رزا رویسین‌بلیت، از بنیان‌گذاران «مادربزرگ‌های میدان مایو» آرژانتین در ۱۰۶ سالگی گذشت

رزا رویسین‌بلیت، فعال حقوق بشر آرژانتینی و از بنیان‌گذاران گروه «مادربزرگ‌های میدان مایو» که برای یافتن کودکان ربوده‌شده در دوران دیکتاتوری نظامی آرژانتین مبارزه می‌کرد، در سن ۱۰۶ سالگی درگذشت. از این گروه به عنوان الهام‌بخش جنبش‌های حقوق بشری متعدد در جهان، از جمله مادران دادخواه، در ایران یاد می‌شود.

گروه «مادربزرگ‌های میدان مایو» اعلام کرد که رزا رویسین‌بلیت، رئیس افتخاری و از اعضای بنیان‌گذار این سازمان، درگذشته است. این گروه در بیانیه‌ خود آورده: «ما در تجلیل از او فقط کلمات سپاس‌گزاری برای فداکاری او و عشقی که با آن تا پایان عمر به جست‌وجوی نوه‌ها پرداخت، داریم.»

در جریان «جنگ کثیف» آرژانتین (۱۹۷۶-۱۹۸۳)، حدود ۳۰ هزار نفر کشته یا به‌زور ناپدید شدند. کودکان فعالان مخالف رژیم ربوده شده و برای فرزندخواندگی به خانواده‌های دیگر سپرده شدند.

رزا رویسین‌بلیت در سال ۱۹۱۹ در مویسیس ویه، شهری با مهاجران یهودی در مرکز آرژانتین، متولد شد. او به‌ عنوان ماما فعالیت می‌کرد و در سال ۱۹۴۹ به بوئنوس‌آیرس نقل مکان کرد و در سال ۱۹۵۱ ازدواج کرد.

پس از کودتای نظامی مارس ۱۹۷۶، رژیم نظامی به سرکوب مخالفان پرداخت. ده‌ها هزار فعال در حملات ربوده شده و در بازداشتگاه‌های مخفی شکنجه شدند. بسیاری در «پروازهای مرگ» به دریا پرتاب شدند و حدود ۵۰۰ نوزاد از مادران اسیر ربوده شدند.

دختر باردار رویسین‌بلیت، پاتریشیا، داماد او خوزه پرز روخو و نوه ۱۵ ماهه‌اش ماریانا در سال ۱۹۷۸ ربوده شدند. این زوج به دلیل فعالیت‌های چپ‌گرایانه هدف قرار گرفتند. آنها به مدرسه‌ای به نام «اسماء»، که بزرگ‌ترین بازداشتگاه آن روزها در بوئنوس‌آیرس بود، منتقل شدند.

پاتریشیا تا زمان زایمان در زیرزمین زنده نگه داشته شد. اجساد این زوج هرگز پیدا نشد. ماریانا به رزا بازگردانده شد و او سرپرستی‌اش را بر عهده گرفت. اما نوزاد پسر به یک افسر اطلاعاتی نیروی هوایی برای بزرگ کردن سپرده شد.

پس از ربودن خانواده‌اش، رویسین‌بلیت به «مادربزرگ‌های میدان مایو» پیوست و شش سال خزانه‌دار این گروه بود. سپس از سال ۱۹۸۹ تا ۲۰۲۲ نایب‌رئیس شد. نوه‌ او در سال ۲۰۰۰ با کمک خواهرش ماریانا و تلاش‌های این گروه پیدا شد. او پس از آزمایش دی‌ان‌ای به رزا و خواهرش ماریانا بازپیوست. این کودک به نام گیرمو فرانسیسکو گومز توسط والدین خوانده‌اش، فرانسیسکو گومز و تئودورا خوفره، بزرگ شده بود.

بیشتر بخوانید:

رویسین‌بلیت در سال ۲۰۱۶ در دادگاهی حضور یافت که در آن فرانسیسکو گومز به جرم ربودن نوه‌اش به حبس ابد و تئودورا خوفره به سه سال زندان محکوم شدند. در همان سال، دو نفر دیگر (یکی از فرماندهان سابق نیروی هوایی و یک افسر اطلاعاتی سابق) به جرم ربودن و شکنجه پاتریشیا و خوزه به ۲۵ سال زندان محکوم شدند. این افراد در میان صدها نظامی و مقاماتی بودند که به دلیل نقض حقوق بشر محاکمه می‌شدند.

رویسین‌بلیت در ۹۶ سالگی همراه با گیرمو و ماریانا در این محاکمه شرکت کرد. او یک سال بعد به خبرگزاری فرانسه گفت: «این زخم هرگز التیام نمی‌یابد... اما توقف؟ نه، من هرگز متوقف نمی‌شوم.»

تاکنون حدود ۱۴۰ نوزاد از طریق تلاش‌های گروه‌هایی مانند «مادربزرگ‌های میدان مایو» به والدین خود بازگردانده شده‌اند، اما صدها نفر هنوز مفقودند. رویسین‌بلیت یک بار گفته بود: «ما مبارزه می‌کنیم، اما قهرمانان واقعی فرزندان ما هستند که علیه دیکتاتوری بی‌رحم ایستادند و جان خود را برای ایجاد کشوری بهتر فدا کردند.»

گیرمو، نوه او، حالا وکیل حقوق بشر است و کار مادربزرگش را در «مادربزرگ‌های میدان مایو» ادامه می‌دهد. او روز شنبه در پستی در ایکس نوشت: «مادربزرگم درگذشت. با وجود غم، آرامش می‌یابم که پس از ۴۶ سال، او با مادرم و عشق بزرگش، پدربزرگم بنجامین، دوباره متحد شده است.»