نماهایی پس از آتش‌بس؛ دو سال ویرانی غزه به روایت تصاویر ماهواره‌ای

مردم در میان ویرانی‌ها در شهر غزه در شمال نوار غزه در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵ در حال رفت‌وآمد هستند، یک روز پس از آغاز آتش‌بس.

منبع تصویر، Getty Images

    • نویسنده, فرزاد صیفی‌کاران
    • شغل, راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی

تصاویر ماهواره‌ای جدید شرکت ونتور که به دست بی‌بی‌سی رسیده، آثار دو سال جنگ و بمباران پیاپی در باریکه غزه را نشان می‌دهد. بر اساس این تصاویر نه تنها بخش‌های وسعی از غزه غیر قابل سکونت شده و ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها تماما از بین رفته است، بلکه ساکنان غزه برای رسیدن به خانه‌هایی که معلوم نیست اثری از آنها باقی مانده باشد، باید از میان آوار بگذرند.

آتش‌بس در نوار غزه پس از آن اجرایی شد که کابینه اسرائیل روز پنجشنبه ۱۷ مهر/ ۹ اکتبر، مرحله اول آتش‌بس و توافق صلح طراحی شده توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، را که شامل آزادی گروگان‌های اسرائیلی و آزادی حدود دو هزار زندانی فلسطینی می‌شود، تصویب کرد.

روز گذشته ارتش اسرائیل اعلام کرد پس از اجرایی شدن توافق آتش‌بس بین اسرائیل و حماس در صبح جمعه ۱۸ مهر/۱۰ اکتبر، اگرچه نیروهایش هنوز نیمی از نوار غزه را در اشغال خود دارند، اما به موقعیت مورد توافق در داخل غزه عقب‌نشینی کرده‌اند.

تصاویر ماهواره‌ای شرکت ونتور که در اختیار بی‌بی‌سی قرار گرفته مربوط به تاریخ ۱۸ مهر / ۱۰ اکتبر از بخش‌های مختلفی از نوار غزه است.

تصویر زیر ویرانی و تخریب گسترده در مرکز خان یونس در جنوب نوار غزه به تاریخ ۱۸ مهر / ۱۰ اکتبر را نشان می‌دهد. در این تصویر ماهواره‌ای چادرهای آوارگان در بخش غربی و بیمارستان ناصر در پایین سمت راست دیده می‌شود.

ویرانی در مرکز خان یونس

منبع تصویر، Vantor

توضیح تصویر، ویرانی در مرکز خان یونس

تصویر زیر نیز همان منطقه در خان یونس در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۱ / ۲ مه ۲۰۲۲ را نشان می‌دهد.

تصویر ماهواره‌ای گوگل ارث از خان یونس قبل از آغاز جنگ غزه

منبع تصویر، Google Earth

توضیح تصویر، تصویر ماهواره‌ای گوگل ارث از خان یونس قبل از آغاز جنگ غزه

ارتش اسرائیل در طول جنگ بارها به بیمارستان ناصر حمله کرده است. این بیمارستان در اثر شدت حملات، چندین ماه غذا و آب و اکسیژن برای بیماران نداشت. وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل حماس است، اعلام کرده ۱۳ مورد مرگ بیماران به علت کمبود برق و اکسیژن در بیمارستان اتفاق افتاد.

آخرین مورد حمله هوایی اسرائیل به این بیمارستان در ۲۵ اوت ۲۰۲۵ منجر به کشته شدن ۲۰ نفر، از جمله ۵ روزنامه‌نگار فلسطینی شد.

تصویر زیر نیز انبوه جمعیتی از مردم غزه را در انتظار دریافت غذا و تدارکات در «محل توزیع امن شماره ۲» بنیاد بشردوستانه غزه، در نزدیکی رفح در جنوب غزه نشان می‌دهد.

مردم غزه در صف انتظار دریافت غذا

منبع تصویر، Vantor

توضیح تصویر، مردم غزه در صف انتظار دریافت غذا

بنیاد بشردوستانه غزه، یک نهاد خیریه بحث برانگیز است که توسط آمریکا و اسرائیل برای توزیع کمک در غزه راه‌اندازی شد.

این بنیاد که از نیروهای امنیتی مسلح آمریکایی برای کارکنانش استفاده می‌کند، با هدف کنار زدن سازمان ملل به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی کمک‌ها در غزه تأسیس شد. این اقدام با محکومیت گسترده و تحریم از سوی نهادهای امدادی و خود سازمان ملل روبه‌رو شد، اما اسرائیل می‌گوید برای جلوگیری از «سرقت کمک‌ها توسط حماس»، نیاز به جایگزینی برای سیستم فعلی کمک‌رسانی وجود دارد، ادعایی که حماس آن را رد کرده است.

سازمان آکسفام از محل استقرار مراکز توزیع بنیاد بشردوستانه غزه انتقاد کرده و پیش‌تر به بی‌بی‌سی گفته بود این اقدام به معنای «قرار دادن عملیات امدادرسانی تحت کنترل نظامی» است.

تاکنون گزارش‌های متعددی از تیراندازی کارکنان بنیاد بشردوستانه غزه -که به کشته شدن بسیاری از فلسطینی‌های که در صف دریافت غذا بودند- منتشر شده است.

تحقیقات برنامه پانورامای بی‌بی‌سی در ماه سپتامبر، با استناد به داده‌های موسسه «اکلد» نشان داد که دست‌کم ۱۳۰۰ فلسطینی در محل‌های توزیع کمک‌های مرتبط با این بنیاد بشردوستانه غزه کشته شده‌اند.

ظاهرا بعد از آتش‌بس سازمان ملل بار دیگر مسئول ورود کمک‌ها به غزه شده است.

تصویر ماهواره‌ای دیگر میزان تخریب ساختمان‌ها در نزدیکی اردوگاه الشاطی و میدان عابد در شمال‌غربی شهر غزه را نشان می‌دهد. این عکس ماهواره‌ای روز گذشته ساعت ۱۰:۳۰ صبح به وقت محلی گرفته شده است.

تخریب گسترده مناطق مسکونی در شمال غربی شهر غزه

منبع تصویر، Vantor

توضیح تصویر، تخریب گسترده مناطق مسکونی در شمال غربی شهر غزه

این تصویر از گوگل ارث همان منطقه در شمال غربی شهر غزه را در تاریخ ۲۴ تیر ۱۴۰۲ / ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۳ نشان می‌دهد که ساختمان‌ها سالم هستند.

شمال غربی شهر غزه قبل از آغاز جنگ

منبع تصویر، Google Eeath

توضیح تصویر، شمال غربی شهر غزه قبل از آغاز جنگ

تصویر زیر که در روز گذشته ساعت ۱:۲۵ بعدازظهر به وقت محلی گرفته شده، صدها آواره فلسطینی را در حال حرکت به سمت شمال در جاده ساحلی الرشید نشان می‌دهد.

در این تصویر نیز تخریب کامل جاده و ساختمان پیداست.

آوارگان فلسطینی در حال حرکت به شمال نوار غزه

منبع تصویر، Vantor

توضیح تصویر، آوارگان فلسطینی در حال حرکت به شمال نوار غزه

این تصویر گوگل ارث نیز در تاریخ ۲۴ تیر ۱۴۰۲ / ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۳ جاده ساحلی الرشید و منطقه اطرف آن قبل از جنگ را نشان می‌دهد.

جاده ساحلی الرشید و مناطق اطرف آن قبل از جنگ

منبع تصویر، Google Earth

توضیح تصویر، جاده ساحلی الرشید و مناطق اطرف آن قبل از جنگ

تصویر زیر مجتمع مسکونی «حمد» را نشان می‌دهد که بر اثر جنگ تخریب شده و آوارگان فلسطینی در اطراف آن چادر زده‌اند و به یک اردوگاه جادری بزرگ تبدیل شده است.

این اردوگاه عظیم چادری در مجتمع مسکونی «شهر حمد»، در غرب منطقه القُراره در خان یونس واقع شده است.

اردوگاه چادری آوارگان در اطراف متجمع مسکونی حمد در خان یونس

منبع تصویر، Vantor

توضیح تصویر، اردوگاه چادری آوارگان در اطراف مجتمع مسکونی حمد در خان یونس

طی دو سال جنگ غزه نبردهای سنگینی در متجمع مسکونی حمد روی داد که در نتیجه عملیات‌های ارتش اسرائیل این شهرک کاملا ویران شد.

تصویر گوگل ارث از تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۱ / ۲ مه ۲۰۲۲، وضعیت مجتمع‌های مسکونی حمد قبل از جنگ را نشان می‌دهد.

مجتمع مسکونی حمد قبل از جنگ

منبع تصویر، Google Earth

توضیح تصویر، مجتمع مسکونی حمد قبل از جنگ

تصویر خاکستری زیر محله السلطان در غرب شهر رفح، واقع در جنوب است که نشان می‌دهد تقریبا همه ساختمان‌ها با خاک یکسان شده‌اند.

در تاریخ ۲۶ مه ۲۰۲۴، نیروی هوایی اسرائیل به محله تل السلطان حمله که در نتیجه آن یک اردوگاه آوارگان به آتش کشید. در این حمله بین ۴۵ تا ۵۰ فلسطینی کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شدند. این مرگ‌بارترین حادثه در حمله به رفح بود.

پیش‌تر بسیاری از آوارگان فلسطینی به دلیل تخلیه مناطق دیگر نوار غزه به رفح فرار کرده بودند.

از بین رفتن بخش عظیمی از محله تل السلطان در غرب شهر رفح

منبع تصویر، Vantor

توضیح تصویر، از بین رفتن بخش عظیمی از محله تل السلطان در غرب شهر رفح

تصویر زیر از گوگل ارث محله تل السطان در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۱ / ۲ مه ۲۰۲۲ قبل از جنگ را نشان می‌دهد.

محله تل السلطان قبل از جنگ

منبع تصویر، Google Earth

توضیح تصویر، محله تل السلطان قبل از جنگ