نشست پشت درهای بسته شورای امنیت سازمان ملل؛ «مشارکت زنان در آینده افغانستان»

شورای امنیت سازمان ملل متحد امروز (۲۰ قوس/آذر) نشستی را پشت درهای بسته در مورد وضعیت زنان و دختران در افغانستان در مقر این سازمان در نیویارک برگزار کرده است.

سازمان ملل اعلام کرده است که در این نشست که با عنوان «دیدگاه زنان در مورد افغانستان» برگزار می‌شود دو نماینده از نهادهای مربوط به زنان افغانستان و دو نماینده دیگر از جامعه مدنی افغانستان در این نشست حضور دارند.

گفته شده هدف بحث درباره تصمین سهمگیری زنان افغان در گفتگوها و تصمیم‌گیری‌های جامعه جهانی در مورد آینده افغانستان است.

این نشست از سوی دفتر سوئیس سازمان ملل و با حمایت نمایندگان کشورهای ژاپن/جاپان و امارات متحده عربی که در نیویورک برگزار شده است.

بر اساس بیانیه شورای امنیت این جلسه توسط پاسکال بائیریسویل، نماینده دائمی سوئیس در سازمان ملل مدیریت و نظارت می‌شود و شامل اعضای فعلی و آینده شورای امنیت است.

شورای امنیت گفته است از اهداف این نشست همچنین «برجسته کردن راه‌هایی برای تضمین مشارکت زنان افغان در رهبری پیشنهادها در مورد افغانستان و ارائه فرصتی برای اعضای شورا برای تلفیق دیدگاه‌های جامعه مدنی افغاستان در چشم‌انداز آینده افغانستان است».

شورای امنیت سازمان ملل در ماه مارس/مارچ سال جاری با صدور قطعنامه‌ای خواستار رویکردی یکپارچه و منسجم سیاستمداران و نهادهای بشردوستانه در زمینه اقدامات منطقه‌ای و جهانی مربوط به افغانستان شده بود و گفته بود که این رویکرد باید ذر هماهنگی و در نظرگرفتن دیدگاه نهادهای زنان افغان و جامعه مدنی باشد.

موضوعاتی که در این نشست روی آن بحث خواهد شد

در گزارش ارزیابی وضعیت زنان و دختران افغانستان که پیشتر به این شورا پس از گردآوری مشورت‌‎‌های نهادهای مربوطه و گروه‌های مختلف در افغانستان از جمله نمایندگان حاکمیت طالبان تدوین شده، گفته شده است که «محدودیت‌های وضع شده علیه آموزش و کار زنان در افغانستان توسط حاکمیت طالبان با ارزش‌های اساسی مندرج در منشور سازمان ملل مطابقت ندارد و برای ثبات سیاسی و اقتصادی افغانستان مفید نیست».

در این ارزیابی همچنین وضعیت جاری زنان در افغانستان مغایر «منشور کنوانسیون رفع تمامی اشکال تبعیض علیه زنان» خوانده شده است.

سازمان ملل تاکید دارد که «پیوستن مجدد رسمی افغانستان به نظام بین‌المللی نیازمند مشارکت و عضویت زنان در سطح رهبری آن کشور است».

در گزارش ارزیابی وضعیت افغانستان برای شورای امنیت همچنین پیشنهاد شده است که «کمک به زنان و دختران افغان باید در اولویت قرار گیرد و روی پایبندی حکومت طالبان به تعهدات بین‌المللی افغانستان و ایجاد گفتگوهای سیاسی بین الافغانی تاکید شود».

همچنین «گام‌های هماهنگ برای رفع فوری» محدودیت‌های علیه زنان و دختران برای تحصیل، اشتغال، آزادی تردد، و دسترسی به فضاهای عمومی و امکانات ضروری باید برداشته شود که از دیگر «معیارهای کلیدی» برای پیشرفت افغانستان خوانده شده است.

در این گزارش همچنین تاکید شده که بنا بر «مکانیسم‌هایی» باید زنان افغان در تمام جلساتی که بر آینده این کشور تأثیر می‌گذارد حضور و سهم فعال و مداوم داشته باشند.

این نهاد تاکید کرده در اجرای نقشه‌راه پیشنهادی اعضای شورای امنیت سازمان ملل همه مسائل کلیدی توجه شده و «اولویت‌های شناسایی‌شده» آن شامل مسائل اقتصادی و توسعه، حکومت‌داری و حاکمیت قانون و امنیت است.

نشست امروز (۱۱ دسامبر) شورای امنیت سازمان ملل سومین باری است که تقریبا همه اعضای شورا را برای بحث روی موارد مندرج این گزارش گرد می‌آورد.

اعضای شورای امینت در ۱۰ نوامبر، در یک نشست غیررسمی که توسط ژاپن و امارات متحده عربی برگزار شده بود، این گزارش را مورد بحث قرار دادند و همچنین در ۲۸ نوامبر، شورا برای یک جلسه خصوصی در مورد این گزارش تشکیل کرد.

در هیمن حال در بیانیه‌ای که از سوی اداره حقوق بشر و نظارت بر رسانه‌ها به مناسبت روز جهانی حقوق بشر منتشر شده تاکید شده است که «افغانستان یکی از کشورهایی است که حقوق بشر در آن به طور کامل رعایت نمی‌شود».

این نهاد می‌گوید که «جنگ، فقر، بی‌سوادی و بسیاری دلایل دیگر وجود دارد که به حقوق بشر در این کشور آسیب وارد کرده است».

سازمان حقوق بشر از حکومت طالبان خواسته است که به زنان حق کار و تحصیل بدهد و دسترسی آن‌ها به اطلاعات را تسهیل کند.

در همین حال روز یکشنبه (۱۰ دسامبر) رینا امیری، نماینده ویژه آمریکا در امور زنان و حقوق بشر افغانستان نیز گفت که «حکومت طالبان تا زمانیکه به دختران و زنان حق کار و تحصیل ندهد، به رسمیت شناخته نخواهد شد». هر چند وی سپس توضیح داد که هدفش این نیست که اگر حاکیمت طالبان به دختران و زنان اجازه کار بدهد آمریکا حکومت ‌آن‌را به رسمیت می‌شناسد.

او که در بیست‌ویکمین مجمع دوحه که در قطر برگزار شده است، گفت «کارهای زیادی باید از سوی طالبان انجام شود تا به عادی سازی روابطش با جهان دست یابد».

این نشست دیروز (یکشنبه) با حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل ، مقام‌ها، سیاستمداران و فعالان مدنی ده‌ها کشور در قطر گشایش یافت.

وضعیت حقوق بشری به ویژه ممنوعیت آموزش و کار دختران و زنان در افغانستان، یکی از بحث‌های اصلی این مجمع است.

در نشست‌ اختصاصی با عنوان «زنان افغانستان، منبع ثبات» در دوحه ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز گفت که «زنان افغانستان احساس می‌کنند که کشورهای قدرتمند به آنها خیانت کرده‌اند». آقای بنت افزود که دیدگاه طالبان در مورد آموزش دختران افغانستان «یک‌دست» نیست.

او گفت: «به یاد دارم که خیلی قبل با وزیر تحصیلات عالی طالبان صحبت می‌کردم و او در مورد جبنه‌های فنی فکر می‌کرد و می‌گفت که دانشگاه‌ها نصف روز زن و نصف روز مرد شود. یا سه روز هفته زن و سه روز مرد باشد، اما [رهبری در] قندهار او را چند وقت بعد از این پست برکنار کرد».

آقای بنت در همین حال در این نشست خواستار آزادی فعالان حقوق زن از بند طالبان شد.

فعالان زن می‌گویند ژولیا پارسی، ندا پروانی، منیژه صدیقی و پریسا آزاده از جمله زنانی‌اند که در «بازداشت استخبارات طالبان» هستند.

بعضی از این زنان فعال در بازداشتگاه طالبان کسانی‌اند که تنها در اعتراضات صلح‌آمیزبرای حق کار و تحصیل زنان افغانستان شرکت داشته‌اند.

اخیرا گزارش‌هایی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که نشاندهنده عدم سلامت روحی و انتقال برخی از زندانیان زن در زندان‌های طالبان به بیمارستان‌ها بوده است.

حکومت طالبان گزارش‌ها در مورد بدرفتاری با زنان بازداشتی را رد می‌کنند و می‌گویند که در مورد تامین حقوق زنان و دختران افغان بر اساس «شریعت اسلام» و بدون توجه به مداخلات خارجی عمل می‌کنند.

طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، در اولین سمستر/ ترم خزانی آغاز مکاتب/مدارس، تنها به مکاتب ابتدایی دخترانه تا کلاس ششم اجازه بازگشایی دادند و مکاتب دخترانه متوسطه و دبیرستان را در تمام کشور بستند، روندی که تاکنون همچنان ادامه دارد.