استقبال گرم ترامپ از بن سلمان با اشاره به قتل خاشقچی؛ «این چیزها اتفاق میافتد»
منبع تصویر، Getty Images
دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريکا، روز سهشنبه - ۲۷ آبان / ۱۸ نوامبر - درحالی که استقبال بسیار گرمی از محمد بن سلمان در کاخسفید کرد گفت ولیعهد عربستان، «از ماجرای قتل» جمال خاشقچی در سال ۲۰۱۸ «هيچ اطلاعی نداشت».
اين اظهارات آقای ترامپ با ارزيابی اطلاعاتی آمريکا در سال ۲۰۲۱ تناقض دارد؛ گزارشی که نتيجه گرفته بود ولیعهد قدرتمند عربستان عمليات منجر به قتل جمال خاشقچی در کنسولگری عربستان در استانبول در سال ۲۰۱۸ را تاييد کرده بود.
محمد بن سلمان که هرگونه تخلف را رد کرده، در کاخ سفيد گفت که عربستان «تمام کارهای درست» را برای تحقيق درباره مرگ خاشقچی انجام داده است.
اين نخستين سفر او به آمريکا پس از آن ترور و قتل فجیع بود؛ حادثهای که شوک بزرگی به روابط آمريکا و عربستان وارد کرد.
منبع تصویر، Getty Images
روز سهشنبه در دفتر بيضی که محل اصلی و رسمی کار روسای جمهور در آمریکا است، دونالد ترامپ در پاسخ به خبرنگاری که درباره قتل خاشقچی سوال پرسيد، واکنش نشان داد.
آقای ترامپ گفت: «داريد درباره فردی صحبت میکنيد که فوقالعاده بحثبرانگيز بود. خيلیها آن آقايی را که درباره او صحبت میکنيد دوست نداشتند. چه او را دوست داشته باشيد چه نداشته باشيد، این چيزها اتفاق میافتند.»
او افزود: «اما او [ولیعهد] هيچ اطلاعی از اين موضوع نداشت. نبايد ميهمانان ما را شرمنده کنيد.»
در همین حال، محمد بن سلمان اضافه کرد که عربستان «تمام گامهای درست» را برای تحقيق درباره قتل برداشته، قتلی که آن را «دردناک» و «اشتباهی بزرگ» توصيف کرد.
يک گزارش اطلاعاتی آمريکا که در سال ۲۰۲۱ و در دوران دولت جو بايدن علنی شد، نتيجه گرفته بود که ولیعهد عربستان برنامه «دستگيری يا کشتن» خاشقچی در استانبول را تاييد کرده بود. در دوران دولت دونالد ترامپ، اما مقامات کاخسفيد از انتشار اين گزارش خودداری کرده بودند.
در حالی که دهها مقام سعودی پس از این ترور با تحريم روبهرو شدند، هيچکدام از اين تحريمها شخص محمد بن سلمان را هدف قرار نداد.
عربستان در آن زمان اين گزارش را «منفی، نادرست و غيرقابل قبول» خواند.
روز سهشنبه، همسر جمال خاشقچی از ولیعهد عربستان خواست برای قتل همسرش عذرخواهی کند و گفت هيچ «توجيهی» برای اين اقدام وجود ندارد.
حنان العتر خاشقچی، در شبکه ايکس نوشت: «ولیعهد گفته بود متاسف است، پس بايد با من ديدار کند، عذرخواهی کند و بابت قتل همسرم به من غرامت بدهد.» او که پناهندگی سياسی امريکا را دريافت کرده، در منطقه واشنگتن دیسی زندگی ميکند. جمال خاشقچی هم قبل از قتل در استانبول، مقیم حومه پایتخت آمریکا بود و برای روزنامه واشنگتن پست مینوشت.
اشاره به ایران
محمد بن سلمان و دونالد ترامپ در جریان گفتوگوی خود با خبرنگاران در کاخسفید به موضوع ایران و برنامه هستهای و گفتوگو میان تهران و واشنگتن هم اشاره کردند.
ولیعهد عربستان گفت: «ما متحدان نزدیکی هستیم، در این موضوع هم با هم کار خواهيم کرد و تمام تلاش خود را برای رسيدن به يک توافق بين آمريکا و ايران خواهیم کرد. ما باور داريم که برای آينده ايران خوب است که يک توافق خوب داشته باشد؛ توافقی که آثار مثبت برای منطقه و جهان و برای آمريکا داشته باشد. بنابراين ما تمام تلاش خود را ميکنيم که اين اتفاق بيفتد.»
در ادامه دونالد ترامپ هم گفت: «و البته، ايران ميخواهد توافقی انجام دهد. ميتوانم بگويم که فکر میکنم آنها شديدا میخواهند توافقی داشته باشند. من کاملا نسبت به این موضوع نظر مثبت دارم. ما با آنها در حال صحبت هستيم و يک روند را شروع کردهايم. ولی داشتن يک توافق با ايران خوب خواهد بود، و ما میتوانستيم قبل از جنگ اين کار را انجام دهيم، اما نشد.»
رئیسجمهور آمریکا در حال از «در جریان بودن گفتوگو» با ایران سخن گفت که تهران چنین مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیمی را صراحتا اعلام نکرده است.
آقای ترامپ همچنین با اشاره به حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای ایران گفت آمریکا «با از بین بردن ظرفیت هستهای ایران کار بزرگی» انجام داد و «هیچ کس دیگری نمیتوانست این کار را انجام دهد. هیچ رئیسجمهور دیگری این کار را نمیکرد».
منبع تصویر، Reuters
انتظار میرفت ديدار روز سهشنبه دونالد ترامپ و محمد بن سلمان شامل توافقهايی درباره انرژی هستهای غيرنظامی، هوش مصنوعی و سرمايهگذاری عربستان در آمريکا باشد؛ سرمايهگذاری که ولیعهد عربستان گفت از ۶۰۰ ميليارد دلار متعهد شده قبلی، به يک تريليون دلار افزايش پيدا کرده است.
محمد بن سلمان با تکرار سخنان دونالد ترامپ، آمريکا را « کشور عالی و جذاب فعلی روی کره زمين» توصيف کرد و رئيسجمهور آمريکا را به خاطر ايجاد «فرصت بلندمدت» ستود.
اين دو همچنين درباره فروش احتمالی جنگندههای پيشرفته اف۳۵ به عربستان گفتگو کردند.
آقای ترامپ گفت اگرچه مجوزهای صادراتی هنوز نهایی نشده، اما انتظار دارد توافقی ميان عربستان و شرکت دفاعی آمريکايی لاکهيد مارتين - تولیدکننده اف۳۵انجام شود.
اين فروش احتمالی باعث نگرانی برخی مقامات اسرائيلی شده که گفتهاند ممکن است «برتری نظامی کيفی» اسرائيل در خاورميانه را، که تاکنون تنها کشور دارای اف۳۵ در منطقه بوده است، تضعيف کند.
رئيسجمهور آمريکا گفت مدل فروختهشده به عربستان به طور کلی مشابه مدلی خواهد بود که اسرائيل از آن استفاده میکند.
دونالد ترامپ گفت: «عربستان متحدی عالی است و اسرائيل هم متحدی عالی است. میدانم آنها دوست دارند شما هواپيماهای با کاليبر پايينتر بگيريد. اما از نظر من هر دو در سطحی هستند که بايد بهترين مدلها را داشته باشند.»
سفر ولیعهد عربستان به واشنگتن با يک شام رسمی در سهشنبه شب ادامه میيابد و سپس چهارشنبه با يک نشست سرمايهگذاری دنبال خواهد شد.
جو بايدن از ميزبانی ولیعهد عربستان خودداری کرده بود و قول داده بود به دليل کارنامه حقوق بشری عربستان، اين کشور را سرافکنده کند. با اين حال، آقای بايدن در سال ۲۰۲۲ برای رسيدن به توافق بر سر موضوعات ديگر به عربستان سفر کرد.
