پرگار؛ یک آمریکای متفاوت در راه است؟

آمریکای متفاوت یعنی جهانی که از بسیاری جهات متفاوت خواهد بود. پس بی‌دلیل نیست که انتخاب مجدد دونالد ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا به بحث درباره آینده نه فقط در آن کشور بلکه در ممالک دیگر نیز دامن زده است.

آینده متفاوت ملت‌های زیادی از جمله ایران متاثر از سیاست‌های آمریکاست و کسی که در جایگاه ریاست‌جمهوری آمریکا می‌گوید کشور متفاوتی خواهد ساخت، اگر بتواند چنین کند، منشا تغییرات مهمی در جهان کنونی خواهد شد.

طرفه آنکه کم نیستند ملت‌هایی که نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکا و پیامدهای آن را با علاقه‌ای دنبال می‌کنند که مایه حسرت سیاست‌مداران خود آن کشور است.

در روز رای‌گیری در انتخابات آمریکا پدیده‌ای به اسم ایالت‌های چرخشی فقط محل توجه رای‌دهندگان و سیاستمداران آمریکا نبود و شهروندان بسیاری از کشورها طوری از آن حرف می‌زدند که گویی درباره سازوکار انتخابات در کشور خود حرف می‌زنند.

ولی آیا مردمی که در سراسر جهان منتظرند ببینند در سال‌های آینده چگونه آمریکایی سر برخواهد آورد واقعا آمریکای متفاوتی خواهند دید؟ آیا سیاست‌های ترامپ و کسانی که او برگزیده، آن کشور را به مسیری خواهد انداخت که تغییرات نه تنها بنیادی بلکه ماندگاری خواهد کرد و مسیری که در پیش می‌گیرد بازگشت ناپذیر خواهد بود؟

اگر از دونالد ترامپ و تیم وفادارانش که اطراف او را گرفته‌اند بپرسید خواهند گفت بله. جز او و کابینه‌اش، شماری از تحلیل‌گران سیاسی چون فرانسیس فوکویاما هم معتقدند آمریکا مسیر دیگری در پیش گرفته است.

فوکویاما اخیراً گفت: «این تصور که دور اول ریاست‌جمهوری ترامپ یک انحراف از مسیر معمول در نظر گرفته شد خطا بود. حالا دیگر می‌دانیم که ریاست‌جمهوری بایدن یک انحراف از مسیری بوده که آمریکا در پیش گرفته است.»

چنین تحلیلی به داده‌های انتخابات اخیر و نتایج نظرسنجی از رای‌دهندگان استوار است.

بر اساس این نتایج مردان سفیدپوست فاقد تحصیلات دانشگاهی، یعنی طبقه کارگر شهری و روستایی به اضافه خیل عظیم مردان سرخورده از اقتصاد جهانی که کارهای آنان را به چین و نقاط دیگر جهان برده از آمریکایی که «دوباره باید سرفرازش کرد» یعنی از شعار ترامپ حمایت می‌کنند.

افزون بر این، رای‌دهندگان لاتین‌تبار یعنی مهاجر از آمریکای جنوبی، بیشتر از سابق متمایل به شعارهای پوپولیستی ترامپ شده‌اند و در سوی دیگر، جوانان و زنانی که ارزش‌هایی چون حفظ دموکراسی و حق زن بر بدن خود برای تصمیم در مورد سقط جنین را مقدم می‌پنداشتند آن‌طور که باید با اکثریت بالا در مقابل دونالد ترامپ ظاهر نشدند.

آیا این روندها موقت و قابل برگشت است؟ آیا در دور بعدی انتخابات آمریکا مسیر دیگر در پیش خواهد گرفت؟

به عقیده‌ آرش آرامش، تحلیل‌گر سیاسی و حقوقدان در آمریکا، خصیصه پاندولی در سیاست آمریکا چیز جدیدی نیست و کسانی چون جرج والاس و ریچارد نیکسون و دونالد ترامپ بخشی از فرهنگ سیاسی آمریکا را نمایندگی می‌کنند.

همان‌‌طور که باراک اوباما هم بخشی از فرهنگ سیاسی آمریکا را نمایندگی می‌کند.

به علاوه، آقای آرامش می‌گوید در نظام انتخاباتی آمریکا تفاوت دو تا سه درصد آرا به ویژه در ایالت‌های چرخشی می‌تواند نتیجه انتخابات را عوض کند و اگر در سمت مخالف دونالد ترامپ نامزدی بود که به دغدغه‌ جدی رای‌دهندگان یعنی مهاجرت توجه کافی مبذول می‌کرد چه بسا نتیجه دیگری رقم می‌خورد.

اما مهمان دیگر در بحث پرگار در مورد آینده آمریکا در پرتو انتخابات اخیر، فرخ نگهدار، تحلیل‌گر سیاسی که آمریکا را از بیرون و در مناسبات با جهان خارج می‌بیند این استدلال را نمی‌پذیرد.

آمریکا، به گفته او، در حال حاضر یک نظام و یک ملت مرعوب است، مرعوب اقتصادهای دیگر که در حال رشد بالا هستند و هر سال بیش از پیش به سهم آمریکا از اقتصاد جهان دستبرد می‌زنند و بالطبع میزان اشتغال در بخش صنعت در آمریکا را کاهش می‌دهند.

به نظر او سیطره بیشتر «سرمایه بزرگ» بر سیستم سیاسی آمریکا و تاثیر بیشتر آن بر نتیجه انتخابات این وضعیت را حادتر می‌کند. آقای نگهدار حمایت کامل ایلان ماسک از دونالد ترامپ را نشانه‌ای از این وضعیت می‌بیند.

اگر دونالد ترامپ بتواند یک آمریکای متفاوت ایجاد کند اولین نشانه‌هایش را باید در انزواگرایی آمریکا و دوری آن از مناقشه‌های منطقه‌ای ببینیم.

حتی در مورد تحریم نیز دیدگاه دونالد ترامپ از دیدگاه روسای جمهوری پیش از او متفاوت است.

به گفته او تحریم نباید طولانی باشد بلکه به عنوان یک وسیله، و نه هدف، کوتاه و قاطع باشد. چنین دیدگاهی باعث شده بعضی از تحلیل‌گران در ایران بگویند ترامپ سیاست «نه جنگ نه صلح» را نمی‌پذیرد و اگر با او صلح نکنید ناچارید با او بجنگید.

فارغ از این تعبیرات، پرهیز از مداخله در جنگ‌ها و بحران‌های منطقه‌ای، سیاستی است که دونالد ترامپ بر آن تاکید کرده است.

اما آیا این سیاست با مختصات تیمی که او انتخاب کرده، از جمله مارکو روبیو برای وزارت خارجه، همخوان است؟

روبیو مدافع جدی دخالت آمریکا در جهان است، حامی مصمم اسراییل است و از سناتورهایی بوده که مرتبا بر ادامه فشار حداکثری بر ایران تاکید کرده است.

به عقیده آرش آرامش در حیطه سیاست خارجی نمی‌توان با قطعیت گفت آمریکا چه مسیری طی خواهد کرد چراکه دونالد ترامپ نشان داده در این زمینه قابل پیش‌بینی نیست. نظری که فرخ نگهدار هم می‌پذیرد.

اختلاف دو مهمان این هفته پرگار در این است که یکی احتمال مذاکره دونالد ترامپ با ایران را «لنگ انداختن پیش پای ایران» می‌بیند و دیگری آن را شروع گشایشی می‌داند که وضعیت در خاورمیانه را به سمت ثبات خواهد برد، گشایشی که ممکن است مناسبات بین ایران و آمریکا را به سمت صلح هدایت کند.