گزارش مخفی بی‌بی‌سی: قاچاقچیان، قایق‌های پناهجویان و مهاجران کانال مانش را در یک شهر آلمان معامله می‌کنند

به ما گفته می‌شود کل هزینه انتقال هر فرد ۱۵۰۰۰ یورو (۱۲۵۰۰ پوند) هزینه دارد. در برابر این مبلغ، یک قایق لاستیکی با موتور بیرونی و ۶۰ جلیقه نجات به ما داده می‌شود تا با آن از کانال مانش عبور کنیم.

این «قیمت خوب» را دو قاچاقچی انسان برای یک قایق کوچک به خبرنگار مخفی بی‌بی‌سی در اسن، شهری در غرب آلمان پیشنهاد می‌کنند. اسن محل سکونت بسیاری از افرادی است که به قصد مهاجرت به سایر کشورها از آن عبور می‌کنند.

تحقیقات پنج ماهه بی‌بی‌سی ارتباط وسیع کشور آلمان با تجارت مرگبار قاچاق انسان از طریق کانال مانش را نشان داد.

در حالیکه دولت جدید بریتانیا قول داده است «باندهای قاچاق انسان را منهدم کند» آلمان به مرکزی برای انبار قایق‌ها و موتورهای قایق تبدیل شده که در نهایت در عبور از کانال مانش استفاده می‌شوند. موضوعی که اداره ملی مبارزه با جرایم بریتانیا به بی‌بی‌سی تایید کرده است.

در جریان فیلمبرداری مخفیانه، قاچاقچیان فاش کردند که قایق‌ها را در چندین انبار مخفی نگهداری می‌کنند آنهم در حالیکه به بازی موش و گربه با پلیس آلمان مشغول هستند.

در حالیکه تا کنون در سال جاری بیش از ۲۸۰۰۰ نفر با قایق‌های کوچک و خطرناک از کانال مانش عبور کرده‌اند، آمار سازمان ملل نشان می‌دهد که امسال مرگبارترین سال برای عبور مهاجران از این مسیر بوده است.

خبرنگار مخفی

خبرنگار مخفی ما بیرون ایستگاه مرکزی شهر اسن منتظر است.

او یک دوربین مخفی همراه دارد و خود را یک خاورمیانه‌ای نشان می‌دهد که مشتاق است همراه با خانواده و دوستانش با عبور از کانال مانش به بریتانیا برود.

برای حفظ امنیت او، ما نامش را افشا نمی‌کنیم و از او با نام حمزه یاد می‌کنیم.

او به مردی نزدیک می‌شود. این مرد همان کسی است که حمزه پس از دریافت شماره‌ تماسش از جامعه مهاجر، ماه‌ها از طریق واتس‌اپ با او در تماس بوده است. اما این اولین بار است که آنها با هم ملاقات می‌کنند.

نام این مرد یا حداقل نامی که با آن خود را به ما معرفی کرده ابوسحر است.

از زمان تماس حمزه با سحر، آنها در این مورد گفتگو کرده‌اند که سحر چگونه می‌تواند به تهیه یک قایق برای رسیدن حمزه به سواحل جنوبی بریتانیا کمک کند.

حمزه به او گفته است که تجربه بد قبلی با باندهای قاچاق انسان در منطقه کاله فرانسه باعث شده است که خانواده و دوستانش در صدد برآیند که خودشان به تنهایی از مانش عبور کنند که البته غیرعادی است.

سحر قبلا ویدیویی از یک قایق لاستیکی بادی را برای حمزه فرستاده و گفته است که این قایق «نو» و موجود است و در یک انبار در اسن نگهداری می‌شود.

او در ادامه فیلم‌های بیشتری از جمله قایق‌های مشابه و همچنین موتورهای بیرونی قایق را در حال روشن شدن برای او می‌فرستد.

حمزه می‌گوید می‌خواهد خودش کیفیت اقلام پیشنهادی را بررسی کند و به همین دلیل اصرار دارد ملاقات حضوری صورت گیرد.

یک تیم بی‌بی‌سی در همان حوالی مستقر است و حرکات حمزه را زیر نظر دارد تا اگر مشکلی پیش بیاید، سریعا او را از محل دور کنند.

در حالیکه این دو مرد در مرکز اسن با هم قدم می‌زنند، سحر تاکید می‌کند که رفتن به انبار برای دیدن قایق بسیار «خطرناک» است، هرچند به گفته او، این انبار تا آنجا با ماشین کمتر از ۱۵ دقیقه فاصله دارد.

وقتی حمزه می‌پرسد چرا قایق‌ها در این بخش از آلمان نگهداری می‌شوند، سحر از موضوع «ایمنی» و «تدارکات» صحبت می کند.

اسن از منطقه کاله فقط چهار تا پنج ساعت با ماشین فاصله دارد و به اندازه کافی به کاله نزدیک است که بتوان قایق‌ها را سریع به آنجا رساند. در عین حال آنقدر به سواحل فرانسه نزدیک نیست که تحت نظارت شدید پلیس فرانسه باشد.

اگرچه گاه به گاه پلیس آلمان به قاچاقچیان انسان حمله می‌کند اما طبق قوانین آلمان، فراهم کردن تسهیلات قاچاق افراد به کشور ثالث خارج از اتحادیه اروپا غیرقانونی نیست؛ قوانینی که پس از برگزیت، شامل بریتانیا هم می‌شود.

وزارت کشور آلمان استدلال می‌کند که چون آلمان و بریتانیا از نظر جغرافیایی همسایه نیستند، «قاچاق» مستقیم نیست اما یک منبع وزارت کشور بریتانیا به بی‌بی‌سی گفته است که از چارچوب قانونی آلمان در این زمینه «سرخورده و ناراضی» است.

سحر برای توضیح بیشتر حمزه را به کافه‌ای می‌برد و در آنجا قهوه سفارش می‌دهند و سیگار روشن می‌کنند. البته بعد از اینکه میزشان را عوض می‌کنند تا از مشتریان عرب زبان نزدیک آنها فاصله بگیرند چون سحر نمی‌خواهد صحبتشان شنیده شود.

تنها ۳۵ دقیقه بعد، سحر از روی صندلی بلند می‌شود و به حمزه می‌گوید: «صدایت را پایین بیاور، او دارد می‌آید.»

او مردی خوش لباس است که کلاه بیسبال بر سر دارد و نزدیک می‌شود. او با نام «الخال» معرفی می‌شود که به معنی «دایی» و در عربی عنوانی است برای فردی محترم.

خال را مرد دیگری همراهی می‌کند که در طول ملاقات حرف چندانی نمی‌زند و به نظر می‌رسد محافظش باشد.

حاضران با هم دست می‌دهند و پس از آنکه خال با پیشخدمت به زبان آلمانی صحبت می‌کند، گفتگو به زبان عربی، زبان مادری آنها، ادامه می‌یابد.

او به حمزه می‌گوید تلفنش را که روی میز دیگری گذاشته شده است، به او تحویل دهد.

محافظ کنار حمزه می‌نشیند و در طول ۲۲ دقیقه بعدی بیشتر اوقات به شدت به او خیره می‌شود.

به دلیل قوانین سختگیرانه آلمان، بی‌بی‌سی در طول جلسه فقط می‌تواند ویدیو ضبط کند اما اجازه ضبط صدا را ندارد.

بنابراین محتوای گزارش ما تا حد زیادی براساس مطالبی است که خبرنگار ما به خاطر می‌آورد که البته این روش معمول در گزارش‌های تحقیقی در آلمان است.

علاوه بر این، در این گزارش از پیام‌ها، سوابق تماس و یادداشت‌های صوتی مذاکرات بین حمزه و قاچاقچیان استفاده شده است.

خال در حالیکه از حمزه می‌خواهد توضیح دهد که کیست و چه می‌خواهد، می‌گوید: «صدایت را بلند نکن.»

حمزه داستان ساختگی‌اش را ظاهرا به شکلی قانع‌کننده تکرار می‌کند.

او همچنین نظر می‌دهد که خرید قایق مورد بحث به دلیل ابهامات موجود در قوانین آلمان غیرقانونی نیست.

اما خال این نظر را رد می‌کند: «چه کسی این را به شما گفته؟ این کار قانونی نیست.»

حتی اگر در آلمان در مورد قاچاق قایق خلاهای قانونی هم وجود داشته باشد، به نظر می‌رسد این مردان می‌دانند که در یک شبکه جنایی گسترده‌تر فعالیت دارند.

در طول خوردن قهوه، خال در حالیکه گاه با انگشت به سینه حمزه می‌زند، فاش می‌کند که قاچاقچیان حدود ۱۰ انبار در منطقه اسن دارند.

این در واقع روشی برای انبار کالا در نقاط مختلف است تا در صورت حمله پلیس که چند روز پیشتر اتفاق افتاده بود تمامی اجناس از دست نرود.

گفته شد که گاهی اوقات، خود آنها پلیس را به نحوی خبر می‌کنند و به آنها «طعمه» می‌دهند به این معنی که اجازه می‌دهند مقداری از وسایل را ضبط کند اما نه به اندازه‌ای که باعث اخلال در فعالیت آنها شود.

قاچاقچیان از توانایی خود برای رساندن تجهیزات به کاله در عرض «سه، چهار ساعت» صحبت می‌کنند که نشان می‌دهد به اندازه کافی اعتماد به نفس دارند که به جای کوره راه‌ها و جاده‌های فرعی از بزرگراه‌ها استفاده کنند.

موقعیت خاص اسن به این معنی است که قایق‌ها را می‌توان صبح یا بعدازظهر تحویل داد. اگر پیش‌بینی شرایط جوی و وضعیت دریا مناسب باشد، تلاش‌ها برای عبور از کانال و در نتیجه، تقاضا برای قایق بیشتر می‌شود.

بر اساس تحقیقات «ابتکار جهانی علیه جرایم سازمان‌یافته فراملی»، این قایق‌ها معمولا با ون یا اتومبیل از آلمان، بلژیک یا هلند به سواحل فرانسه حمل می‌شوند و آلمان «نقطه ویژه ترانزیت» است.

این موسسه دریافته است بیشتر قایق‌ها که در چین ساخته شده‌اند با کانتینر به ترکیه ارسال و از آنجا به اروپا فرستاده می‌شوند.

توزدی ریتانو، یکی از نویسندگان این گزارش می‌گوید که اهمیت آلمان به‌عنوان مرکز فعالیت به دلایل مختلف افزایش یافته است و از جمله به «وجود کنترل شدید قاچاق» در فرانسه اشاره می‌کند که باندهای سازمان‌یافته‌تر را به فعالیت از فواصل دورتر سوق داده است.

او همچنین معتقد است که مقامات آلمانی کمتر نگران موضوع عبور از مانش هستند زیرا «مشکلی در مرزشان نیست.»

خال به کافه برگشت، ظاهرا قانع شده‌اند که حمزه از نظر امنیتی مسئله‌ای ندارد. آنها در مورد پول صحبت می‌کنند.

او ترجیح می‌دهد که حمزه تمام پیشنهاد را بپذیرد که ۱۵۰۰۰ یورو (۱۲۵۰۰ پوند) هزینه دارد، شامل تحویل قایق در نزدیکی کاله، همراه با یک موتور، سوخت، پمپ و ۶۰ جلیقه نجات.

اینها بیش از چیزهایی است که حمزه گفته است به آنها نیاز دارد، اما این پیشنهادی است که به احتمال زیاد به قاچاقچیانی داده می‌شود که شخصا عبور گروهی را از فرانسه به بریتانیا سازماندهی می‌کنند.

بر اساس گزارش ابتکار جهانی، اگر فرض کنیم که قاچاقچیان در هر قایق ده نفر را سوار می‌کنند و از هر بزرگسال حدود ۲۰۰۰ یورو (۱۶۶۰ پوند) می‌گیرند سودشان می‌تواند چشمگیر باشد.

خال ادعا می‌کند که اگر بر سرر معامله توافق شود، می‌تواند تا فردا یک قایق را به محلی در فاصله فقط ۲۰۰ متری ساحل فرانسه برساند.

خال و سحر همچنین به «نقطه عبور جدیدی» که ظاهرا پیدا کرده‌اند اشاره می‌کنند که کمتر زیر چشم ماموران فرانسوی قرار دارد، هرچند مکان آن را فاش نمی‌کنند.

گزینه دوم و ارزان‌تری هم وجود دارد که حمزه واقعا در پی آن بوده است.

این گزینه این است که او بتواند با حدود ۸۰۰۰ یورو (۶۶۷۰ پوند) قایق را خودش از انباری در اسن تحویل بگیرد و به شمال فرانسه برود.

قاچاقچیان به او می‌گویند که اگر دستگیر شود آنها مسئول نیستند.

گفتگو به اینجا می‌کشد که وقتی حمزه تصمیمش را گرفت، چگونه باید پول باند قاچاق را بدهد.

خال می‌خواهد پول در ترکیه نقد پرداخت شود زیرا «همه چیز» از آنجا می آید.

او پیشنهاد می‌دهد که پول حواله شود، یک روش پرداخت که از سیستم بانکی رسمی اجتناب کرده و به جای آن به شبکه‌ای از واسطه‌ها برای انتقال پول در کشورهای مختلف متکی است.

بعدا نام یک حساب کاربری در واتس‌اپ برای حمزه ارسال می‌شود.

پیام‌ها و یادداشت‌های صوتی به زبان عربی که پس از جلسه در کافه ارسال می‌شود شامل پیام سحر است که مارک‌ موتورهای قایق را توصیف می‌کند. او می‌گوید که «مرکوری» را دوست دارد، اگرچه «اگر یاماها در دسترس باشد، من یاماها را ترجیح می‌دهم.»

او در مورد اینکه چگونه می‌توانند وسایل را «تحویل و دفن کنند» صحبت می‌کند یعنی می‌توانند آنها را در زیر زمین در نزدیک یکی از محل‌های عبور پنهان کنند هرچند بولونی به عنوان گزینه بهتری مطرح می‌شود زیرا «در کاله، کار سخت است.»

در آنچه که به نظر می‌آید روش تحت فشار دادن مشتری برای فروش باشد، به حمزه گفته می‌شود که تعداد قایق‌هایی که قاچاقچیان در اختیار دارند «محدود» و تعداد خریداران زیاد است.

خال در تماس‌های خود احتیاط بیشتری به خرج می‌دهد و در یک پیام صوتی که سحر برای حمزه می‌فرستد، پس از ملاقات با حمزه با ناراحتی می‌گوید: «به نظر نمی‌رسد دوستت آدم درستی باشد.»

با این حال او به سحر دستور می‌دهد که از تصمیم حمزه آگاه شود که آیا می‌خواهد قایق را بخرد یا نه: «تا یکی دو ساعت دیگر از او جواب بگیر و به من بگو.»

در نهایت حمزه به آنها می‌گوید که دیگر نمی‌تواند به معامله ادامه دهد.

بی‌بی‌سی هیچ پولی به این افراد پرداخت نکرده است و ما نتوانستیم هویت واقعی آنها را تشخیص دهیم.

ما فیلم‌هایی را که از قایق‌ها دریافت کرده‌ایم به نیل دالتون، رئیس انجمن ملی قایق‌های نجات بریتانیا نشان داده‌ایم که گفت حاضر نیست با چنین قایق‌هایی «حتی داخل حوض اردک‌ها» برود.

او یکی از این قایق‌ها را با «تله مرگ» مقایسه کرده و می‌گوید اینکه ده‌ها نفر را برای عبور از کانال مانش سوار چنین قایقی کنیم «باورنکردنی خطرناک» است زیرا طراحی آنها بسیار ضعیف به نظر می‌رسد.

در همین حال، دیپلمات‌ها تاکید دارند که همکاری بین آلمان و بریتانیا برای مقابله با این باندها بهبود یافته است.

با مشارکت کشورهای دیگر، پلیس آلمان به دستگیری قاچاقچیان و یورش به انبارها در آن کشور مبادرت کرده است زیرا به اصطلاح «جرایم جانبی» مانند خشونت یا پولشویی در آلمان قابل پیگرد است.

ماه فوریه شاهد یورش بزرگ پلیس آلمان به قاچاقچیان و انبارهای آنها بودیم که تعدادی قایق، موتور قایق، جلیقه‌های نجات و کمربندهای شناور برای کودکان ضبط و ۱۹ نفر دستگیر شدنداما این عملیات با دستور قضایی صادره در بلژیک و فرانسه انجام شد.

در حال حاضر یک پرونده که پس از عملیات مشابه در فرانسه در سال ۲۰۲۲ تشکیل شد دردادگاهی در فرانسه در دست رسیدگی است.

یک سخنگوی وزارت کشور بریتانیا به بی‌بی‌سی گفت که دولت همکاری با کشورهایی از جمله آلمان را برای «انهدام باندهای قاچاق تبهکار» تسریع می‌کند اما «همیشه حوزه‌های بیشتری برای همکاری وجود دارد.»

این دیدگاهی است که مقامات فرانسوی هم تایید می‌کنند.

پاسکال مارکنویل، دادستان ناحیه شمال فرانسه در اوایل این ماه به بی‌بی‌سی گفت: «مهم است که به آلمانی‌ها نشان دهیم که این قایق‌ها با ارتکاب جرایم در سواحل ما ارتباط دارند و در نتیجه، این به آنها مجوز قانونی برخورد با این مساله را می‌دهد.»

وزارت کشور آلمان به بی‌بی‌سی گفت که همکاری دوجانبه «بسیار خوب» است و مقامات آلمانی می‌توانند بنابر درخواست بریتانیا دست به اقدام بزنند.

سخنگوی این وزارتخانه اضافه کرد که اگرچه کمک به قاچاق انسان از آلمان به بریتانیا در خود آلمان غیرقانونی نیست اما کمک به قاچاق به بلژیک یا فرانسه، یعنی محل اصلی عبور مجازات دارد.

دولت بریتانیا با اشاره به تحقیقات بی‌بی‌سی گفت که این «دقیقاً نوع فعالیتی است که می‌خواهیم برای رسیدگی به آن کار کنیم.»

در پاسخ به این پرسش که آیا آلمان باید برای جلوگیری از قاچاق قایق‌های بادی به بریتانیا اقدام بیشتری کند، سخنگوی رسمی کی‌یر استارمر گفت: «ضروری است که به تقویت رویکرد خود در اجرای قانون ادامه دهیم و این شامل سایر کشورها نیز می‌شود.»

در امتداد سواحل شمال شرقی فرانسه می‌توان بقایا و نشانه‌های تلاش‌های نافرجام برای عبور با قایق‌هایی را مشاهده کرد که به گفته اداره ملی مبارزه با جرایم، «همواره خطرناک‌تر و نامطمئن‌تر» می‌شوند.

قایق‌های خالی و جلیقه‌های نجات رها شده در این سواحل ممکن است بی‌ارزش به نظر برسند اما زمانی کسانی به امید راهی شدن به سوی آینده‌ای بهتر پول‌های هنگفتی را بابت آنها پرداخت کرده‌اند.

این تجارت، از بدبختی، ناامیدی و در بدترین حالت‌ مرگ سود می‌برد اما تجارتی است که همچنان در عمق اروپا به گسترش و رشد خود ادامه ‌می‌دهد.

بعد از انتشار، از الخال خواستیم پاسخ دهد که جوابی نداد.

همکار گزارش: کوستاس کالرگیس