یک هفته بی‌خبری از زندانیان؛‌ دست‌کم «۷۱ نفر» در حمله اسرائیل به اوین کشته شده‌اند

پس از نزدیک به یک هفته پس از حمله اسرائیل به زندان اوین، سخنگوی قوه قضائیه ایران گفت، دست‌کم ۷۱ نفر در این حمله کشته شد‌ه‌اند. این در حالیست که هنوز بسیاری از خانواده‌های زندانیان از وضعیت سلامت یا محل نگهداری آنها، پس از انتقال از اوین، بی‌اطلاعند.

سخنگوی قوه قضائیه ایران امروز (یکشنبه ۸ تیر) گفت، کارمندان اداری،‌ سربازان وظیفه،‌ زندانیان و خانواده زندانیان که برای ملاقات یا پیگیری قضائی به زندان مراجعه کرده، در میان کشته شدگان هستند.

اصغر جهانگیر، خسارت‌ به خانه‌های اطراف زندان اوین را «سنگین» توصیف کرد و گفت که تعدادی از کشته شدگان «افرادی بودند که در همسایگی زندان زندگی می‌کردند.»

به گفته او،‌ شماری هم در اثر این حمله مجروح شدند اما آماری از مجروحان نداد.

سخنگوی قوه قضائیه به بی‌خبری از سرنوشت و نگرانی خانواده زندانیان و عدم دسترسی به بی‌خبری از زندانیان اشاره‌ نکرد.

زندان اوین روز قبل از آتش‌بس هدف حمله قرار گرفت. قوه قضائیه پس از دو روز فقط گفته بود این حمله «شهید» داشته بدون این که آماری اعلام کند.

به گفته آقای جهانگیر، در این حمله ساختمان‌های اداری، سالن ملاقات،‌ ساختمان دادیاری و بهداری زندان اوین هدف قرار گرفته بود.

دفتر حقوق بشر سازمان ملل، حمله اسرائیل به زندان اوین را «نقض فاحش» قوانین بین‌المللی توصیف کرده بود.

مهرانگیز ایمن‌پور، نقاش، از جمله کسانی بود در نزدیکی زندان اوین زندگی می‌کرد و در اثر این حمله کشته شد. رضا خندان مهابادی،‌ نویسنده، درباره کشته شدن او نوشت: «همسرم، دوشنبه، دوم تیر از منزل خود در خیابان اوین به قصد قدم زدن و خرید بیرون می‌آید. حدود ۴۰ دقیقه بعد اما زندان اوین مورد حمله قرار می‌گیرد و موج انفجار موجب از دست رفتن جان مهرانگیز می‌شود.»

او گفت که روز دوشنبه از سرنوشت همسرش اطلاعی نداشت و سرانجام عصر روز بعد، پس ازجستجوی بسیار جسد همسرش را در پزشکی قانونی کهریزک در جنوب تهران شناسایی کرد.

وضعیت نامعلوم چندین زندانی سیاسی نیز اعتراض خانواده‌های آنان، نهادهای حقوق‌بشری و گروه‌هایی از کاربران شبکه‌های اجتماعی را در پی داشته است، به طوری که در شبکه ایکس هشتگ «#زندانی_ما_کجاست» بارها بازنشر شد.

مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد برای ایران، گفته بود که «گزارش‌های نگران‌کننده‌ای درباره‌ انتقال زندانیان از زندان اوین در جریان و پس از حملات اسرائیل» دریافت کرده‌ است.

او در پیامی در شبکه ایکس «به ویژه» درباره علی یونسی،‌ زندانی سیاسی، ابراز نگرانی کرده و نوشته بود که او «در تاریخ ۲۹ خرداد به اجبار از بند ۴ زندان اوین منتقل شده و از آن زمان خانواده‌اش هیچ اطلاعی از محل نگهداری او ندارند.»

انتقال با «با خشونت و پابند» به زندان بزرگ تهران و قرچک

سازمان زندان‌های ایران یک روز پس از حملهٔ اسرائیل به زندان اوین از انتقال زندانیان به سایر زندان‌های استان تهران خبر داد.

در روزهای اخیر گزارش‌های متعددی از «وضعیت بسیار وخیم» زندانیان منتقل‌شده به زندان زنان در قرچک و زندان بزرگ تهران منتشر شده است.

نسرین ستوده،‌ فعال حقوق بشر و همسر رضا خندان، زندانی سیاسی در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی از تماس تلفنی کوتاه همسرش بعد از انتقال به زندان بزرگ تهران و وضعیت بسیار بد آن زندان و به‌ویژه بخش قرنطینه‌اش خبر داد.

او وضعیت زندان بزرگ تهران را «فاجعه‌بار» خواند و علاوه بر زندانیان سیاسی درباره وضعیت زندانیان عادی هم ابراز نگرانی کرد.

او گفت که پس از حمله اسرائیل زندانیان را با «پابند و خشونت» به زندان بزرگ تهران منتقل کردند و روز بعد از حمله،‌ هیچکس پاسخگوی خانواده‌هایی نبود که به دفتر دادستانی مراجعه کردند و جز یک سرباز کسی آنجا نبود.

او گفت که همسرش از شروع جنگ اسرائیل و ایران از مقام‌های زندان خواسته بود که به دلیل شرایط جنگی به زندانیان سیاسی با گرفتن وثیقه، مرخصی داده شود.

خانم ستوده خواستار آزادی زندانیان سیاسی شد و گفت: «وقتی قوه‌ قضائیه نتوانسته در اوین امنیت زندانیان را تامین کند، در زندان بزرگ هم نخواهد توانست.»

او زندان بزرگ تهران را «مملو از سوسک و ساس» توصیف کرد و گفت که «هوای بد، آب شور و ازدحام زندانیان» شرایط سختی را ایجاد کرده است.

یکی از بستگان یک زندانی زن که از اوین به زندان قرچک منتقل شده به بی‌بی‌سی فارسی گفت که زندانیان زن به زندان «بدنام» قرچک منتقل شد‌ه‌اند.

او گفت که در حالیکه زندانیان و خانواده‌های آنها در شوک حمله اسرائیل هستند،‌ مسئولان زندان با آنها با خشونت رفتار کردند و حتی به این زندانیان گفتند که ما به خاطر شما هدف قرار گرفتیم.

او همچنین به «بدرفتاری» با خانواده‌هایی که پیگیر بستگانشان هستند،‌ اشاره کرد.

این فرد که برای حفظ امنیت نامش را ذکر نمی‌کنیم، گفت زندانیان در زندان قرچک از نظر بهداشت، خوردوخوراک و آب در بدترین شرایط هستند و جانشان به‌ویژه زندانیان سالمند در خطر است.

خواهر فردی که به دلیل جرایم مالی در زندان اوین زندانی بود هم به روزنامه اعتماد،‌ چاپ تهران گفت که دوشنبه‌ها روز ملاقات بوده است. او گفت حمله اسرائیل پیش از رسیدن آنها به زندان اتفاق افتاد و برادرش ساعاتی پس از حمله با موبایل یکی از کارمندان زندان تماس گرفته و درحالیکه گریه می‌کرده گفته است که آسیبی ندیده اما کسانی را دیده که کشته شده‌اند.

او گفت که برادرش یک روز بعد به زندان بزرگ تهران منتقل شد.

گروهی از فعالان مدنی با انتشار نامه‌ای از وضعیت زندانیان سیاسی ابراز نگرانی کرده‌ و خواهان «آزادی یا دست‌کم اعطای مرخصی اضطراری» شده‌‌اند: «زندانیانی که به شکلی معجزه‌آسا از این حمله وحشیانه جان سالم به در بردند، اکنون در معرض تهدیدات و آسیب‌های جدی قرار دارند.»

‌خانواده نگران سیسیل کوهلر و شریک زندگی‌اش ژاک پاریس، دو فرانسوی زندانی در ایران روز جمعه ششم تیرماه در یک کنفرانس خبری در پاریس خواستار مدارکی دال بر زنده بودن آنها شدند و گفتند که از سرنوشت این دو از زمان حمله اطلاعی ندارند.

نوئمی کوهلر، خواهر سیسیل، به خبرنگاران گفته بود: «هیچ کس، نه ما، نه خانواده‌ها و نه مقام‌های فرانسوی، نتوانستند مستقیماً با آنها تماس بگیرند. ما منتظر نشانه فوری از زنده بودن سیسیل و ژاک هستیم تا مطمئن شویم که حال آنها خوب است و زنده هستند.»

سیسیل کوهلر، معلم ادبیات ۴۰ ساله اهل شرق فرانسه، و شریک زندگی‌اش ژاک پاریس که در دهه ۷۰ زندگی‌اش است، در تاریخ ۷ مه ۲۰۲۲ در آخرین روز یک سفر توریستی به ایران بازداشت شدند.

افزایش بازداشت‌ها و فشار بر فعالان سیاسی و خانواده زندانیان

با شروع جنگ اسرائیل و ایران،‌ گزارش‌های متعددی از بازداشت فعالان سیاسی و مدنی در ایران منتشر شده است. رسانه‌های ایران هم هر روز از بازداشت افرادی به اتهام‌هایی مثل جاسوسی یا همکاری با اسرائیل یا تشویش اذهان عمومی خبر داده‌اند.

بتول حسینی، مادر بهنام محجوبی‌، از دراویش گنابادی که در اوین درگذشت گفت که «لباس شخصی‌ها» دختر او را از محل کارش به مکانی نامعلوم منتقل کرده‌اند.

او در ویدیویی که روز شنبه هفتم تیر در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد گفت که دخترش بهناز در یک مؤسسه خیریه کار می‌کند و نیروهای شخصی قبلا هم در محل کار او را ضرب و شتم کرده بودند.

بهنام محجوبی ۳۳ ساله، به دلیل «مسمومیت دارویی» از زندان اوین به بیمارستان منتقل شد و در سوم اسفند ۱۳۹۹ جان باخت.

او پس از حضور در تجمع دراویش در تهران در زمستان ۱۳۹۶ بازداشت، و به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به دو سال حبس تعزیری محکوم شده بود.