هشت غذا که روده را پر باد میکنند؛ نگران باشیم یا نه؟
منبع تصویر، Getty Images
باد روده یک امر طبیعی است؛ یک فرد عادی در طول روز ۵ تا ۱۵ بار آن را خالی میکند. در واقع، اگر ناراحتی یا خجالت را نادیده بگیرید، داشتن باد زیاد در یک روز خاص ممکن است نشانهای از سلامتی خوب باشد.
دلیلش این است که غذاهای نفاخ، معمولاً کربوهیدراتهای پیچیده، سرشار از فیبر و مفید برای قلب هستند. بدن نمیتواند این مواد را تجزیه کند اما باکتریهای روده توانایی این کار را دارند.
چه غذاهایی باعث نفخ میشوند، کدامیک موجب تندی بوی آن میشوند و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
غذاهای چرب
غذاهای چرب با آهسته کردن فرآیند هضم و جذب میتواند موجب ماندگاری بیشتر آنها در روده و در نتیجه تخمیر آنها و تولید بوی بد شوند.
گوشتهای چرب نیز به دلیل سرشار بودن از اسید آمینه متیونین که حاوی گوگرد است، باعث بوی بد میشوند.
باکتریهای روده، گوگرد را به هیدروژن سولفید (همان بوی تخممرغ گندیده) تجزیه میکنند و بوی گاز سایر غذاهایی را که میخورید، مانند خود گوشت «تقویت» میکند.
حبوبات
منبع تصویر، Getty Images
حبوبات و عدس حاوی فیبر فراوان و همچنین رافینوز هستند؛ نوعی قند پیچیده که بدن ما آن را خوب هضم و جذب نمیکند. این قندها به روده بزرگ میرسند، جاییکه باکتریهای روده از آنها برای تولید انرژی استفاده میکنند و در نتیجه هیدروژن، متان و حتی گوگرد بدبو تولید میکنند.
تخممرغ
تخممرغ برخلاف تصور رایج باد روده بیشتری ایجاد نمیکند اما حاوی متیونین سرشار از گوگرد است. بنابراین اگر نمیخواهید بوی باد روده شما بد باشد، تخممرغ را در کنار غذاهای نفاخ مانند حبوبات یا گوشتهای چرب نخورید. اگر تخممرغ باعث نفخ و باد روده میشود، ممکن است به آن حساسیت داشته باشید.
پیاز
منبع تصویر، Getty Images
پیاز، کنگر فرنگی، سیر و ترهفرنگی همگی حاوی فروکتان هستند؛ کربوهیدراتهایی که میتوانند باعث تولید گاز و نفخ شوند.
لبنیات
لبنیات گاو و بز حاوی لاکتوز هستند، نوعی قند که میتواند باعث تجمع گاز شود. علاوه بر این، حدود ۶۵ درصد از جمعیت بزرگسال جهان تا حدی دچار عدم تحمل لاکتوز هستند و خوردن لبنیات میتواند احساس نفخ و گاز ایجاد کند.
منبع تصویر، Getty Images
گندم و غلات کامل
فروکتانهای تولیدکننده گاز و فیبر نفاخ در غلاتی مانند جو دوسر و محصولات گندم یافت میشوند، بنابراین نان، ماکارونی و غلات کامل میتوانند باعث نفخ شوند.
علاوه بر این، برخی از غلات کامل، مانند گندم، جو و چاودار، حاوی گلوتن هستند. اگر بدنتان نتواند گلوتن را تحمل کند، ممکن است پس از خوردن غذاهای حاوی آن، نفخ کنید.
کلم بروکلی، گل کلم و کلم
کلم، کلم بروکلی، گل کلم، جوانهها، کلمپیچ و سایر سبزیجات برگدار سبز، سرشار از فیبر هستند و هضم همه آنها ممکن است برای بدن کمی دشوار باشد اما باکتریهای روده از آن برای تولید انرژی استفاده میکنند و این کار منجر به تولید گاز میشود.
بسیاری از این سبزیجات چلیپایی (Brassicaceae) نیز حاوی گوگرد هستند که بوی ناخوشایندی ایجاد میکند.
منبع تصویر، Getty Images
میوهها
بسیاری از میوهها مانند سیب، انبه و گلابی سرشار از قند طبیعی فروکتوز هستند. همچنین، برخی از سیبها و گلابیها حاوی مقدار زیادی فیبر هستند.
تعدادی از افراد در هضم فروکتوز مشکل دارند و ممکن است به دلیل اینکه نمیتوانند قندها را بهدرستی تجزیه کنند، پس از خوردن این میوهها نفخ کنند. با این حال، عدم تحمل فروکتوز به اندازه عدم تحمل لاکتوز رایج نیست.
آیا میتوانید جلوی باد روده را بگیرید؟
میوهها، سبزیجات و حبوبات میتوانند باعث تولید باد شوند اما خوردن چند وعده از آنها در روز بسیار مهمتر از این است که به دلیل جلوگیری از نفخ، حذفشان کنید.
اگر عادت به خوردن غذاهای فیبردار ندارید، افزایش سریع در خوردن آنها ممکن است باعث ناراحتی شما شود. برای جلوگیری از عوارض نامطلوب، فیبر را بهتدریج به رژیم غذایی خود اضافه کنید.
منبع تصویر، Getty Images
نوشیدن آب کافی خطر یبوست را کاهش میدهد که میتواند موجب تولید گاز اضافی شود. اگر مدفوع در روده شما باقی بماند، به تخمیر ادامه میدهد و گاز بیشتری تولید میکند که ممکن است بوی بسیار بدی داشته باشد. سعی کنید با هر وعده غذا یک نوشیدنی بنوشید و در طول روز بدون آب نمانید.
سازمان بهداشت بریتانیا نیز نوشیدن چای نعناع را برای تسکین گاز و نفخ توصیه میکند.
نوشیدنیهای گازدار حاوی گاز هستند و اگر مقدار زیادی از آنها بنوشید، احتمالاً بیشتر از حالت عادی آروغ میزنید و باد روده دارید.
همین امر در مورد جویدن آدامس یا هورت کشیدن یک کاسه سوپ یا غلات با قاشق نیز صدق میکند. اگر هوا را ببلعید، بالاخره باید به جایی برود.
آیا باید نگران باشید؟
در بیشتر موارد، نفخ جای نگرانی ندارد. بسیاری از علل خوشخیم نفخ نیازی به ارزیابی یا درمان ندارند.
در برخی موارد، گاز بیش از حد ممکن است نشانهای از یک بیماری زمینهای شدیدتر باشد، بنابراین اگر نگران هستید با پزشک مشورت کنید. باد روده بدبو همچنین میتواند یکی از عوارض جانبی برخی داروها باشد.
