ریشی سوناک، رهبر حزب محافظه‌کار کیست؟

ریشی سوناک: نکات اصلی

سن: ۴۴ سال

تحصلات: کالج وینچستر، دانشگاه آکسفورد، دانشگاه استنفورد

خانواده: با آکشاتا مورتی، تاجر ثروتمند ازدواج کرده و از او صاحب دو فرزند دختر است.

حوزه انتخابیه: ریچموند (یورک‌شر)

او کیست؟

ریشی سوناک، نخست‌وزیر محافظه‌کار، اولین نخست‌وزیر بریتانیایی-هندی در بریتانیا است. او جوان‌ترین ساکن ساختمان شماره ۱۰ (مقر نخست‌وزیر بریتانیا) در دوران مدرن است، و در آنجا به همراه همسر و دو دخترش زندگی می‌کند.

او که بزرگترین فرزند از میان سه فرزند خانواده است، در شهر ساوتهمپتون بزرگ شد و به کالج وینچستر، یکی از گران‌ترین مدارس شبانه‌روزی بریتانیا رفت. ریشی سوناک در دانشگاه آکسفورد فلسفه، سیاست و اقتصاد خواند و سپس مدرک کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی (ام‌بی‌ای) خود را از دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا گرفت.

در آنجا با همسرش آکشاتا مورتی، وارث ثروت چند میلیارد دلاری شرکت اینفوسیس آشنا شد. ریشی سوناک پیش از اینکه در سال ۲۰۱۵ به عنوان نماینده پارلمان برای ریچموند در یورک‌شر انتخاب شود، در بانک سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس، صندوق‌های پوشش ریسک (هج‌فاند) چند میلیارد دلاری را مدیریت می‌کرد.

چگونه مسیر قدرت را طی کرد؟

او در سال ۲۰۱۹ به عنوان دبیر ارشد خزانه‌داری منصوب شد. سپس در سال ۲۰۲۰، در پی استعفای ساجد جاوید، وزیر دارایی وقت، از سوی بوریس جانسون، نخست‌وزیر به جای او منصوب شد.

انتصاب او همزمان شد با شروع همه‌گیری ویروس کرونا. آقای سوناک در آن دوره دو طرح اقتصادی را کلید زد: اول، طرح حمایت از کارگرانی که به دلیل شرایط اقتصادی ناشی از همه‌گیری کرونا شغلشان را به طور موقت از دست داده بودند، و دوم، طرحی که برای حمایت از بخش مهمان‌یاری از مردم دعوت می‌کرد به جای ماندن در خانه، با هزینه نسبتا کمی در رستوران‌ها غذا بخورند. او بعدا به دلیل تاثیر این طرح بر افزایش شدید موارد کووید ۱۹ در پاییز همان سال مورد انتقاد قرار گرفت.

نقش او در رسوایی موسوم به «پارتی‌گیت» به شهرتش لطمه زد، و باعث شد بعدها توسط پلیس جریمه شود. پارتی‌گیت اصطلاحی است برای اشاره به مهمانی‌های دولت و حزب محافظه‌کار در دوران همه‌گیری کرونا در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، در شرایطی که از مردم خواسته می‌شد برای جلوگیری از شیوع بیماری در خانه بمانند.

مدتی بعد مشخص شد که همسر آقای سوناک برای استفاده از قانونی که به شهروندان بریتانیا اجازه می‌دهد در صورت اقامت دائم در خارج از این کشور مالیات کمتری در بریتانیا پرداخت کنند، وضعیت اقامتی خود را «غیرمقیم» اعلام کرده تا از پرداخت میلیون‌ها پوند اجتناب کند.

پس از افشای جزییات، خانم مورتی اعلام کرد که از این پس برای درآمدهای حاصله در خارج از بریتانیا، در این کشور مالیات پرداخت خواهد کرد.

در ژوئیه ۲۰۲۲ ریشی سوناک نیز از جمله اعضای کابینه دولت بود که در موج عظیم استعفاهایی که به برکناری بوریس جانسون منجر شد، شرکت کرد و لیز تراس جایگزین او شد. خانم تراس نیز پس از ۴۵ روز مجبور به کناره‌گیری شد، و نمایندگان محافظه‌کار پارلمان به امید اینکه آقای سوناک بتواند کشتی حزب محافظه‌کار را پیش از برگزاری یک انتخابات عمومی به آب‌های آرام برساند، او را انتخاب کردند.

تعهدات کلیدی او چیست؟

آقای سوناک سال گذشته پنج وعده را مطرح کرد و گفت که رای‌دهندگان می‌توانند او را بر اساس آن‌ها قضاوت کنند:

کوتاه زمانی پیش از اعلام تصمیم او برای برگزاری انتخابات عمومی در ماه ژوئیه، تورم به ۲.۳ درصد، یعنی پایین‌ترین حد خود در سه سال گذشته کاهش یافت.

آقای سوناک ادعا کرد که این نشانه واضحی از موثر بودن برنامه‌های اقتصادی او است، و بریتانیا در بهار از رکود خارج شده است.

با این حال سازمان نظارت بر آمار، از نخست‌وزیر به خاطر ادعای کاهش بدهی‌ها انتقاد کرد، زیرا بر خلاف گفته او، تازه‌ترین آمار موجود حاکی از آن بود که بدهی‌ها در حال افزایش است.

شمار کل بیمارانی که در نظام درمان همگانی همچنان در انتظار درمان هستند بیشتر از زمانی است که آقای سوناک روی کار آمد. در عین حال پزشکان جوان خبر از یک اعتصاب دیگر داده‌اند که قرار است در دوره مبارزات انتخاباتی ادامه داشته باشد.

مهمترین و جنجالی‌ترین طرح آقای سوناک، یعنی اخراج مهاجران به رواندا که با هدف بازداشتن قایق‌های کوچک حامل آنها از آمدن به بریتانیا از راه پرخطر دریا تنظیم شده بود، فعلا متوقف شده، و او اذعان کرده است که تا پیش از برگزاری انتخابات هیچ پروازی انجام نخواهد شد. مخالفان این طرح را به عنوان یک اقدام پرهزینه رد کرده‌اند.

طبق آمار منتشر شده از سوی وزارت کشور بریتانیا، رکورد تازه‌ای از شمار قایق‌های کوچکی که تنها در پنج ماه گذشته پناهجویان غیرقانونی را به بریتانیا آورده‌اند به ثبت رسیده است. بر این اساس ۱۰ هزار نفر در این مدت از این مسیر وارد بریتانیا شده‌اند، که از این میان پنج نفر از جمله یک دختر بچه هفت ساله جان خود را از دست داده‌اند.

محافظه‌کاران در مبارزات انتخاباتی جاری متعهد شده‌اند که برای همه افراد بالای ۱۸ سال، یک سال خدمت ملی (سربازی) اجباری معرفی کنند. آن‌ها همچنین وعده داده‌اند که حد معافیت مالیاتی برای حقوق بازنشستگان را افزایش دهند و بودجه‌ای را به کارآموزی تخصیص دهند.

حزب محافظه‌کار در چه وضعیتی قرار دارد؟

آقای سوناک تلاش کرده است حزب محافظه‌کار را که دچار آشفتگی شده بود، متحد کند. اما او در این کار موفقیت محدودی داشته است. به ویژه او نتوانسته کسانی را که از تیم او به خاطر رساندن مالیات‌ها به بالاترین سطح خود در هفتاد سال گذشته انتقاد می‌کنند، آرام کند.

این حزب از نوامبر سال گذشته به این سو همواره در نظرسنجی‌ها ۲۰ امتیاز از حزب کارگر عقب‌تر بوده است.

شمار قابل ملاحظه‌ای از نمایندگان حزب محافظه‌کار از ماه مارس با انشقاق از این حزب، جذب احزاب دیگر از جمله حزب کارگر و حزب اصلاحات بریتانیا شده‌اند.

علاوه بر این‌ها، ده‌ها نماینده محافظه‌کار اعلام کردند که پیش از انتخابات پیش‌رو استعفا خواهند داد.

ریشی سوناک در جریان شکست‌های پی‌در‌پی در انتخابات میان‌دوره‌ای، شاهد کاهش اکثریت نزدیک به ۷۰ کرسی حزبش بوده است.

بیشتر ناظران، از جمله اکثر نمایندگان حزب محافظه‌کار تصور می‌کردند آقای سوناک تا پیش از پاییز امسال انتخابات عمومی را برگزار نکند. از این رو تصمیم او برای اعلام برگزاری انتخابات در شرایط فعلی خیلی‌ها را متعجب کرد.