استقبال روسیه از راهبرد جدید امنیت ملی آمریکا: تا حد زیادی مطابق دیدگاه‌های ماست

روسیه از «استراتژی امنیت ملی» جدید ایالات متحده آمریکا که سه روز پیش اعلام شد، استقبال کرد و آن را «تا حد زیادی مطابق» با دیدگاه‌های مسکو خواند.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت که امیدوار است تغییر در سیاست ایالات متحده آمریکا تضمینی باشد تا دو کشور بتوانند با هم برای حل‌وفصل مسئله اوکراین همکاری کنند.

به گزارش دنی ابرهارد، خبرنگار بی‌بی‌سی، در این رویکرد جدید، روسیه دیگر تهدیدی برای آمریکا نیست و این سند می‌گوید که «مذاکره برای توقف سریع خصومت‌ در اوکراین» یکی از منافع اصلی واشنگتن است.

به گفته خبرنگار بی‌بی‌سی، هدف این سند همچنین ممانعت از تبدیل شدن ناتو به یک «ائتلاف دائما در حال گسترش» است. این استراتژی جدید حاوی عباراتی است که به‌شدت از بخش عمده‌ای از اروپا و خطر «حذف تمدن» از طریق مهاجرت و ادغام اتحادیه اروپا انتقاد می‌کند.

راهبرد امنیتی جدید آمریکا زنگ خطر را در بسیاری از پایتخت‌های اروپایی به صدا درآورده است. برخی از سیاستمداران اروپایی این سوال را مطرح کرده‌اند که آیا ایالات متحده آمریکا اکنون بیشتر از اینکه یک متحد باشد، به یک دشمن تبدیل شده است؟

در استراتژی امنیتی جدید آمریکا، تمرکز سنتی واشنگتن بر روسیه و چین و تروریسم تغییر کرده و توجه بیشتری به آمریکای لاتین و کارائیب شده است.

نکات برجسته سند جدید چیست؟

در این سند، تمرکز اصلی بر امنیت داخلی، حفاظت از مرزها، زنجیره‌های تامین کالا، رقابت اقتصادی، و ثبات در نیمکره غربی است؛ همچنین نقش سنتی آمریکا به‌‌عنوان «ضامن» برقراری نظم جهانی به شکلی محسوس کمرنگ شده است.

برخلاف استراتژی‌های پیشین، روسیه دیگر به‌عنوان تهدید اصلی برای دنیا معرفی نمی‌شود و رقابت ژئوپلیتیک با چین هم عمدتا به حوزه اقتصادی محدود شده است.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، می‌گوید، مفاد این سند می‌تواند زمینه‌ساز تعامل عمل‌گرایانه‌تری میان دو کشور باشد، هرچند تاکید کرد که قضاوت نهایی در این باره به نحوه اجرای سیاست‌های آمریکا بستگی خواهد داشت.

واشنگتن در استراتژی امنیت ملی جدیدش می‌گوید که توجهش به چالش‌هایی خواهد بود که مدت‌ها از آنها غفلت کرده بود.

این سند جدید تصویری تهدیدمحور از همسایگان جنوبی ایالات متحده ارائه می‌دهد؛ آمریکای لاتین منطقه‌ای سرشار از مخاطرات معرفی شده است.

از این رو بر اساس سند جدید، سیاست خارجی آمریکا عمدتا بر مهار سه تهدید در این منطقه دنیا متمرکز خواهد بود: مهاجرت گسترده، جرایم سازمان‌یافته، و «نفوذ خارجی خصمانه».

در مورد چین هم راهبرد جدید واشنگتن از ادبیات تقابلی فاصله گرفته است و پکن را نه به‌عنوان چالشی برای نظم جهانی بلکه عمدتا به‌ عنوان رقیبی اقتصادی می‌بیند.

با این حال، آمریکا همچنان بر حفظ بازدارندگی نظامی در شرق آسیا، به‌‌ویژه در ارتباط با تایوان، تاکید دارد؛ وضعیتی که شاید به کاهش تنش سیاسی اما افزایش حساسیت نظامی در منطقه منجر شود.

رویکرد تازه امنیت ملی آمریکا این کشور را متمایل به تمرکز بر اولویت‌های داخلی و منطقه‌ای و فاصله‌ گرفتن از نقش مداخله‌گر نشان می‌دهد اما این رویکرد نگرانی‌هایی درباره خلاهای امنیتی احتمالی در اروپا و خاورمیانه و شرق آسیا ایجاد کرده است.

رهبران اروپایی از جمله سران دولت‌های فرانسه، آلمان و بریتانیا و همچنین ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، فردا دوشنبه در لندن دیدار می‌کنند.

روسیه هم اعلام کرده است که توافق‌های همکاری نظامی خود با کانادا و فرانسه و پرتغال را لغو می‌کند. این معاهده‌ها بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۰ و در فضای پس از جنگ سرد برای اعتمادسازی امضا شده بودند و مسکو می‌گوید دیگر کارکرد عملی و سیاسی خود را از دست داده‌اند.

راهبرد جدید در مورد خاورمیانه چیست؟

در خاورمیانه هم، این سند نشانه‌های روشنی از کاهش اولویت استراتژی در منطقه نشان می‌دهد، به این معنی که خاورمیانه دیگر در مرکز سیاست‌های امنیتی آمریکا قرار ندارد و مسائل مربوط به ایران بیشتر در قالب مدیریت تهدید، نه دیپلماسی جامع یا بازسازی نظم منطقه‌ای، دیده می‌شود.

مناقشه همچنان دردسازترین مسئله‌ خاورمیانه است.

ایران، عنصر بی‌ثبات‌کننده‌ اصلی خاورمیانه، با اقدامات اسرائیل از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و عملیات «چکش نیمه‌شب» به دستور دونالد ترامپ در ژوئن ۲۰۲۵ بسیار ضعیف شده و برنامه هسته‌ایش به‌شدت به عقب رفته است.

مناقشه اسرائیلی-فلسطینی همچنان دردسرساز و مشکل است اما به‌دلیل آتش‌بس و آزاد شدن گروگان‌ها که دونالد ترامپ برایش مذاکره کرد، پیشرفت به سوی صلح دائم حاصل شده است.

حامیان اصلی حماس هم ضعیف شده‌اند یا کنار کشیده‌اند.

سوریه هنوز یک مشکل بالقوه است اما با پشتیبانی آمریکا، کشورهای عرب، اسرائیل و ترکیه ممکن است با ثبات شود و جایگاه واقعی‌اش را به عنوان یک بازیگر مثبت و هم‌راستا در منطقه بازیابد.

همزمان در زمینه اقتصادی، با لغو یا کاهش سیاست‌های محدودکننده انرژی در دولت ترامپ و افزایش تولید انرژی در آمریکا، دلیل تاریخی برای تمرکز بر خاورمیانه کمرنگ خواهد شد. در عوض، این منطقه به‌طور فزاینده‌ای به منبع و مقصد سرمایه‌گذاری بین‌المللی در صنایعی فراتر از نفت و گاز، از جمله انرژی هسته‌ای و هوش مصنوعی و فناوری‌های دفاعی، تبدیل خواهد شد.

این سند می‌گوید که آمریکا همچنین می‌تواند با شرکای خاورمیانه‌ایش برای پیشبرد سایر منافع اقتصادی، از امنیت زنجیره‌های تامین کالا گرفته تا تقویت فرصت‌ برای توسعه دوستانه بازارهای باز در سایر نقاط جهان مانند آفریقا همکاری کند. شرکای خاورمیانه‌ای تعهد خود را به مبارزه با رادیکالیسم نشان می‌دهند، روندی که سیاست آمریکا باید همچنان آن را تشویق کند.

این سند تاکید می‌کند که انجام این کار مستلزم کنار گذاشتن رویکرد نادرست آمریکا در تحمیل کردن سیاست‌هایش به این کشورهاست، به‌ویژه پادشاهی‌های خلیج فارس، برای کنار گذاشتن سنت‌ها و اشکال تاریخی حکومتشان. آمریکا باید اصلاحات را در هر زمان و مکانی که از درون ظهور می‌کند، بدون تلاش برای تحمیل آن از خارج، تشویق و تحسین کند. کلید روابط موفق با خاورمیانه، پذیرش منطقه و رهبران و ملت‌های آن است به همان شکلی که هستند در حالی‌که در مورد منافع مشترک با یکدیگر همکاری می‌کنند.