورش گرجستان، و همچنین کادر درمان و پزشکان گفتگو کرده است.

بنابر یافته‌های بی‌بی‌سی، پلیس ضدشورش گرجستان از ماده‌ای با نام نظامی «کامیت» و با نام علمی «بروموبنزیل سیانید» استفاده کرد که ارتش فرانسه در جنگ جهانی اول به کار گرفته بود.

مقام‌های گرجستان یافته‌های بی‌بی‌سی را «بی‌معنی و پوچ» خوانده و گفته‌اند که پلیس در قبال «رفتارهای غیرقانونی جنایتکاران بی‌رحم» طبق قانون عمل کرده است.

کامیت در دهه ۱۹۳۰ میلادی به دلیل نگرانی از عوارض ماندگارش کنار گذاشته شد و بعدها گاز «سی‌‌اس» جای آن را گرفت که اکنون به عنوان «گاز اشک‌آور» شناخته می‌شود.

یک پزشک متخصص کودکان که در بسیاری از اعتراضات خیابانی گرجستان شرکت کرده بود می‌گوید پس از آنکه هدف آبپاش‌ قرار گرفت، پوستش روزها می‌سوخت و شست‌وشو هم این وضعیت را تغییر نمی‌داد.

او بعد در فراخوانی در شبکه‌های اجتماعی از افرادی که در هفته اول در معرض سرکوب اعتراضات قرار گرفتند، خواست یک نظرسنجی را تکمیل کنند. نزدیک به ۳۵۰ نفر از مشارکت‌کنندگان که حدود نیمی از کل شرکت‌کنندگان نظرسنجی را تشکیل می‌دادند، گفتند عوارض جانبی این مواد دست‌کم ۳۰ روز ادامه داشت از جمله سردرد، خستگی، سرفه، تنگی نفس و استفراغ.

مطالعه او در نشریه بین‌المللی گزارش‌های سم‌شناسی منتشر شد.

در روند معاینات بعدی مشخص شد که ۶۹ نفر از شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی با اختلالات قابل توجهی در فعالیت الکتریکی قلب مواجهند.

این تحقیقات با نتیجه‌گیری خبرنگاران محلی و پزشکان و سازمان‌های حقوق بشر که معتقد بودند آبپاش‌ها حاوی یک ماده شیمیایی‌اند، منطبق بود.

چند مقام ارشد مرتبط با پلیس ضدشورش به بی‌بی‌سی کمک کردند تا هویت این ماده شیمیایی مشخص شود.

لاشا شِرگلاشویلی، رئیس سابق تسلیحات این اداره، معتقد است این همان ترکیبی است که در سال ۲۰۰۹ از او خواسته شده بود برای استفاده در آبپاش‌ها آزمایش کند.

او به بی‌بی‌سی گفت که تاثیر این ماده شیمیایی به حدی بود که او و شماری از همکارانش به محض نزدیک شدن به این ماده به شدت آسیب دیدند.

این مقام پیشین پلیس می‌گوید بر خلاف توصیه‌اش ماشین‌های آبپاش با محموله‌هایی آغشته به این ماده بارگیری شدند و دست‌کم تا سه سال پیش که او از مقامش کناره‌گیری کرد استفاده می‌شدند.

یک مقام ارشد دیگر پلیس گرجستان هم به بی‌بی‌سی گفت که استفاده از این ماده دست‌کم تا سال ۲۰۲۴ ادامه داشته است.