آیا رای سنان اوغان، در انتخاب رئیس‌جمهوری بعدی ترکیه تعیین کننده است؟

بخش مانیتورینگ بی‌بی‌سی

در حالی که ترکیه به استقبال دور دوم انتخابات ۲۸ ماه مه بین رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور و کمال قلیچ‌داراوغلو، نامزد مخالفان می‌رود، سنان اوغان، سیاستمدار ملی‌گرای افراطی به چهره تعیین کننده بالقوه برنده انتخابات تبدیل شده است.

پس از اینکه اردوغان با اختلاف کمی از کسب اکثریت مطلق در دور اول بازماند و اوغان ۵.۲۰ درصد آرا را در انتخابات ۱۴ مه به دست آورد، حامیان اوغان احتمالا نقشی کلیدی در نتیجه نهایی ایفا خواهند کرد.

کارزار انتخاباتی افراطی او بر تلاش‌های ترکیه برای مبارزه با تروریسم و «بازگرداندن» پناهجویان متمرکز بود و رأی‌دهندگان ناراضی از برنامه‌های نامزدهای جریان اصلی را به خود جلب کرد.

او پس از رأی‌گیری با مقامات ائتلاف حاکم و اپوزیسیون در تماس بوده است، اما تا ۱۵ مه هنوز اردوغان یا قلیچ‌داراوغلو را تأیید نکرده است.

اوغان در سال ۱۹۶۷ در استان مرزی ایغدیر در یک خانواده کشاورز آذربایجانی تبار به دنیا آمد.

او در سال ۱۹۸۹ از دانشکده اقتصاد و علوم اداری دانشگاه مرمره استانبول فارغ التحصیل شد و در سال ۱۹۹۲ مدرک کارشناسی ارشد را نیز گرفت.

اوغان که از دوران کودکی وارد سیاست شده است، در یک راهپیمایی بزرگ در میدان تقسیم استانبول در سال ۱۹۹۰ علیه سرکوب خشونت‌آمیز در باکو در بحبوحه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سخنرانی کرد.

او از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۰ نماینده آژانس همکاری و هماهنگی ترکیه (TIKA) در آذربایجان بود و بعداً مرکز روابط بین‌الملل و تحلیل استراتژیک (TURKSAM) را در سال ۲۰۰۴ تأسیس کرد.

او قبل از ورود به صحنه سیاسی ترکیه در حزب حرکت ملی (MHP)، در سال ۲۰۰۹ از پژوهشکده دولتی روابط بین‌الملل مسکو (MGIMO) مدرک دکترا گرفت.

در سال ۲۰۱۱ او به نمایندگی حزب حرکت ملی در ایغدیر انتخاب شد. پس از اینکه او قبل از انتخابات ژوئن ۲۰۱۵ از نامزدیِ دوباره بازماند، برای رهبری حزب حرکت ملی تلاش کرد تا در بحبوحه انتقادها از عملکرد انتخاباتی حزب، دولت باغچه‌لی، رئیس قدیمی حزب را برکنار کند.

حزب حرکت ملی پس از تصمیم هیئت انضباطی خود در سال ۲۰۱۵ او را از حزب اخراج کرد. اگرچه او پس از حکم دادگاه به حزب بازگشت، اما در سال ۲۰۱۷ دوباره اخراج شد.

اوغان بعد از سال‌ها حضور در برهوت سیاسی نامزد ریاست جمهوری در انتخابات سال ۲۰۲۳ از سوی ائتلاف آتا شد که شامل حزب پیروزی امید اوزداغ سیاست‌مدار راست افراطی است.

اوغان به دنبال جلب رضایت رأی‌دهندگانی بود که از برنامه‌های اردوغان و قلیچ‌داراوغلو قانع نشده بودند و به ویژه از همکاری اتحاد آنها با احزاب طرفدار کردها و عدم تمرکز بر «مشکل پناهندگان» انتقاد کرد.

اوغان با گوکچن اوغان ازدواج کرده و آنها دو فرزند دارند.

از زبان خودش

اوغان در اولین اظهار نظر خود در شب انتخابات به خبرنگاران گفت: «از همان ابتدا روشن بود که انتخابات به دور دوم خواهد رفت و ملی‌گرایان ترک و حامیان [بنیانگذار ترکیه مدرن، مصطفی کمال] آتاتورک کسانی هستند که دور دوم را تعیین می‌کنند ... در حال حاضر، ما نمی‌گوییم از این یا آن حمایت خواهیم کرد، با احزاب سیاسی تشکیل دهنده ائتلاف آتا و نمایندگان ملت ما که به ما رأی داده‌اند رایزنی خواهیم کرد و در نتیجه این رایزنی‌ها تصمیم خواهیم گرفت.»

اوغان همچنین با انتقاد از همکاری گزارش شده اپوزیسیون ائتلاف ملت با حزب دموکراتیک خلق‌ها (HDP) که طرفدار کردهاست و عضویت حزب اسلامگرای کرد مطالبه آزاد (هدا-پار) در ائتلاف مردم گفت که «ما مخالف انتقال سازمان‌های تروریستی و گسترش سیاسی آنها به پارلمان هستیم ... اگر کسی در دور دوم به حمایت ما نیاز دارد، ابتدا باید از تروریسم و گسترش سیاسی سازمان‌های تروریستی فاصله بگیرد ... اگر نه، بهتر است سراغ ما نیایند.»

اوغان در مصاحبه‌ای در ماه آوریل به کانال خبری اصلی هابرترک گف: «[اردوغان] نمی‌تواند بگوید که آنها را [به کشورشان] برمی‌گرداند [اشاره به پناهجویان]. قلیچ‌داراوغلو می‌گوید که آنها را «داوطلبانه» [به کشورشان] می‌فرستد. اما برای متقاعد کردن مردی که تمام راه را از افغانستان پیاده آمده است، چه می‌توان گفت. اگر لازم باشد آنها را به زور برمی‌گردانیم ... وقتی یک [مهاجر] ترک [غیرقانونی] در آلمان یا اتریش دستگیر شود چه اتفاقی می‌افتد؟»

او در سال ۲۰۱۵ در توییتی در پاسخ به کاربری که در مورد عقاید سیاسی او پرسیده بود، گفت: «یک توران‌گرا [ملی‌گرای اسطوره‌ای ترک] هرگز نمی‌تواند اوراسیانیست باشد. اوراسیانیسم از امپراتوری روسیه دفاع می‌کند، در حالی که توران‌گرایی [حمایت کننده] وحدت ترک است.»

او در ماه آوریل با حضور در کانال محبوب یوتیوب بابالا تی‌وی گفت که دولت او مدعی حاکمیت بر جزایر مورد مناقشه در دریای اژه خواهد بود و افزود «[نخست وزیر یونان، کیریاکوس] میتسوتاکیس خود را [ولودیمیر] زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین می‌بیند ... اما ما [برای ورود به جنگ بین ترکیه و یونان] فریب نخواهیم خورد ... اجازه نخواهیم داد یونان چنین تحریکی کند.»

دیگران چه می‌گویند

نرگس دمیرکایا، ستون‌نویس وب‌سایت خبری مستقل دووار، نوشت: «رأی‌دهندگان [به اوغان] نقش کلیدی در دور دوم [انتخابات ریاست جمهوری] خواهند داشت ... نظراتی در مورد اوغان وجود دارد که می‌گویند 'یک رهبر اپوزیسیون جدید متولد شده است'. اگر چنین باشد، موضع او نه تنها بر دور دوم تأثیر می‌گذارد، بلکه ظاهراً به او نقشی برای تأسیس و رهبری یک حزب جدید در صحنه سیاسی را نیز خواهد داد.»

انگین اوزکوچ، معاون اصلی گروه اپوزیسیون حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP) در ۱۵ مه به کانال خبری حامی مخالفان خلق تی‌وی گفت «فکر نمی‌کنم تفاوتی در افکار ما در مورد انتظارات ملت ما وجود داشته باشد ... فکر نمی‌کنم که در مواضع ملی‌مان نیز تفاوتی داشته باشیم.»

فاتح آلتایلی، روزنامه‌نگار، در ۸ مه نوشت: «اوغان نشان می‌دهد که سیاست ناسیونالیستی را می‌توان از طریق جملات معقول انجام داد ... او زیاد حرف نمی‌زند و با کلمات پوچ صحبت نمی‌کند ... علیرغم ائتلافی که برای آن نامزد است، او بدون تکیه بر گفتمان افراطی، 'معقولیت' را با لحنی به نمایش می‌گذارد که همه می‌توانند به آن گوش دهند.»