چند ساعت پس از انقضای پیمان استارت نو، آمریکا و روسیه توافق کردند تماسهای نظامی سطح بالا را از سر بگیرند
منبع تصویر، Russian Defence Ministry
فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا اعلام کرده است که واشنگتن و مسکو ساعاتی پس از انقضای تنها توافق تسلیحات هستهای باقیمانده، توافق کردهاند که گفتگوی سطح بالا بین ارتشهای خود را از سر بگیرند.
بر اساس بیانیه فرماندهی ارتش آمریکا در اروپا کانال ارتباطی که چهار سال پیش در آستانه جنگ اوکراین به حالت تعلیق درآمده بود، دوباره فعال میشود و طرفین به تلاش برای دستیابی به صلح پایدار ادامه خواهند داد.
روسیه نیز اعلام کرد که اگر آمریکا به پیشنهاد آن کشور برای رعایت محدودیتهای کلاهکهای هستهای مندرج در پیمان استارت نو که اکنون منسوخ شده است، پاسخ «سازندهای» بدهد، روسیه به گفتگو با ایالات متحده ادامه خواهد داد.
کارشناسان، این توافق روسیه و آمریکا برای از سرگیری گفتگوی نظامی در سطح بالا را نشانه دیگری از گرم شدن روابط بین دو کشور از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و تلاش او برای پایان دادن به جنگ در اوکراین میدانند.
فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا در بیانیه خود اعلام کرد که این توافق پس از نشستها و گفتگوهای ژنرال آمریکایی الکسوس گرینکویچ، فرمانده نیروهای آمریکایی و ناتو در اروپا، و مقامات ارشد نظامی روسیه در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی حاصل شده است.
در این بیانیه گفته شده است که کانال ارتباطی احیا شده «با ادامه تلاش طرفین برای دستیابی به صلح پایدار، تماس مداوم بین مقامات ارشد نظامی دو کشور را فراهم خواهد کرد.»
در فوریه ۲۰۲۱، دولت جو بایدن، رئیسجمهور پیشین آمریکا، این پیمان را پیش از انقضای آن به مدت ۵ سال دیگر تمدید کرد. اما با تیره شدن روابط آمریکا و روسیه در آستانه جنگ اوکراین ارتباطات نظامی سطح بالا بین دو طرف در همان سال به حالت تعلیق درآمد.
پیمان استارت نو که در سال ۲۰۱۰ امضا و در ۵ فوریه ۲۰۱۱ اجرایی شد، یکی از معدود توافقنامههایی بود که برای کمک به جلوگیری از یک جنگ هستهای فاجعهبار طراحی شده بود.
این پیمان هر دو کشور را به استقرار تنها ۱۵۵۰ کلاهک هستهای استراتژیک محدود میکرد، که کمتر از تعداد کلاهکهای هستهای تحت توافق پیش از آن، موسوم به «پیمان استارت»، بود و همچنین شفافیتهایی از جمله انتقال دادهها و اعلانها و بازرسیهای میدانی را برای دو طرف ایجاد کرد. این پیمان به پایان جنگ سرد کمک کرد.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
«پیمان استارت» اولیه که در سال ۱۹۹۱ از سوی ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی امضا شد، هر دو طرف را از استقرار بیش از ۶۰۰۰ کلاهک هستهای منع میکرد.
پس از آن، «پیمان استارت نو» در سال ۲۰۱۰ در پراگ از سوی ایالات متحده آمریکا و روسیه امضا شد.
با وجود تعلیق فنی سه سال پیش، تصور میشود که هر دو کشور همچنان به آن توافق پایبند بودهاند.
این توافق از افزایش کنترلنشده سلاحهای هستهای جلوگیری کرد و برای هر دو کشور که دارای بزرگترین زرادخانههای هستهای هستند سازوکارهایی برای شفافسازی فراهم کرد تا مانع قضاوت نادرست در مورد نیات یکدیگر شوند.
پیش از این آمریکا گفته بود که هرگونه معاهده کنترل تسلیحات در آینده باید شامل چین هم باشد، که در حال ساخت زرادخانه هستهای خود است اما چین گفته است که در این مرحله به مذاکرات مسکو و واشنگتن نخواهد پیوست.
روسیه هم مدتهاست که استدلال میکند که هرگونه معاهده کنترل تسلیحات در آینده باید شامل فرانسه و بریتانیا، دو قدرت هستهای اروپا، باشد.
