جنوب و جنوب شرق ایران دچار «بی‌هنجاری دمایی شده است»

دمای هوا در ایران به طور ناگهانی افزایش یافته است. سازمان هواشناسی این کشور اعلام کرده که در بعضی مناطق، از جمله کرمان، دمای هوا بین ۳ تا ۴ درجه بالاتر از میانگین بلندمدت بوده است.

صادق ضیاییان، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی ایران، خبر داده که افزایش نسبی دمای هوای کشور تا یکشنبه (۱۳ خردادماه) ادامه می‌یابد.

بنابر گزارش این سازمان دمای هوای تهران روز یکشنبه به ۳۷ درجه سانتیگراد می‌رسد. اهواز با دمای ۵۰ درجه گرم‌ترین مرکز یک استان‌ خواهد بود. در برخی استان‌های غربی و سواحل دریای خزر و ارتفاعات البرز بارش باران و رعد و برق پیش‌بینی شده است.

احد وظیفه، رئیس مرکز اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی ایران، در یک برنامه تلویزیونی، شرایط دمایی در جنوب و جنوب شرق ایران را «بی‌هنجاری دمایی» خواند و افزود: «در یک هفته اخیر دمای هوا در این مناطق،‌ به‌ویژه در شرق هرمزگان، جنوب سیستان و بلوچستان و کرمان، بین ۳ تا ۴ درجه بالاتر از میانگین بلندمدت بوده است.»

آقای وظیفه افزود: «دمای یک تا دو درجه بیش از میانگین بلندمدت، به‌خصوص در حوزه زاگرس و نیمه غربی در تابستان امسال، پیش‌بینی شده که این میزان افزایش دما به ظاهر عدد کمی است ولی در واقع عددی بزرگ است.»

رئیس مرکز اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی ایران با اشاره به گرمای بی‌سابقه در جنوب شرق آسیا گفت: «کم‌کم این موج گرما به طرف غرب گسترش پیدا می‌کند.»

او «گرمایش جهانی، تغییر اقلیم و افزایش مساحت و گسترش شهرها» را دلیل عمده این بی‌هنجاری‌های دمایی خواند.

در روزهای اخیر اداره هواشناسی در دهلی دمای ۵۲ درجه سانتیگراد را ثبت کرده است که بالاترین دمای ثبت‌شده در پایتخت هند است.

در هفته پایانی اردیبهشت ماه امسال و در پی بارندگی شدید، سیلی بی‌سابقه‌ در خراسان رضوی و شهر مشهد به راه افتاد که به کشته شدن دست‌کم ۱۲ نفر منجر شد.

در ماههای اخیر هوای نامساعد، بارندگی شدید، طوفان و تغییرات ناگهانی در دمای هوا، شهرهای مختلف ایران را تحت تاثیر قرار داده و در ۱۵ اردیبهشت هم سازمان هواشناسی برای ۲۴ استان هشدار نارنجی صادر کرد.

در چهارم اردیبهشت ماه نیز بارندگی موجب به راه افتادن سیل و آب‌گرفتگی در استان اصفهان شد.

تغییرات اقلیمی و گرمای بی‌سابقه آب اقیانوس‌ها

کمتر از یک ماه پیش بررسی‌های بی‌بی‌سی نشان داد که در تمام روزهای یک سال گذشته دمای اقیانوس‌های دنیا بیش از هر زمان دیگری بوده است؛ روندی که ریشه در تغییرات اقلیمی دارد.

دمای هوا در حدود پنجاه روز با اختلاف از حداکثرهای قبلی در زمان مشابه سال فراتر رفته است؛ اتفاقی بی‌سابقه در عصر ماهواره‌ها.

عامل اصلی انتشار گازهای گلخانه‌ای است، اما رویداد طبیعی ال‌نینو هم به افزایش دمای دریاها کمک کرده است.

داغی آب اقیانوس‌ها ضربه سختی به زندگی دریایی زده است و دور جدیدی از سفیدشدگی مرجان‌ها را به همراه داشته است.

در این تحلیل از داده‌های سرویس تغییرات اقلیمی کپرنیک اتحادیه اروپا استفاده شده است.

سرویس کپرنیک در عین حال تایید کرد که ماه پیش گرمترین ماه آوریل از نظر دمای هوا بوده و زنجیره رکوردشکنی ماهانه را به ۱۱ ماه پی‌درپی رسیده است.

اقیانوس‌ها به مدت چند دهه نقش کارت «آزادی بی‌هزینه از زندان» بازی مونوپولی را در تغییرات اقلیمی ایفا کرده‌اند.

اقیانوس‌ها نه تنها حدود یک چهارم دی‌اکسید کربن تولید بشر را جذب می‌کنند، بلکه حدود ۹۰ درصد گرمای اضافی را نیز به خود می‌کشند.

اما در یک سال گذشته شواهدی هست که نشان می‌دهد اقیانوس‌ها دیگر نمی‌توانند به‌راحتی با این وضعیت کنار بیایند و به ویژه سطح دریاها در گرما می‌سوزد.

میانگین دمای سطح اقیانوس‌ها از ماه مارس سال ۲۰۲۳ روندی صعودی گرفت و مرتب از محدوده دمای معمولی در طولانی‌مدت، بالاتر رفت و نهایتا در ماه اوت به سطح بی‌سابقه رسید.