'عطر گیسو' در آپارات

۱۱ آبان ۱۴۰۳ - ۱ نوامبر ۲۰۲۴

این هفته در آپارات فیلم 'عطر گیسو' کار مشترک بهنام آقازاده و بامداد اسماعیلی به نمایش در‌می‌آید.

پس از آن در بخش «تحلیل آپارات» گفت‌وگویی با فرج بال‌افکن صاحب نظر در موسیقی درباره فیلم و زندگی امین‌الله رشیدی، خواننده سرشناس موسیقی سنتی پخش می‌شود.

درباره فیلم 'عطر گیسو'

فیلم عطر گیسو روایتی از زندگی و آثار امین الله رشیدی است. این فیلم ساخته و پرداخته بهنام آقازاده و بامداد اسماعیلی است.

امین الله رشیدی که به تازگی در ۹۹ سالگی درگذشت، متولد سال ۱۳۰۴ بود. از دهه بیست خورشیدی صدای او از رادیو شنیده می‌شد. شنوندگان آوازهای ماندگار او را از رادیو شنیده‌اند و بسیاری با صدای او خاطره‌های زیادی دارند. امین الله رشیدی در سبک خود ویژگی‌های خاص خودش را داشت و در خوانندگی‌اش در مرز میان سنت و نوگرایی آثار ارزشمندی تولید کرد. از جمله آلبوم‌هایی که از او منتشر شده است به افسونگر، عطر گیسو، چشم شب، دلم تنگ است و من عشقم، می‌توان اشاره کرد.

ویژگی فیلم 'عطر گیسو'

فیلم عطر گیسو، روایتی از یک شخصیت منضبط و خوش صحبت است که گوینده خودش را به شکل راحت و صمیمی به مخاطب معرفی می‌کند و باعث می شود بیننده با او ارتباطی نزدیک برقرار می‌کند.

این فیلم همچنین از نظر تاریخی روایتی از موسیقی سنتی ایران است و به نسلی از خوانندگان قدیمی ایران می‌پردازد که اکثر قریب به اتفاق آنها حالا در قید حیات نیستند و از این جهت ارزشمندی این فیلم را دوچندان می‌کند.

سخنی از کارگردان

''بیست و دوم مهرماه وقتی برای عرض تسلیت با خانواده استاد رشیدی تماس گرفتم، واژه‌ای برای بیان تسلیت نمی‌یافتم. هرچه به زندگی امین‌الله رشیدی بیشتر فکر می‌کردم، موفقیت‌های بیشتری می‌دیدم؛ زندگی ای سراسر احترام و در خور هنرمندی توانا که خوب زیست و در صلح درگذشت. مرگ او بیش از این که شبیه حس از دست دادن باشد، شبیه پایان یافتن یک ماموریت موفقیت‌آمیز بود. گرچه همیشه نسبت به نادیده شدنش گله می‌کرد ولی در زندگی او کمتر «دریغ و آه» دیده می‌شد؛ او تا آستانه ۱۰۰ سالگی در هیچ دقیقه‌ای، دست از زندگی کردن نکشید. رشیدی جزو نسلی از انسان‌ها بود که معاشرت با آن‌ها هم بر اطلاعات آدمی می‌افزود، هم باعث روشنی دل و دیده می‌شد. استاد رشیدی بر دنیای شعر و ادبیات مسلط بود اما به عرفان گرایشی نداشت؛ رشیدی زندگی را در خود زندگی می‌دید و هیچ چیزی ورای زندگی برایش اهمیتی نداشت. اهدای پیکر بی‌جانش به دانشکده پزشکی دانشگاه تهران هم یک نقطه پایان در خور برای سبک زندگی او بود. رشیدی آنقدر عاشق زندگی بود که به مراسم تدفین تن نداد.

استاد رشیدی در موسیقی هم نوآور بود؛ در دهه سی شمسی که بیشتر موزیسین‌ها درگیر هویت تاریخی خود بودند، او خلاقانه آهنگ می‌ساخت؛ تا جایی که پیروان و مقلدینی به او گرویدند. استاد رشیدی نخستین آهنگسازی بود که روی شعر اخوان‌ثالث آهنگ ساخت؛ همین‌طور بر اشعاری از منوچهر آتشی و دیگر شاعران دوره جدید.

من هم در نوجوانی شیفته موسیقی اصیل ایرانی بودم. نوروز ۷۹ یک کاست از آثار امین‌الله رشیدی هدیه گرفتم و به ذکر هر روزم تبدیل شد. چهارده سال بعد، زمانی که او را ملاقات کردم گویی که یکی از اسطوره‌های دوران کودکی خود را دیده باشم، سراسر شوق بودم. این دیدار منجر به دوستی عمیقی شد که تا آخر عمر استاد ادامه داشت.

فیلم مستند «عطر گیسو» حاصل هفت سال هم‌نشینی با استاد رشیدی است. با همکاری دوستان عزیزم فرانک رفیعی و بامداد اسماعیلی مونتاژ فیلم انجام شد و در سالروز تولد ایشان در سال ۱۴۰۰ فیلم از شبکه بی‌بی‌سی فارسی برای اولین بار پخش شد. فراموش نمی‌کنم شوق کودکانه استاد را هنگامی که با هیجان فیلم خود را در هر بار باز پخش می‌دید و در هر نوبت با دیگران تماس می‌گرفت و آنها را تشویق به دیدن این فیلم می‌کرد...''

توضیح تصویر، بامداد اسماعیلی و بهنام آقازاده؛ فیلمسازان- پوستر فیلم 'عطر گیسو'

درباره کارگردان

بهنام آقازاده متولد سال ۱۳۶۴ است، عکاسی خوانده است و تجربه‌هایی در فیلمبرداری و ساخت مستند «خواب‌های طلایی » درباره استاد جواد معروفی و«ژورنالیست» درباره افول مطبوعات کاغذی در ایران داشته است.

بامداد اسماعیلی هم ژورنالیست وگزارشگر رادیو و تلویزیون در آلمان است و در فیلم عطر گیسو با آقای آقازاده تجربه کارگردانی مشترک داشته است.

در کارنامه بامداد اسماعیلی فیلم‌های مستند بلیط یکطرفه، باتلاق آخرنون، فرار مدال‌ها، طعم تلخ خوشبختی و پناهجویان در یونان به چشم می‌خورد.

تحلیل فیلم:

گفت‌وگوی آپارات با فرج بال‌افکن صاحب نظر در زمینه موسیقی درباره امین‌الله رشیدی، خواننده و آهنگساز ایرانی و فیلم "عطر گیسو" ساخته مشترک بهنام آقازاده و بامداد اسماعیلی را اینجا ببینید.