ارمنستان تصویر کوه آرارات را از مهرهای گذرنامه حذف میکند
منبع تصویر، Getty Images
نمایندگان ویژه ارمنستان و ترکیه برای عادیسازی روابط دو کشور اخیرا ششمین دور مذاکرات خود را در ایروان برگزار کردند. در آستانه این دیدار ارمنستان اعلام کرد تصویر کوه آرارات را از مهرهای کنترل مرزی حذف خواهد کرد.
به گزارش بخش مانیتورینگ بیبیسی، روبن روبینیان و سردار قلیچ، نمایندگان دو کشور در این دیدار توافق کردند اجرای موافقت نامه سال ۲۰۲۲ در مورد گشایش گذرگاههای مرزی را تسریع کنند و مطالعات فنی برای بازسازی و راهاندازی خط راهآهن و خط انتقال برق گیومری–قارص را آغاز کنند.
نمایندگان ویژه همچنین توافق کردند که شرکتهای هواپیمایی را به راهاندازی پروازهای بیشتر میان شهرهای ترکیه و ارمنستان از تابستان سال ۲۰۲۶ تشویق کنند.
آقای قلیچ دوازدهم سپتامبر از طریق گذرگاه بسته مرزی ترکیه - ارمنستان وارد این کشور شد. او با همتای ارمنی خود روبن روبینیان گفتوگو کرد و سپس با آرارات میرزویان، وزیر خارجه ارمنستان در ایروان دیدار داشت.
هرچند نمایندگان ویژه توافق کردند روند عادیسازی را بدون پیش شرط ادامه دهند، اما هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، گفت که آنکارا گامهای عملی برای عادیسازی روابط با ارمنستان را پس از امضای معاهده صلح نهایی میان ایروان و باکو آغاز خواهد کرد. او گفت انتظار میرود این معاهده در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ امضا شود.
وزارت خارجه ارمنستان، بار دیگر بر آمادگی ایروان برای امضای توافق صلح در اسرع وقت تاکید کرد و گفت که این کار «گامی بزرگ به سوی صلح پایدار» خواهد بود.
در همین حال، آرارات میرزویان، وزیر خارجه ارمنستان، و آرمینه سرکیسیان، وزیر کشور، با برندان هنراهان، مقام ارشد اداره امور اروپایی و اوراسیایی وزارت خارجه آمریکا که از باکو وارد ایروان شده بود، دیدار کردند.
مقامهای ارمنستان و آمریکا تلاشها برای تقویت روابط دوجانبه و شراکت راهبردی و همچنین پروژه موسوم به تریپ که با نام مسیر ترامپ نیز شناخته میشود را بررسی کردند. این پروژه یک مسیر ترانزیتی احتمالی برای اتصال جمهوری آذربایجان با نخجوان و ترکیه از طریق جنوب ارمنستان است.
یک روز پیش از سفر نماینده ترکیه، دولت ارمنستان تصمیم گرفت تصویر کوه آرارات را از اول نوامبر از مهرهای کنترل مرزی حذف کند.
این خبر را آرسن توروسیان، وزیر کار و امور اجتماعی، در فیسبوک منتشر کرد. او گفت مهرهای جدید همسو با استانداردهای مدرن عبور مرزی و ایدئولوژی واقعی ارمنستان که از سوی دولت ترویج میشود، طراحی شدهاند.
کوه آرارات که در ترکیه قرار دارد و در زبان ترکی آغری نامیده میشود، از پایتخت ارمنستان، ایروان، دیده میشود. برای بسیاری از ارامنه این کوه نماد «سرزمینهای از دست رفته» ارمنستان غربی است.
رسانههای ارمنستان پیشتر گفته بودند که نیکول پاشینیان، نخستوزیر، قصد دارد تصویر کوه آرارات را از نشان ملی کشور نیز حذف کند و آن را بهعنوان نشانهای از امتیازدهی به ترکیه در روند عادیسازی دانستند.
پاشینیان در سال ۲۰۲۳ گفته بود که ارمنیها باید برخی باورهای رایج خود را بازنگری کنند، از جمله این باور که کوه آرارات بلندترین کوه ارمنستان است. نخستوزیر ارمنستان در تلاش بوده است هموطنانش را متقاعد کند که این کشور نیاز به «همزیستی مسالمتآمیز» با همسایگانش یعنی جمهوری آذربایجان و ترکیه دارد تا بتواند بهعنوان یک کشور دموکراتیک توسعه یابد. او استدلال کرده بود که ترکیه ممکن است تصویر کوه آرارات در نشان ملی ارمنستان را بهعنوان ادعای ارضی تفسیر کند.
خبر حذف تصویر کوه آرارات از مهرهای کنترل مرزی موجی از انتقادها را از سوی چهرههای مخالف و کاربران شبکههای اجتماعی برانگیخت.
برخی کاربران، دولت را متهم کردند که «هر کاری میکند تا ترکها را خوشحال کند» و هویت ارمنی را از بین میبرد.
با این حال برخی دیگر گفتند کوه آرارات در قلمرویی قرار دارد که بهطور بینالمللی به ترکیه تعلق دارد، بنابراین باید از نمادهای دولتی ارمنستان حذف شود تا هرگونه مطالبه از کشور همسایه «متخاصم و قدرتمند» منتفی شود.
با این حال نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان در پانزدهم سپتامبر این انتقادها را رد کرد.
او در کنفرانس بینالمللی امنیت و تابآوری ۲۰۲۵ در ایروان گفت: «بگذارید امروز ما را خائن بنامند، اما در نتیجه اقدامات ما، ارمنستان در پنجاه تا صد سال آینده همچنان یک کشور خواهد بود.»
آرتور هوهانیسیان، نماینده حزب حاکم ارمنستان، همان روز گفت مهرهایی که در گذرنامهها زده میشود باید نمادهایی مربوط به ارمنستان و دولت آن را نشان دهد.
