یورو ۲۰۲۴؛ چرا باید نگران آینده باشیم؟

با پایان یورو ۲۰۲۴، یکی از بحث‌های مرسوم در این روزها، بررسی سطح فنی و رویکردهای تاکتیکی تازه بروز کرده در این تورنمنت است. شاید اما دیگر زمان آن رسیده که از جام جهانی و جام ملت‌های اروپا، انتظار دیدن رویکردهای نوین فنی و تاکتیکی را نداشته باشیم.

چند سال پیش آرسن ونگر، سرمربی سابق آرسنال، در انتقاد از تعدد مسابقات باشگاهی و ملی و فشار فیزیکی و روانی شدید روی بازیکنان گفته بود: «خوردن و هضم کردن حدی دارد‌. به زودی به جایی می‌رسیم که دستگاه گوارش فوتبال به شدت ضعیف می‌شود و این پدیده دیگر چندان تماشایی و جذاب نخواهد بود.»

جالب این که حالا چند سالی است ونگر از مشاوران ارشد فدراسیون جهانی فوتبال است اما نه تنها نتوانسته روسای فیفا را قانع به کاهش مسابقات باشگاهی و ملی کند، بلکه در هر قاره و در مقیاس جهانی هم همچنان بر تعداد تورنمنت‌ها و تعداد بازی‌های باشگاهی و ملی افزوده می‌شود.

کافی است به یاد بیاوریم که جام جهانی ۲۰۲۶ برای نخستین بار با حضور ۴۸ تیم برگزار خواهد شد.

اثر تعداد بازی‌های باشگاهی روی تورنمنت‌های ملی

پس از همان ابتدای بحث درباره کیفیت فنی ویژه برخی تیم‌های یورو ۲۰۲۴ و به طور خاص اسپانیا، بهتر است یادمان باشد که نکات فنی چندان تازه‌وارد خاصی در این تورنمنت ندیده‌ایم.

انگلیس با آن همه ستاره بزرگ، فوتبالی متعادل بازی می‌کرد و گاهی از مالکیت توپ هم به عنوان یک ابزار دفاعی، و نه هجومی بهره می‌برد.

نمایش‌های فرانسه در طول جام و پس از حذف در نیمه‌نهایی هرچند مورد انتقاد شدید رسانه‌ها قرار گرفت اما این تیم در جام جهانی ۲۰۲۲ هم به رغم صعود به فینال، چندان متناسب با مهارت بازیکنان برجسته‌اش بازی نمی‌کرد.

در این میان اسپانیا یک نمونه متفاوت بود؛ تیمی که در مسیری دشوار، با چند مدعی روبرو شد و در اغلب بازی‌ها سبک و شیوه بازی مدرن و هجومی خود را بر حریفان غالب کرد و با شایستگی قهرمان اروپا شد. اما در مورد اسپانیا هم می‌توان به یک نکته مهم که تبدیل به وجه تمایز این تیم با سایر مدعیان در طول تورنمت شد، اشاره کنیم.

این که چندین بازیکن اصلی اسپانیا در طول فصل گذشته، در لیگ قهرمانان اروپا و دیگر تورنمنت‌های سنگین قاره‌ای بازی نکرده بودند و یا تعداد بازی‌های کمتری نسبت به ستارگان بزرگ دیگر مدعیان انجام داده بودند.

مثلا نیکو ویلیامز بال چپ اسپانیا در فصل اخیر ۳۷ بازی برای بیلبائو و مارک کوکورلا دفاع چپ تیم ۲۶ بازی برای چلسی انجام داده بودند.

درخشش یامال، خستگی هشدارآمیز بلینگام

البته یکی از مهم‌ترین ستارگان همین تورنمنت، لامین یامال بود که روز پیش از فینال، تولد ۱۷ سالگی خود را جشن گرفت و اتفاقا ۵۰ بازی هم در فصل گذشته با پیراهن بارسلونا انجام داده بود.

اما می‌توان از زاویه‌ای متفاوت هم به این موضوع نگاه کرد. شاید یامال هم مثل جود بلینگام که حالا در ۲۱ سالگی شانس کسب توپ طلا و انتخاب به عنوان بهترین بازیکن سال اروپا و جهان را دارد، در چند سال آینده به دلیل فرسوده شدن در بازی‌های متعدد و سنگین باشگاهی، در تورنمنت‌های بعدی ملی دچار افت شدید شود؛ چیزی که در نمایش‌های بلینگام در یورو ۲۰۲۴ دیدیم.

گرت ساوتگیت پس از بازی فینال گفت که «قصد تعویض بلینگام در دقایق پایانی را داشت، تا خط میانی انگلیس را تقویت کند اما دریافت گل دوم باعث شد از این تعویض صرف نظر کند.»

خستگی شدید و نمایش‌های نه چندان خوب بلینگام جوان در یورو ۲۰۲۴ یک هشدار بزرگ نه فقط برای تورنمنت‌های ملی، بلکه برای کلیت فوتبال بود. اینکه بازیکنی در ۲۱ سالگی چنین در جریان تورنمنت ملی خسته و فرسوده باشد، نشان می‌دهد که تعداد زیاد بازی‌های باشگاهی، چه فشاری روی بازیکنان نخبه فوتبال جهان گذاشته است.

شاید یامال هم تا چهار، پنج سال بعد در موقعیت کنونی بلینگام قرار بگیرد و نتواند در فرم مطلوبی که دیدیم، برای اسپانیا بازی کند.

پدیده‌ای به نام کول پالمر

درواقع کاهش سطح فنی جام جهانی و یورو، متاثر از خستگی ستاره‌های بزرگ، آن هم در سنین مختلف است. یعنی دیگر خستگی و افت طبیعی سطح فنی، منحصر به بازیکنان مسن تیم‌های مختلف نیست.

در این تورنمنت کول پالمر یک پدیده درخشان بود؛ بازیکنی که ۵ دقیقه پس از ورود به زمین در نیمه‌نهایی پاس گل پیروزی انگلیس را به اولی واتکینز داد و در فینال ۳ دقیقه پس از تعویضش گل تساوی را با شوت پای چپ خود، به اسپانیا زد.

پالمر ۲۲ ساله که تابستان گذشته از منچسترسیتی به چلسی پیوسته بود، ۲۵ گل زده و ۱۵ پاس گل را در نخستین فصل حضورش در چلسی ثبت کرد؛ آماری عالی که ساوتگیت را قانع کرد نام او را در فهرست نهایی برای یورو ۲۰۲۴ قرار دهد و او را تبدیل به یکی‌از مهمترین مهره‌های تعویضی خود کند.

ویلیامز؛ وسوسه شدن بارسلونا

نیکو ویلیامز، بال چپ راست پای اسپانیا در فصلی که گذشت، ۸ گل زده و ۱۶ پاس گل در ترکیب‌ اتلتیک بیلبائو ثبت کرد اما در جریان بازی‌های اسپانیا در یورو، مثل‌ یک ستاره بزرگ ظاهر شد و حالا در آستانه پیوستن به بارسلونا قرار دارد.

ویلیامز در فینال یورو، کایل واکر که یکی از بهترین مدافعان راست جهان است را به شدت آزار داد و یک گل هم زد.

ویلیامز در نبردهای یک به یک از بهترین‌های یورو بود و نامش در میان سریع‌ترین بازیکنان مسابقات هم ثبت شده است.

سیمونز و بارکولا؛ دردسر پاری‌سن‌ژرمن

ژاوی سیمونز، هافبک هجومی ۲۱ ساله هلند، هم از بهترین‌های تورنمنت بود؛ بازیکنی که یک گل مهم در نیمه‌نهایی به انگلیس زد، ۳ پاس گل ثبت کرد و این پرسش را ایجاد کرد که چرا باشگاه پاری‌سن‌ژرمن چنین بازیکن مستعدی را از دو فصل پیش به صورت قرضی در اختیار آیندهوون و لایپزیگ قرار داده، درحالی که او می‌تواند در ترکیب اصلی این تیم هم قرار بگیرد.

پاسخ را باید در نمایش بردلی بارکولا جستجو کنیم؛ هافبک هجومی ۲۱ ساله که در چند بازی فرانسه در یورو هم به کار گرفته شد.

بارکولا هم در یورو نمایش خوبی داشت و هرچند نتوانست گل زده یا پاس گل ثبت کند، اما در فصل اخیر ۵ گل زده و ۹ پاس گل در ترکیب‌ پاریس ثبت کرده بود.

ستارگان بزرگ در «سیستم گوارش فرسوده»

به ستارگان جوان یورو ۲۰۲۴ اشاره کردیم اما موضوع اصلی، همان است که ونگر چند سال پیش به آن اشاره کرد و حالا تبدیل به بخشی از همان جریان شده؛ درگیر کردن ستارگان بزرگ، در جریان خوردن و هضم کردن افراطی و فرسوده شدن در سیستم گوارش فوتبال جهان؛ سیستمی که برای بهبود حرص‌آلود سیستم اقتصادی فوتبال، درحال ضعیف شدن است.

خستگی شدید بازیکنانی مثل بلینگام و امباپه در یورو ۲۰۲۴، هشداری بود برای پدیده‌های جوانتری مثل یامال که در ۱۶ سالگی ۵۰ بازی برای بارسلونا انجام داد و ۷ نمایش عالی هم در ترکیب‌ اسپانیا تا لحظه سوت پایان بازی با انگلیس و رسیدن به قهرمانی یورو داشت.