ادعای «اسارت» خلبانان ایرانی؛ قطر تکذیب کرد، ایران خواستار ورود تیم کارشناسی شد

ایران در واکنش به تکذیب قطر درباره «اسارت» خلبانانش خواستار اعزام تیم کارشناسی شد.

پیش‌تر محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح ایران، گفته بود که سه خلبان ایرانی در قطر در اسارت هستند و از کمیته بین‌المللی صلیب سرخ خواست برای روشن شدن وضعیت آنها کمک کند.

در واکنش به ادعای ایران درباره «اسارت» سه خلبان ایرانی، وزارت خارجه قطر آن را قاطعانه رد کرد و گفت که از طرح این «اظهارات گمراه‌کننده» در شرایطی که تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها در جریان است، متعجب شده است. سخنگوی این وزارتخانه گفت که دو جنگنده ایرانی پس از نقض حریم هوایی قطر و پاسخ ندادن خلبانان به پیام‌ها هدف قرار گرفتند و تیم‌های قطری تنها بقایای یکی از خلبانان را پیدا کرده‌اند.

محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، در واکنش به تکذیب قطر درباره «اسارت» خلبانان ایرانی، از دوحه خواست زمینه اعزام یک تیم کارشناسی نیروی هوایی ایران به آن کشور را فراهم کند.

او گفت که کارشناسان نیروی هوایی ایران چند ماه است منتظر ورود به قطر و بررسی میدانی موضوع هستند، اما «کارشکنی‌های پیاپی و دفع‌الوقت مقامات قطری» تاکنون مانع بازگشت خلبانان ما به کشور شده است.

آقای باقرزاده تاکید کرد قطر به جای رد این موضوع، اجازه دهد تیم کارشناسی و حقیقت‌یاب نیروی هوایی ایران به قطر برود.

فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین همچنین خواستار پیگیری فوری این مسئله از سوی صلیب سرخ شد.

ماجد انصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، دیروز ادعای ایران درباره «اسارت» سه خلبان ایرانی در قطر را قاطعانه رد کرد و گفت که با توجه به تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای کاهش تنش‌ها در منطقه، از طرح «چنین اظهارات گمراه‌کننده‌ای در این مقطع» بسیار متعجب شده است.

آقای انصاری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که پس از نقض حریم هوایی قطر در ماه مارس با خلبانان ایرانی تماس گرفته و مسیر هدف‌گیری آنها تایید شده بود. به گفته او، پس از آن‌که خلبانان به پیام‌ها پاسخ ندادند، قطر «مطابق قوانین درگیری و الزامات حقوق بین‌الملل» برای دفاع از قلمرو خود اقدام کرد.

او همچنین گفت که تیم‌های جست‌وجو و نجات قطر عملیات جست‌وجوی خلبانان را انجام داده‌اند و دولت قطر با ایران برای تحویل بقایای یکی از خلبانان پیدا‌شده تماس گرفته است.

سرتیپ باقرزاده در نامه‌ای به مریانا اسپولیاریک، رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ که رسانه‌های ایران منتشر کرده‌اند، نوشت که دو جنگنده سوخو-۲۴ ایران روز دوم مارس برای انجام «ماموریت رزمی» به سوی یک پایگاه نظامی در قطر اعزام شدند اما هنگام بازگشت هدف پدافند قرار گرفتند و خلبانان اجکت کردند.

یکی از چهار خلبان، مجید کاظمی، نهم مرداد در شیراز به خاک سپرده شد. آقای باقرزاده مدعی شده است که سه خلبان دیگر «به‌طور زنده توسط نیروهای قطری به اسارت گرفته شده‌اند.»

او اسامی خلبانان را جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران به‌روشیان اعلام کرد.

پیش از مقام‌ها و رسانه‌های ایران از «تلاش‌ها برای احراز وضعیت» این سه خلبان صحبت می‌کردند.

سرتیپ باقرزاده در این نامه نوشت: «دولت قطر با وجود سپری شدن شش ماه، برخلاف همه قوانین و مقررات بین‌المللی از جمله کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو در خصوص ضرورت مراعات حقوق اسرای جنگی، حقوق مسلم این اسراء را نقض کرده و با وجود همه تلاش‌های دیپلماتیک اجازه دیدار و مصاحبه و تماس اسراء با خانواده‌ها و مسئولان پیگیری کننده را نداده است.»

ارتش ایران پیشتر گفته بود که در حمله این خلبانان از پایگاه هوایی شیراز «خسارات سنگینی به پایگاه عدید آمریکا» در قطر وارد شد اما در راه بازگشت هدف پدافند قرار گرفتند.

سرد شدن روابط ایران و قطر پس از جنگ ۱۲ روزه

با آغاز جنگ در ۹ اسفند سال گذشته (آخرین روز فوریه)، ایران هم حملات متقابل به منافع ایالات متحده در منطقه را آغاز کرد.

از جمله اهداف اولیه ایران، پایگاه هوایی آمریکا در قطر بود که جمهوری اسلامی می‌گوید که بخشی از حملات از مبدأ آن انجام می‌شده است.

ایران در جنگ ۱۲ روزه نیز پایگاه آمریکا در قطر را هدف حملات موشکی قرار داده بود.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران گفته بود که تهران پیش از آغاز جنگ به کشورهای منطقه اطلاع داده بود که در صورت استفاده ایالات متحده از حریم هوایی یا پایگاه‌های نظامی آن کشورها، این مراکز را هدف حملات متقابل قرار خواهد داد.

ارتش ایران مدعی است که این جنگنده‌ها، اسفند پارسال دو روز پس از شروح حملات همزمان اسرائیل و آمریکا به ایران، «خسارات سنگینی به پایگاه عدید آمریکا» در قطر وارد کردند.

قطر تا پیش از حملات موشکی ایران در جنگ ۱۲ روزه از نزدیک‌ترین کشورهای منطقه به جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شد و یکی از میانجی‌گران اصلی میان ایران و آمریکا بود.

پس از حملات ایران این روابط رو به سردی گذاشت و در جریان جنگ ۴۰ روزه، مقام‌های قطری لحنی انتقادی و کم‌سابقه علیه جمهوری اسلامی ایران در پیش گرفتند.

محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، در مصاحبه‌ای در جریان جنگ، حملات ایران را «خیانت» به کشورش خوانده بود.

با این وجود قطر که ابتدا اعلام کرده بود که میان ایران و آمریکا میانجی‌گری نمی‌کند، همراه با پاکستان تلاش برای کاهش بحران میان ایران و آمریکا آغاز کرد و از جمله میزبان محمدباقر قالیباف شد که رئیس مجلس ایران و مذاکره‌کننده ارشد با ایالات متحده است.