چرا فرودگاه چانگی سنگاپور، بهترین فرودگاه دنیا است؟

تقریباً هر چند هفته یک بار اسکندر زولکارنن به همراه همسر و دو کودکش به فرودگاه چانگی سنگاپور سری می‌زنند.

مقصدشان: جواهر، که مرکز خریدی‌ است به مساحت تقریبا ۱۴۰ هزار متر مربع، متصل به ترمینال ۱، مرکز خریدی که طراحی معمار بنام کانادایی موشه سفدی است و تیم همکارانش.

دو کودک به‌ویژه برای «گرداب باران» شوق و ذوق دارند که بلندترین آبشار مصنوعی دنیاست در فضایی مسقف. جز این، نمایشی همراه موسیقی و نورپردازی با مایه و فضای کارهای دیزنی نیز مورد علاقه‌شان است.

سپس این خانواده در ترمینال ۳ توقفی می‌کند، ترمینالی که با اتوبوسِ شاتل یا قطار برقی تنها چند دقیقه از ترمینال اول فاصله دارد؛ اینجا نیز کارناوال‌هایی هست برای کودکان با بازی‌ها و سرگرمی‌ها و سواری‌های خاص خودش.

زولکارنن می‌گوید «هنوز فرودگاهی مشابه چانگی ندیده که این‌جور با نگاهی به تفریح و خرید و حتی رستوران‌گردی و خورد و خوراک طراحی شده باشد.» و ادامه می‌دهد که گردش در چانگی شبیه پرسه زدن در خیابان اورچرد است، خیابانی در سنگاپور، سراسر مغازه و فروشگاه با شهرت جهانی.

به بهترین فرودگاه دنیا خوش‌آمدید! البته اگر ادعای اسکای‌ترکس را ملاک بگیریم، که شرکتی‌ است مشاور در زمینه نقد و بررسی و امتیازدهی به فرودگاه‌های سراسر دنیا.

اسکای‌ترکس مدعی‌ است جامع‌ترین و بزرگترین نظرسنجیِ رضایت مسافران فرودگاه‌های دنیا را انجام می‌دهد؛ در نظرسنجی‌، مسافران درباره‌ کیفیت خدمات و امکانات رفاهی بیش از ۵۵۰ فرودگاه نظر داده‌اند.

در رتبه‌بندی اسکای‌ترکس، فرودگاه چانگی تا حالا ۱۲ بار جزو برترین‌ها بوده، با هشت مقام اول در دهه‌ گذشته. پس از دو سالِ گذشته که پشت سر فرودگاه بین‌المللی حَمَد دوحه و هانه‌دا توکیو جای گرفت، ماهِ مارس امسال چانگی دوباره تخت و تاجِ رتبه‌ اول را پس گرفت؛ اسکای‌ترکس در ستایشش نوشت «تجربه‌ مسافران در این فرودگاه منحصر بفرد است.»

قبل از پاندمی کووید در سال ۲۰۱۹، بالغ بر ۳۸۲۰۰۰ پرواز در این فرودگاه نشست و برخاست و طی آنها ۶۸ میلیون مسافر جابجا شدند.

ترافیک هوایی چانگی هنوز کاملِ کامل به اوجِ پیش از پاندمی‌اش برنگشته، با این‌حال چانگی دیگر تنها یک قطب فرودگاهی و مسافرتی نیست، حالا دیگر مکانی‌ست محبوب سنگاپوری‌ها برای گردش و تفریح، مکانی که تقریباً بار هویتی یافته.

در همین راستا سراغ ریچل تَن وکیل ۳۴ ساله برویم؛ او مرتب برای خرید هفتگی خواربار به مرکز خرید جواهر می‌رود که با ماشین ۱۵ دقیقه راه است و می‌گوید حالا خرید به کنار، «می‌توان، به سادگی، کنار فواره‌اش نشست و از صرف بودن در جواهر لذت برد.»

دسترسی به چانگی با مترو و اتوبوس به سادگی میسر است و لذا اصلاً عجیب نیست دیدن آدم‌هایی که کل روزشان را در چانگی پرسه می‌زنند. می‌شود به سینمایش رفت و فیلمی دید، غذایی خورد، خواربار هفتگی را خرید، و حتی می‌شود کنجی دنج پیدا کرد و برای امتحانات مطالعه کرد. طی این سال‌ها متداول شده که خیلی‌ها برای عکاسی مراسم عروسی‌شان به اینجا می‌آیند و خیلی‌ها هم برای دورهمی‌های ادواری‌شان.

چانگی جاذبه‌های دیگری هم دارد: یک جنگلِ حاره‌ای با تهویه مطبوع، هزارتویی با دیواره‌های شمشاد و البته سرسره‌ای به ارتفاع ۱۲ متر. اگر از چانگی عازم سفری هستید و کمی زود به فرودگاه رسیده‌اید یادتان نرود که اینجا سونا و اسپا دارد، سینمایی که رایگان فیلم پخش می‌کند، استخر، و البته صندلی‌های ماساژ و یک باغچه‌ پروانه.

فرودگاه چانگی حتی رایحه‌ خاص خودش را دارد، عطری که مختص اینجا ساخته شده، با ترکیبی از نوت‌های بویایی گل‌گون و ادویه‌جات، عطری که در کل فضای چانگی منتشر است.

و درست بیرونِ ترمینال ۴ نمایشگاهی‌ است از دایناسورهایی با ابعاد واقعی که در مسیری به طول بیش از یک کیلومتر قرار گرفته‌اند.

در مملکتی که وسواس رتبه‌بندی دارد، خواه رتبه‌بندی مدارسش باشد یا هنرپیشه‌هایش، چانگی چون نقطه‌ای غرورآمیز می‌درخشد. زمانی روزنامه‌نگاری هندی در توییتی گفت جوری که سنگاپوری‌ها به چانگی افتخار می‌کنند «غیرمعقول» است و البته تعجبی نبود که حرفش واکنش‌های منفی زیادی برانگیخت.

شکور یوسف از مرکز مشاوره‌ هوانوردی اِندائو می‌گوید مقامات سنگاپوری آمار رتبه‌بندی فرودگاه‌ها را «مؤمنانه» رصد می‌کنند. «این آمار نه تنها برای‌شان اسباب تعریف و تمجید از خود است، بلکه جایگاه‌شان را به عنوان مقصدِ منتخب ایرلاین‌ها تثبیت می‌کند.»

حتی حین پاندمی که فرودگاه خلوت بود و در فروشگاه‌های معاف از مالیاتش مگس پر نمی‌زد، دولت کماکان مُصر بود که چانگی موقعیت پیشین خود را بازیابد و یک میلیارد دلارِ سنگاپور به صنعت هوانوردی کشور تزریق کرد.

در همین راستا وزیر ترابری سنگاپور گفت که صنعت هوانوردی در تثبیت جایگاهِ شهر-دولتِ سنگاپور به عنوان یک قطب بازرگانی و تجارت «نقشی کلیدی» دارد.

الکس چان مستقر در زوریخ، که سالی چهار-پنج بار برای سفرهای کاری، ترانزیت از سنگاپور می‌گذرد، می‌گوید «چانگی برای ترانزیت اگر بهترین نباشد قطعاً یکی از بهترین‌هاست.»

آقای چان معتقد است با اینکه چانگی «غول‌آسا» است اما از همتایانش مثل فرودگاه فرانکفورت یا اشخیپولِ آمستردام به مراتب مرتب‌تر و منظم‌تر است. «من معمولاً با گروهی بزرگ، تقریباً ۶۰ نفره، سفر می‌کنم و تا حالا نشده که چمدانی گم شود. در خیلی از فرودگاهای بزرگ دنیا حین ترانزیت از دست دادن پرواز اصلا اتفاق عجیبی نیست، اما گویا چنین اتفاقی در چانگی خیلی نادر است.»

آقای شوکور ایراد فنی اخیری که باعث تاخیر چندساعته در ایستگاه‌های کنترل پاسپورت شد را کتمان نمی‌کند، اما با این‌حال معتقد است که بسیاری از مسافران بین‌المللی انتخاب‌شان برای ترانزیت چانگی‌ است چرا که می‌دانند احتمال مختل شدن سفرشان در اینجا ناچیز است.

او می‌گوید «کافی‌ است به هزینه و پشتکار و زمانی که صرف امورات فرودگاه‌های دیگر می‌شود نگاهی بیندازید؛ بدیهی‌ست که چانگی در این زمینه خیلی از بقیه بیشتر مایه می‌گذارد.»

در دهه‌ی ۹۰ میلادی تقریباً تنها چیز به‌دردبخوری که می‌شد در تلویزیون سنگاپور تماشا کرد سریال‌های درام محصول شبکه‌ دولتی بود، و در اکثر این سریال‌ها نمایی از برج مراقبتِ معروفِ چانگی در صحنه‌ ابتدایی دیده می‌شد.

در این صحنه عموماً شخصیتی بود که سالها دور از خانه بوده و حالا پروازش در چانگی فرود آمده و تاکسی‌اش با گذر از مناظر بدیع او را به خانه می‌برد؛ جایی که مسافر تازه‌رسیده به قوم و خویش‌اش اظهار تعجب می‌کرد از اینکه سنگاپور این سالها چقدر عوض شده. به‌هرحال باید گفت چانگی سال ۱۹۸۱ افتتاح شد، آن زمان تنها با یک ترمینال و یک باند پرواز.

و چانگی کماکان جاذبه‌ روز اولش را حفظ کرده. در سال ۲۰۱۹، تنها شش ماه پس از گشایش مرکز خرید جواهر آمار بازدیدکنندگانش به ۵۰ میلیون نفر رسید. در برنامه‌های آینده ترمینال پنجمی هم پیش‌بینی شده و انتظار می‌رود اواسط ۲۰۳۰ به بهره‌برداری برسد.

آدریان تن که وکیل و تحلیل‌گر اجتماعی‌ است می‌گوید: گمان نکنم هیچ فرودگاه دیگری بتواند ادعا کند که عده‌ای از مراجعانش شهروندانی هستند بی‌قصدِ سفر و صرفاً به قصد گردش و تفریح آمده‌اند فرودگاه. او می‌گوید این نکته را هم اهالی سنگاپور می‌دانند و هم صاحب کافه‌های محله‌ها.

آقای تن با مزاح درباره‌ «مناسک ملی» فرود در چانگی پس از یک مسافرت طولانی می‌گوید: بایستی برای بار چندم اشاره کرد که چانگی چقدر از بقیه‌ فرودگاه‌های دنیا بهتر است، بایستی به سرعت از پاسپورت‌چک رد شد و با شنیدن طنین «خوش آمدید» لبخند زد و بعد از خروج رفت سراغ یکی از غذاهای ملی سنگاپور مثل برنج و مرغ و «به این ترتیب می‌توانیم برتری خوراک سنگاپوری را نسبت به اغذیه‌ مابقی دنیا ثابت کنیم.»

«به خاطر همین چیزهاست که چانگی فوق‌العاده است. چون معرف همه‌ چیزهایی‌ست که سنگاپور در آن خوب است: تر و فرزی و آداب‌دانی با چاشنی سنگاپوری.»