شهری در سوئیس که میتوان در آن با بیتکوین خرید کرد
منبع تصویر، AFP via Getty Images
در رستوران مکدونالد مرکز شهر لوگانو که دور تا دور آن کوهها قد برافراشتهاند یک مشتری قهوه سفارش میدهد.
میپرسد: «میتونم پولش را با بیتکوین بدهم؟» فروشنده دستگاهی شبیه کارتخوانهای بانک جلو او میگذارد.
این دستگاهی برای پرداخت با رمزارز است. شهرداری لوگانو این دستگاهها را مجانی به فروشگاهها و کسبوکارهای محلی داده است.
خریدار از حساب بیتکوین در تلفن همراهش بدون هیچ تماسی پرداخت میکند: صورتحساب ۰.۰۰۰۰۸۶۲۹ که تقریبا برابر با ۸/۸۰ دلار است.
افرادی که با بیتکوین سروکار دارند، کمتربه استفاده از آن در فروشگاههای واقعی فکر میکنند. بیتکوین به طور معمول سرمایهگذاری محسوب میشود به این امید که ارزش آن بالا میرود.
اما شهر لوگانو، در بخش ایتالیاییزبان سوئیس، ماجرای دیگری دارد.
در این شهر هنوز هم میتوان همه چیز را با فرانک سوئیس خرید اما حدود ۳۵۰ فروشگاه و رستوران شهر بیتکوین هم قبول میکنند. ادارات محلی هم حتی برای بعضی خدمات شهری رمزارز میپذیرند. برای مثال میشود شهریه کودکان پیشدبستانی را با بیتکوین پرداخت.
با نیکلاس، مشتری مکدونالد، که از فرانسه آمده بود، گفتوگو کردم. او از افرادی است که واقعا به کاربری بیتکوین باور دارد.
میگوید: «خوبی پرداخت با بیتکوین احساس آزادی است که به من میدهد. دیگر وابسته به سیستمهای مالی و ابزارها و واسطهها و هزینههای آن نیستم».
نیکلاس میگوید کارتهای بیتکوینی را در سوئیس دیده است که به صورت کارت هدیه پیشپرداختشده به فروش میرسد و میشود مبلغ مشخصی را با فرانک سوئیس خرید و به صورت بیتکوین در کیف پول دیجیتال تلفن همراه ذخیره کرد.
در مرکز شهر لوگانو قدم میزنم جایی که در خیابان اصلی کموبیش همه فروشگاهها اجناس لوکس و بیشتر جواهرات و لباسهای گرانقیمت میفروشند.
در فروشگاهی به نام وینتیج ناسا، که کیف و ساعتهای نو و دست دوم میفروشد، صاحب فروشگاه میگوید به این دلیل بیتکوین قبول میکند، چون هزینهاش کمتر از درصدی است که باید به شرکتهای کارت اعتباری بپردازد.
برای بیتکوین این هزینه زیر ۱٪ است درحالی که برای کارتهای بانکی حدود ۱/۷٪ و کارتهای اعتباری حدود ۳/۴٪ میرسد. هرچند مقررات کشورها در این زمینه با هم فرق دارد.
از صاحب فروشگاه در مورد رونق کسبوکارش با بیتکوین میپرسم.
میگوید: «درعمل خیلی فرقی نمیکند. حالا فقط بعضی مشتریها پراکنده از این روش استفاده میکنند اما کاربری بیتکوین مثل نهال در حال رشد است و در پنج یا ده سال آینده به درختی تناور تبدیل خواهد شد.»
در چند قدمی فروشگاه وینتیج ناسا، به مقر اصلی «پلن بی» سر میزنم؛ ابتکاری که شهر لوگانو در سال ۲۰۲۲ با همکاری پلتفرم رمزارز تتر راهانداخت.
هدف این طرح، که در آن حرف «بی» نشانه بیتکوین است، آشنا کردن مردم با رمزارز و ارزهای دیجیتال و «تبدیل کردن شهر لوگانو به مرکز اروپایی بیتکوین است.»
میر لیپونی، مدیر طرح پلن بی، میگوید: «میخواهم درباره تجربه تابستان امسالم حرف بزنم». توضیح میدهد مشکلی با بانکش پیدا کرده بود ودر نتیجه نمیتوانست به حسابش دسترسی داشته باشد.
میگوید یازده روزتمام هیچ راهی برای پرداخت پول نداشته است، غیر از بیتکوین. این تجربه نتیجه خوبی داشت و نشان داد که در شهر لوگانو کمابیش میشود با بیتکوین زندگی کرد.
«هنوز البته پرداخت وسایل نقلیه عمومی و سوخت مانده است. فروشگاههای مواد غذایی این امکان را دارند و حتی خریدها را به خانه ارسال میکنند. بسیاری از مراکز پزشکی، به غیر از دندانپزشکان، هم بیتکوین میپذیرند. یکی دیگر از موارد مهم صورتحسابهای انرژی است. هنوز نمیشود این قبضها را با بیتکوین داد.»
خانم لیپونی اضافه میکند که امیدوار است در آینده شاهد «اقتصادهای در گردش باشد که افراد بیتکوین درمیآورند؛ بیتکوین جمع میکنند؛ بیتکوین خرج میکنند و هزینه همه خدمات مورد نیازشان را با بیتکوین میدهند».
در جاهای دیگر هم پروژههایی مثل شهر لوگانو انجام شده است.
در سال ۲۰۲۱ دولت السالوادور بیتکوین را در کنار دلار آمریکا به ارز رسمی تبدیل کرد و برای تشویق مردم به استفاده از آن، از راه اپلیکیشنهای تلفن همراه معادل ۳۰ دلار بیتکوین به افراد داد.
وینسنت چارلز، مدیر شرکت رمزارز آنچین دیتا، میگوید: «مردم فقط اپلیکیشن را دانلود میکردند و بیتکوین را در برابر دلار پرداختی میگرفتند و بعد دیگر از آن استفاده نمیکردند».
اوایل امسال او به السالوادور سفر کرد تا ببیند وضعیت بیتکوین چطور است و نتیجه گرفت که مردم واقعا از آن استفاده نمیکنند و فروشندگان و ارایهدهندگان خدمات بهندرت آن را قبول میکنند.
با این حال، نمونههای موفق دیگری از جاافتادن بیتکوین در سراسر جهان هست. لیوبلیانا، پایتخت اسلوونی، در گزارشی که در ماه آوریل منتشر شد، بهعنوان رمزارزپذیرترین شهر جهان معرفی شد و پس از آن هنگکنگ و زوریخ در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
در لوگانو هم به نظر میرسد همه مجذوب بیتکوین نیستند. در پارک رو به دریاچه مجسمهای نمادین از ساتوشی ناکاموتو قرار دارد که نشانه فرد یا افرادی ناشناس است که گفته میشود در سال ۲۰۰۸ رمزارز را ایجاد کردند.
در ماه اوت خرابکاران مجسمه را خرد کردند و به دریاچه ریختند.
لوسیا، رهگذری که در شهر زندگی میکند میگوید: «جالب این است که چنین رفتارهای خرابکارانهای در این شهر رواج ندارد. مردم شهر در مجموع باملاحظه هستند و حتی در شهر کمتر افرادی را میبینی که دیدگاههای تند سیاسی داشته باشند».
در ادامه میگوید خودش هم چندان اعتمادی به ارزهای دیجیتال ندارد.
«در دانشگاه لوگانو، که من درس میخوانم باشگاهی برای تبلیغ بیتکوین و مسایل مربوط به آن هست. برایم جالب است مراکزی مثل دانشگاه من بسیار در زمینه رمزارزها فعالیت میکنند. به نظرم رمزارزها با جرم و شبکههای خلافکار در اینترنت و سرمایهگذاریهای پرخطر درآمیخته است.»
«بسیاری از افراد داراییهای خود را به علت سرمایهگذاری در رمزارزها و سقوط قیمت آنها از دست دادهاند.»
منبع تصویر، AFP via Getty Images
سرجیو رسی، استاد اقتصاد دانشگاه فرایبورگ در سوئیس، میگوید بیتکوین برای فروشندهها در لوگانو یا هر جای دیگر به دلیل نوسانها خطرناک است. ارزش آن ممکن است به شدت بالا یا پایین برود.
او میگوید آنها باید بهسرعت بیتکوینهایی را که از مشتری میگیرند به فرانک سوئیس، یورو یا واحد پول رسمی و بانکی دیگری تبدیل کنند. به این ارزها «فیات» یا «بدون پشتوانه» میگویند.
سرجیو رسی در ادامه میگوید: «همچنین خطراتی در مورد ارزهای دیجیتالی درمعاملات غیرقانونی هست که شایدباعث ایجاد مشکل در لوگانو و نهادهای مالی و اقتصادی این شهر بشود».
آقای رسی همچنین در مورد خطرنگهداری بیتکوین در شبکههای دیجیتال هشدار میدهد: «اگر شبکهای که کیف پول دیجیتال در آن هست مختل یا ورشکسته شود، همه دارایی دیجیتال و رمزارزها در جا ناپدید خواهد شد».
«در نتیجه کاربر همه داروندارش را برای ابد از دست میدهد . در سوییس، اما، همه سپردههای افراد در بانکها تا ۱۰۰ هزار فرانک سوییس (معادل ۱۲۵ هزار دلار یا ۹۴ هزار پوند) تضمین شده است. حتی اگر بانکی که در آن سپردهگذاری کردهایم ورشکسته شود تا این مبلغ بازگشت پول تضمین شده است»
در تالار شهر لوگانو به دیدن میشل فولتی، شهردار، میروم. از او میپرسم نگران نیست که لوگانو به کانون جذب پولهای مافیایی تبدیل شود.
«نه اینطور نیست. میشود از همه ارزهای رسمی برای کارهای خوب یا بد استفاده کرد. همین وضعیت در مورد بیتکوین هم هست.»
او میگوید: «افراد مافیا بیشتر علاقه دارند برای پولشویی از ارزهای رسمی استفاده کنند. آنها مواد مخدر و مثل آن میفروشند و در ازای آن پول نقد ارز رسمی میگیرند، نه بیتکوین. چون میشود پول نقد را ناشناستر رد و بدل کرد.»
این استاد اقتصاد دانشگاه فرایبورگ پیشبینی میکند که بیتکوین تاثیری مثبت بر شهر لوگانو خواهد گذاشت. همین حالا هم ۱۱۰ شرکت رمزارزی به این شهر آمدهاند و کارشان را شروع کردهاند.
