آمریکا می‌گوید روسیه ممکن است مسئول سقوط هواپیمای مسافربری جمهوری آذربایجان باشد

آمریکا می‌گوید شواهدی دارد که نشان می‌دهد سیستم دفاع هوایی روسیه ممکن است هواپیمایی را که روز چهارشنبه در قزاقستان دچار سانحه شد، سرنگون کرده باشد.

جان کربی، سخنگوی امنیت ملی کاخ سفید گفت آمریکا پیشنهاد کرده است که به روند تحقیقات درباره سانحه کمک کند.

در اثر سقوط یک هواپیمای خطوط هوایی جمهوری آذربایجان در قزاقستان،۳۸ نفر از سرنشینان هواپیما جان باختند. ۲۹ سرنشین دیگر جان به در بردند.

آقای کربی جزئیات بیشتری ارائه نکرد. روزنامه واشنگن پست از آقای کربی نقل کرده که نشانه‌هایی که آمریکا مشاهده کرده از عکس‌های منتشر شده از هواپیما پس از سقوط فراتر می رود.

شرکت هواپیمایی جمهوری آذربایجان روز جمعه اعلام کرد که نتایج اولیه تحقیقات درباره سقوط هواپیمای مسافربری این شرکت در قزاقستان حاکی از «مداخله فنی خارجی و فیزیکی» است.

روسیه از اظهار نظر در باره این گمانه‌زنی که هواپیما را به اشتباه هدف گرفته، خودداری کرده است.

آژانس هوانوردی غیرنظامی روسیه گفته است در زمان سانحه، پهپادهای اوکراینی در منطقه فعال بوده‌اند.

پیشتر، رشید نبی‌اف، وزیر حمل و نقل جمهوری آذربایجان گفت که «دخالت خارجی» عامل سقوط هواپیمای خطوط هوایی این کشور بوده است. این هواپیما که از باکو به مقصد گروزنی در چچن در حرکت بود که در قزاقستان سقوط کرد.

بازماندگان این پرواز از شنیدن صدا و ضربه چند انفجار گفتند.

آقای نبی‌اف روز جمعه هفتم دی ماه گفت: «همه [بازماندگان] بدون استثنا اظهار داشتند که وقتی هواپیما در بالای گروزنی بود صدای سه انفجار را شنیده‌اند.»

او گفت که بازرسان اکنون بررسی خواهند کرد که «از چه نوع سلاحی یا بهتر است بگوییم چه نوع موشکی استفاده شده است.»

گمان می‌رود این هواپیما قبل از تغییر مسیر از دریای خزر به سمت قزاقستان، از سوی سامانه‌های پدافند هوایی روسیه هدف قرار گرفته و در آنجا سقوط کرده است.

کرملین از اظهار نظر خودداری کرده است، اما رئیس آژانس هوانوردی غیرنظامی روسیه دیروز،‌ هفتم دی ماه گفت که وضعیت گروزنی،‌ مرکز چچن در آن زمان «بسیار پیچیده» بود و یک پروتکل «آسمان بسته» وضع شده بود.

دیمیتری یادروف، رئیس آژانس هوانوردی غیرنظامی روسیه در یک بیانیه که خبرگزاری روسی تاس آن را منتشر کرد گفت: «پهپادهای جنگی اوکراین در حال انجام حملات تروریستی علیه زیرساخت‌های غیرنظامی در شهرهای گروزنی و ولادی‎‌قفقاز بودند.»

به گفته آقای یادروف،‌ به دلیل این حملات پهپادی تمهیداتی در فرودگاه گروزنی برقرار شده بود که همه هواپیماها از این محدوده دور شوند.

او همچنین افزود که در آن زمان مه غلیظی در محدوده فرودگاه گروزنی وجود داشته است.

اما سخنگوی ریاست جمهوری اوکراین گفته است که روسیه باید مسئولیت سرنگونی این هواپیما را برعهده بگیرد.

این هواپیمای مسافربری جمهوری آذربایجان که روز چهارشنبه پنجم دی/ ۲۵ دسامبر از فرودگاه باکو به مقصد گروزنی در جمهوری چچن به پرواز درآمده بود،‌ تغییر مسیر داد و در نزدیکی شهر آق‌تاو در قزاقستان سقوط کرد.

هواپیما قصد فرود اضطراری در فرودگاه آق‌تاو را داشت که در فاصله ۳ کیلومتری باند فرودگاه با زمین برخورد کرد و آتش گرفت.

شاهدان می‌گویند که یک انفجار باعث شده که هواپیما از مسیر خود به سمت غرب قزاقستان منحرف شود.

شرکت هواپیمایی جمهوری آذربایجان جزئیات «دخالت فیزیکی و فنی» را ذکر نکرد و دولت جمهوری آذربایجان هم از متهم کردن مستقیم روسیه، احتمالاً برای جلوگیری از دشمنی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه خودداری کرده است.

با این حال کارشناسان هوانوردی و رسانه‌های حامی دولت جمهوری آذربایجان معتقدند که سیستم رهیابی جی‌پی‌اس این هواپیما در اثر پارازیت‌های الکترونیکی مختل شده و سپس بر اثر ترکش انفجار موشک پدافند هوایی روسیه آسیب دیده است.

طاهر آگولیف، خلبان کهنه کار آذربایجانی به رسانه‌های جمهوری آذربایجان گفت: «این قطعات موشکی است که به سیستم هیدرولیک هواپیما آسیب رسانده است. کنترل هواپیما بر اساس سیستم هیدرولیک عمل می‌کند.»

ذوالفقار آزادوف، مهماندار این هواپیما که یکی از ۲۹ فرد بازمانده از مسافران این پرواز است،‌ به رسانه‌های محلی گفت که این هواپیما «هدف یک حمله خارجی قرار گرفت و چیزی به آن اصابت کرده است.»

او گفت:‌ «این برخورد شدید باعث وحشت مسافران در داخل هواپیما شد. ما سعی کردیم آنها را آرام کنیم و از آنها خواستیم سر جایشان بنشینند. در آن لحظه ضربه دیگری به هواپیما خورد و بازوی من زخمی شد.»

در پی این سانحه هوایی، شرکت هواپیمایی جمهوری آذربایجان و چند شرکت هواپیمایی دیگر پروازهای خود را به برخی از شهرهای روسیه متوقف کردند.

شرکت هواپیمایی جمهوری آذربایجان روز جمعه در پستی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که در پی سقوط این هواپیما،‌ پروازهای خود را به هفت شهر روسیه «به دلایل امنیتی» به حالت تعلیق درمی‌آورد. این شرکت قبلا پروازهای خود را به گروزنی و مخاچ قلعه داغستان متوقف کرده بود.

در همین حال شرکت هواپیمایی ال‌عال اسرائیل همه پروازهای خود را به دلیل تحولات در حریم هوایی روسیه به حالت تعلیق درآورده است. هواپیمایی «فلای دوبای» امارات متحده عربی هم پروازهای خود را به سوچی و مینرالنیه وودی در روسیه متوقف کرده است.