چرا پرچم سرخ بر فراز مسجد جمکران در قم برافراشته شد؟

پس از حمله گسترده اسرائیل در نخستین ساعات بامداد جمعه به تاسیسات هسته‌ای ایران که به کشته شدن چند فرمانده نظامی و دانشمند هسته‌ای انجامید، «پرچم سرخ» بر فراز گنبد مسجد جمکران در شهر قم برافراشته شد.

رسانه‌ها تصاویری از حضور ده‌ها نفر در صحن این مسجد پس از برافراشته شدن پرچم پخش کردند.

برافراشتن این پرچم چه معنایی دارد و این پرچم سرخ در فقه شیعه نماد چیست؟

چرا پرچم سرخ؟

این پرچم پیشتر پس از ترور اسماعیل هنیه، رهبر حماس، در تهران در سال گذشته برافراشته شده بود.

همچنین پس از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در حمله‌ای از سوی آمریکا در بغداد در ژانویه سال ۲۰۲۰ برافراشته شد.

رنگ سرخ در فرهنگ شیعه نماد خون کشته شدگان است و پرچم‌های سرخ اغلب بر فراز مساجد یا در دسته‌های عزاداری، به‌ویژه در ماه محرم، برافراشته می‌شوند.

به گفته یاسین حسین‌آبادی، یکی از مدیران امور فرهنگی مسجد جمکران، استفاده از این پرچم در این مسجد پدیده‌ای نسبتا تازه است.

او در مصاحبه‌ای با خبرگزاری فرانسه در سال ۲۰۲۰ گفته بود این پرچم از سه سال قبل در دهه اول عزاداری محرم، زمانی که شیعیان قتل امام حسین بن علی، نوه حضرت محمد را گرامی می‌دارند، برافراشته شد.

روی این پرچم عبارت «یا لثارات الحسین» نقش بسته است. امام حسین یکی از مقدس‌ترین چهره‌ها در میان شیعیان محسوب می‌شود و تجسم اصل عدالت در آموزه‌های شیعی است. او در سال ۶۸۰ میلادی برابر با ۶۱ هجری قمری در جنگ کربلا به دست سپاه یزید بن معاویه، خلیفه اموی، کشته شد.

پس از ترور قاسم سلیمانی، حسین‌آبادی اعلام کرد: «به دلیل شهادت سردار قاسم سلیمانی و یارانش، و پس از شنیدن ندای انتقام سخت از سوی رهبر انقلاب، ما این پرچم را برافراشته‌ایم تا همه شیعیان جهان و هر آزاده‌ای در دنیا، گرد آن جمع شوند و خون به ناحق ریخته‌شده قاسم سلیمانی را خونخواهی کنند.»

اهمیت مسجد جمکران چیست؟

بنیان‌گذاری مسجد جمکران به یک روایت افسانه‌ای نسبت داده می‌شود. طبق یک باور در ایران، امام دوازدهم شیعیان دوازده ‌امامی، در سال ۳۹۳ هجری قمری (۱۰۰۲ میلادی) بر مردی پارسا به نام حسن بن مثله جمکرانی ظاهر شد و به او دستور داد در آن مکان مسجدی بنا کند و آن را محلی برای دعا برای ظهورش قرار دهد.

این مسجد در حومه شهر قم واقع شده است، شهری مقدس برای شیعیان و مرکز اصلی فقه اسلامی در ایران.

این مسجد پس از به قدرت رسیدن آیت‌الله علی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی در سال ۱۹۸۹، به‌تدریج اهمیت رسمی بیشتری پیدا کرد.

طبق گزارش‌ها، قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران اغلب برای نماز به این مکان می‌رفت.

مسجد جمکران طی سه دهه گذشته گسترش چشمگیری یافته و اکنون دارای پنج گنبد است، که در معماری شیعی پدیده‌ای نادر به شمار می‌رود چرا که بیشتر مساجد شیعی تنها یک گنبد دارند.