آیا حماس تسلط آهنین خود بر غزه را از دست می‌دهد؟

«بیرون! بیرون! بیرون!»

شعاری که فریادکنان در ویدیوی منتشر شده در تلگرام، با صدای بلند و گاه مثل سرودخوانان تکرار می‌شود.

و این پیام بدون ابهام است.

«بیرون، بیرون، بیرون، کلِ حماس بیرون!»

در خیابان‌های غزه، تعداد روزافزونی از فلسطینیان علیه گروه مسلحی که تقریبا ۲۰ سال بر این باریکه حکومت کرده است، دست به اعتراض زده‌اند.

بسیاری از مردم حماس را مسئول کشاندن این سرزمین کوچک و فقرزده به بدترین بحرانی می‌دانند که فلسطینیان در بیش از ۷۰ سال گذشته با آن مواجه بوده‌اند.

جمعیت دیگری در حالیکه در خیابان های ویران غزه تجمع کرده است، شعار می‌دهد: «پیام ما را بشنوید: حماس زباله است!»

مؤمن الناطور، وکیل دعاوی در غزه و زندانی سیاسی سابق که مدت‌هاست از منتقدان سرسخت حماس بوده است، می‌گوید: «جهان در مورد شرایط نوار غزه گمراه شده است.»

الناطور از ویرانی شهرش با ما صحبت کرد، مقابل یک چادرسست که حالا بخشی از خانه او را تشکیل می‌دهد.

او گفت: «جهان فکر می‌کند غزه، همان حماس و حماس همان غزه است. ما حماس را انتخاب نکردیم و اکنون حماس مصمم است بر غزه حکومت کند و سرنوشت ما را به سرنوشت خود گره بزند. حماس باید برود.»

صحبت از چنین دیدگاه‌هایی در غزه خطرناک است. حماس هرگز مخالفت را تحمل نکرده است. الناطور نترس به نظر می‌رسد و در پایان ماه مارس مقاله‌ای سرشار از خشم را برای واشنگتن پست نوشت.

او نوشت: «حمایت از حماس به معنای مرگ فلسطینی‌هاست، نه آزادی فلسطین.»

از او پرسیدم آیا این گونه حرف زدن خطرناک نبود؟

او بدون هیچ تعللی پاسخ داد: «ما باید ریسک کنیم و حرفمان را بزنیم.»

او افزود: «من ۳۰ ساله هستم. وقتی حماس قدرت را در دست گرفت، ۱۱ سال داشتم. من در زندگی خود چه کرده‌ام؟»

از سال ۲۰۰۷ که حماس یک سال پس از پیروزی در انتخابات پارلمانی فلسطینیان، رقبای سیاسی خود را با خشونت از نوار غزه بیرون راند و بر این منطقه مسلط شد، سه جنگ بزرگ و دو درگیری کوچکتر با اسرائیل رخ داده است.

الناطور گفت: «جهانیان از ما می‌خواهند که با وجود سرکوب توسط حماس، صدایمان را بلند کنیم.»

حماس ممکن است مشغول مبارزه با اسرائیل باشد، اما از مجازات منتقدان خود ابایی ندارد.

در پایان ماه مارس، مردان مسلح عدی الربیعی، جوان ۲۲ ساله را از پناهگاه آوارشدگان در شهر غزه ربودند.

ساعاتی بعد جسد او در حالی پیدا شد که زخم‌های وحشتناکی روی آن دیده می‌شد.

کمیسیون مستقل حقوق بشر فلسطینی با اعلام اینکه عدی زیر شکنجه شدید قرار گرفته است، مرگ او را «نقض فاحش حق زندگی و قتل فراقانونی» توصیف کرد.

الربیعی در تظاهرات اخیر ضد حماس شرکت کرده بود. خانواده او حماس را مسئول مرگ او دانستند و خواستار اجرای عدالت شدند.

چند روز قبل، عدی الربیعی، که به شدت ترسیده بود، ویدیویی نیمه تاریک با کیفیت کم را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد و در آن ترس خود را از اینکه شبه‌نظامیان حماس در تعقیب او هستند ابراز داشت.

او در حالیکه با وحشت به اطراف نگاه می‌کرد، گفت: «غزه به شهر ارواح تبدیل شده است. من در خیابان گیر افتاده‌ام، نمی‌دانم کجا بروم. نمی‌دانم چرا آنها به دنبال من هستند. آنها ما را نابود کردند و همه چیز ما را ویران کردند.»

جمعیت کوچکی که در تشییع جنازه او شرکت داشتند خواستار انتقام و خروج حماس از غزه شدند.

تابستان گذشته، امین عابد به خاطر تصمیم خود برای سخنرانی علیه حماس، به سرنوشت کمابیش مشابهی دچار شد.

شبه‌نظامیان نقابدار او را بی‌دلیل کتک زدند، استخوان‌های متعددی را در بدن او شکستند و به کلیه‌هایش آسیب رساندند. عابد جان سالم به در برد، اما مجبور شد برای درمان به خارج از غزه برود.

او که اکنون در دوبی زندگی می کند، همچنان در جنبش اعتراضی شرکت دارد و معتقد است که اقتدار حماس کاهش یافته است.

او به من گفت: «رنگ باختن قدرت حماس در غزه آغاز شده است. حماس فعالان و غیرنظامیان را هدف قرار می‌دهد، آنها را می‌زند و می‌کشد تا مردم را ارعاب کند.»

قبل از فروپاشی آتش‌بس در ماه گذشته، به نظر می‌رسید که شبه‌نظامیان حماس قصد نمایش قدرت در غزه را دارند.

اما اکنون که اسرائیل بار دیگر به حملات بی‌امان دست زده، همان افراد مسلح بازهم در زیر زمین پناه گرفته و غیرنظامیان غزه دوباره در مصیبت جنگ گرفته شده‌اند.

برخی از اعتراضات اخیر نشان می‌دهد که غیرنظامیانی که یک سال و نیم بمباران توسط اسرائیل آنان را به مرز جنون کشانده، وحشت از حماس را از دست داده‌اند.

بیت‌لاهیا، در انتهای شمالی نوار غزه، شاهد برخی از شدیدترین ابراز مخالفت با حماس بوده است.

یک شاهد عینی که نخواست نامش فاش شود، در یک رشته پیام‌ صوتی تعدادی رویدادهای اخیر را توصیف کرد که در آنها، ساکنان محلی مانع از آن شده‌اند که حماس از محله‌های آنان، به عملیات نظامی دست بزند.

او گفت که روز ۱۳ آوریل ، افراد مسلح حماس سعی کردند به زور وارد خانه یک مرد سالمند به نام جمال المزنان شوند.

این شاهد عینی به ما گفت: «آنها می‌خواستند راکت‌ها و لوله‌هایشان [اصطلاح تحقیر آمیزی که برای پرتابه‌های دست ساز حماس به کار می‌رود) از داخل خانه او پرتاب کنند. اما او نپذیرفت.»

او افزود: «این حادثه خیلی زود بالا گرفت و بستگان و همسایگان همگی برای دفاع از المزنان آمدند. افراد مسلح به سوی آنان تیراندازی کردند و چند نفر زخمی شدند، اما سرانجام مردم توانستند آنها را بیرون کنند.»

این شاهد عینی درباره معترضان گفت: «آنها مرعوب گلوله‌ها نشدند. آنها جلو رفتند و به شبه‌نظامیان گفتند که وسایلشان را بردارند و فرار کنند. گفتند ما شما را اینجا نمی‌خواهیم. ما سلاح‌های شما را که برای ما ویرانی، نابودی و مرگ به ارمغان آورده است نمی‌خواهیم.»

در جاهای دیگر غزه، معترضان به شبه‌نظامیان گفته‌اند که از بیمارستان‌ها و مدارس دوری کنند تا باعث نشوند که غیرنظامیان در معرض خطر حمله هوایی اسرائیل قرار گیرند.

اما هنوز هم اینگونه سرپیچی از حماس خطرناک است. در شهر غزه، حماس یکی از معترضان را به ضرب گلوله کشت.

در حالیکه چیزی برای از دست دادن نمانده و امید به پایان جنگ یک بار دیگر از میان رفته است، برخی از ساکنان غزه خشم خود را به یک اندازه متوجه اسرائیل و حماس کرده‌اند.

امین عابد در پاسخ به این سوال که کدام طرف را بیشتر مقصر فاجعه غزه می‌داند، گفت که این «انتخابی بین وبا و طاعون» است.

جنبش اعتراضی هفته‌های اخیر هنوز به یک شورش تبدیل نشده است، اما پس از تقریبا ۲۰ سال حکومت، به نظر می‌رسد تسلط آهنین حماس بر غزه به آرامی در حال فروپاشی است.