کشورهای آمازون از امضای معاهده برای پایان جنگل‌زدایی بازماندند

هشت کشوری که جنگل‌های حاره‌ای آمازون در آنها قرار دارد از توافق بر سر هدفی مشخص برای پایان دادن به جنگل زدایی بازمانده‌اند.

هیات‌های نمایندگی این هشت کشور از روز سه‌شنبه برای اجلاسی دو روزه در شهر برزیلی بِلِم گرد هم آمده‌اند که اولین نشست از این نوع بعد از ۱۴ سال است.

بیانیه مشترک روز سه‌شنبه از تشکیل ائتلافی برای مقابله با جنگل‌زدایی خبر می‌دهد، اما تعیین اهداف حفاظت از این جنگل را به طور جداگانهبه عهده هر کشور می‌گذارد.

حفاظت از آمازون یکی از بخش‌های محوری تلاش برای مقابله با تغییر اقلیم است.

لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس جمهور برزیل، پیش از شروع اجلاس خواستار هدفی مشترک برای پایان روند نابودی این جنگل تا سال ۲۰۳۰ شد، سیاستی که دولت او قبلا اتخاذ کرده است.

حدود ۶۰ درصد آمازون، بزرگترین جنگل بارانی جهان، در برزیل قرار دارد. سایر کشورهای حاضر در این نشست بولیوی، کلمبیا، اکوادور، گویان، پرو، سورینام و ونزوئلا بودند.

آقای لولا در سخنرانی افتتاحیه اجلاس به این موضوع اشاره کرد که «بحران اقلیمی به شدت به وخامت گراییده است» و گفت که «مشکلات عصر ما، و فرصت های برآمده از آنها، اقدام جمعی را لازم می‌آورد.»

او گفت: «وضعیت هرگز اینقدر اضطراری نبوده است.»

روند نابودی آمازون از زمان روی کار آمدن آقای لولا نسبت به دوران رئیس جمهور قبلی، ژایر بولسونارو - که توسعه را بر حفاظت از محیط زیست ترجیح می‌داد - کاهش چشمگیری داشته است، اما همچنان سالانه هزاران کیلومتر مربع نابود می‌شود.

بیانیه مشترک تحت عنوان اعلامیه بِلِم، می‌گوید که هدف ائتلاف تازه «جلوگیری از رسیدن آمازون به نقطه بی‌بازگشت است.»

برخی دانشمندان می‌گویند زمانی که میزان نابودی این جنگل‌ها به ۲۰ تا ۲۵ درصد رسید، بارندگی در آن به طور چشمگیری کاهش خواهد یافت، که باعث خواهد شد بیش از نیمی از آمازون به یک ساوانای حاره‌ای بدل شود. تخمین زده می‌شود که تاکنون ۱۷ درصد این جنگل‌ها - ناحیه‌ای به وسعت فرانسه - از میان رفته است.

این بیانیه همچنین شامل تعهداتی برای بهبود همکاری در مورد مسائلی مثل مدیریت آب، بهداشت، توسعه قابل دوام و مواضع مشترک برای مذاکره در نشست‌های اقلیمی جهان است.

اینکه بیانیه از عبارات قوی‌تری استفاده نمی‌کند مایه یاس برخی خواهد بود، اما این اجلاس نشانگر رغبت کشورهای منطقه برای همکاری در جهت یافتن راه حل‌هایی برای یکی از بزرگترین چالش‌های عصر ماست.

در برخی زمینه‌ها اختلاف نظرهایی وجود داشت.

برای مثال گوستاوو پترو، رئیس جمهور کلمبیا، از سایر کشورهای آمازون خواسته بود مثل او قول دهند اکتشافات نفتی تازه در آمازون ممنوع می‌شود، درحالی که برزیل درحال اکتشاف نواحی تازه در دهانه رود آمازون برای نفت است.

علیرغم اختلافات این گردهمایی بدون شک در زمینه مبارزه با تغییر اقلیم جایگاه مهمی به منطقه داده است. به علاوه، نشست بلم پیش‌درآمد اجلاس اقلیمی ۲۰۲۵ سازمان ملل تلقی می‌شود که آن هم در همین شهر برگزار خواهد شد.

این اجلاس در روزی شروع به کار کرد که هیات تغییر اقلیم اتحادیه اروپا تایید کرد ژوئیه داغترین ماه از زمان شروع ثبت رکوردها بود.

میلیاردها درختی که آمازون از آنها تشکیل شده حاوی مقادیر عظیمی کربن است که طی قرن‌ها ذخیره شده و برگهای آنها هر سال به جذب دی اکسید کربنی ادامه می‌دهد که در غیراین صورت در اتمسفر باقی خواهد ماند و باعث گرمایش بیشتر خواهد شد.

جهان از زمان شروع عصر صنعتی ۱.۱ درجه گرمتر شده است و اگر دولت‌ها برای کاهش شدید گازهای گلخانه ای دست به کار نشوند زمین گرمتر و گرمتر خواهد شد که می‌تواند عواقب فاجعه‌باری داشته باشد.