روسیه درباره «گمانه‌زنی» علت سقوط هواپیمای جمهوری آذربایجان هشدار داد

دولت روسیه درباره «گمانه‌زنی» درباره علت سقوط هواپیمای مسافری جمهوری آذربایجان به مقصد آن کشور هشدار داده است. ۳۸ سرنشین این هواپیما روز چهارشنبه در قزاقستان کشته شدند.

خبرگزاری رویترز به نقل از چهار منبع نزدیک به گروه تحقیقات دولت جمهوری آذربایجان نوشته است عامل سقوط هواپیمای مسافربری این کشور در قزاقستان که دیروز رخ داد، یک موشک ضدهوایی روسیه بوده؛ احتمالی که بعضی از کارشناسان هوانوردی هم مطرح کرده‌اند.

بعضی هم احتمال داده‌اند که پدافند هوایی روسیه این هواپیما را با یک پهپاد اوکراین اشتباه گرفته باشد‌. کرملین، اما، گفته که گمانه‌زنی قبل از انجام تحقیقات، غیرمسئولانه است.

۲۶ نفر از ۶۷ مسافر این هواپیما جان سالم به در بردند.

تصاویر منتشر شده از لاشه این هواپیمای خطوط هوایی جمهوری آذربایجان نشان‌دهنده صدمات شدید به بدنه است. برخی از کارشناسان هوانوردی می‌گویند که ممکن است سیستم دفاع ضدهوایی جمهوری چچن روسیه این هواپیما را هدف قرار داده باشد.

این هواپیما که به مقصد چچن در حرکت بود، پیش از سقوط در نزدیکی شهر آق‌تاو در قزاقستان، از مسیر خود در دریای خزر به سمت غرب قزاقستان منحرف شد.

جمهوری آذربایجان امروز پنجشنبه (۶ دی) را عزای عمومی اعلام کرد.

الهام علی‌اف رئیس‌ جمهوری آذربایجان گفت: «این مصیبتی عظیم است که موجب اندوه مردم شده است.»

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین گفت: «طرح هرگونه فرضیه پیش از اعلام نتیجه تحقیقات اشتباه خواهد بود. البته که نه خودمان نه هیچ‌کس دیگر نباید این کار را بکند. باید منتظر نتایج تحقیقات بمانیم.»

هواپیمای جت امبرائر ۱۹۰ صبح چهارشنبه (۵ دی) از فرودگاه باکو پرواز کرد. خطوط هوایی جمهوری آذربایجان گفت این هواپیما که به مقصد گروزنی در جمهوری چچن در پرواز بود، به‌علت وجود مه تغییر مسیر داد.

یکی از بازماندگان سقوط این هواپیما به تلویزیون روسیه گفت که به‌نظرش خلبان دوبار تلاش کرد تا هواپیما را در مه غلیط گروزنی فرود بیاورد. او گفت: «سومین بار، چیزی منفجر شد... قسمتی از بدنه هواپیما کنده شد.»

هواپیما به سمت فرودگاه آق‌تاو در فاصله ۴۵۰ کیلومتری شرق تغییر مسیر داد. تصاویر نشان می‌دهند که این هواپیما در فاصله ۳ کیلومتری باند فرودگاه با سرعت بالا در حرکت بود. سپس درحالی‌که فرود می‌آمد دچار حریق شد.

مقامات قزاقستان جعبه سیاه هواپیما را بازیابی کرده‌اند و مشغول انجام تحقیقات هستند. کمی بعد از حادثه، تلویزیون دولتی روسیه گفت برخورد دسته‌ای پرنده به هواپیما، علت احتمالی سقوط است.

ریچارد ابولافیا تحلیل‌گر صنایع هوایی به رویترز گفت که این نوع برخوردها معمولا باعث انحراف مسیر هواپیما به نزدیک‌ترین پایگاه هوایی می‌شود.

او گفت: «کنترل هواپیما را از دست می‌دهید، اما اینطور از مسیر پروازی خود دور نمی‌شوید.»

جاستین کرامپ مشاور ریسک از شرکت «سیبیلاین» (Sibylline) به رادیو ۴ بی‌بی‌سی گفت که شکل آسیب در داخل و بیرون این هواپیما نشان می‌دهد که احتمالا پدافند هوایی روسیه مستقر در گروزنی باعث این حادثه شده.

«اگر به ترکش‌های بدنه نگاه کنید، به‌نظر می‌رسد یک موشک پدافند هوایی به عقب و سمت چپ بدنه این هواپیما برخورد کرده است.»

شبکه دولتی «آنیوز» جمهوری آذربایجان روز پنجشنبه گفت نتیجه تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که ترکش موشک زمین به هوای شلیک‌شده از سامانه دفاعی پانتسیر-اس روسیه به این هواپیما اصابت کرده است.

افسر ارشد این تحقیقات به بی‌‌بی‌سی گفت که تمام زوایا مورد بررسی قرار گرفته.

_____________________________________________________

فشار رسانه‌های آذربایجان بر روسیه

کُنولو خلیلف، ادیتور بخش آذربایجان بی‌بی‌سی

در آذربایجان فشار رسانه‌های حامی دولت بر روسیه افزایش پیدا کرده است. آنها از مسکو خواسته‌اند به «اشتباهات» خود در این حادثه اذعان کند. صاحب نظران در کانال‌های تلویزیونی نزدیک به دولت می‌گویند که جمهوری آذربایجان انتظار دارد روسیه به سرنگون کردن هواپیما اذعان کند.

برای دولت آذربایجان خیلی سخت است که مستقیما روسیه را مسئول این حادثه بشناسد چون ممکن است باعث عصبانیت ولادیمیر پوتین شود.

به نظر می‌رسد که کمیته تحقیق متشکل از مقام‌های آذربایجانی و قزاق ممکن است شواهدی از مسئولیت روسیه داشته باشند، اما منتظرند روسیه خود آن را اعلام کند.

مسکو سپس باید به سوالاتی پاسخ دهد – از جمله اینکه اگر فعالیت نظامی در منطقه جریان داشت چرا آسمان روسیه به روی پروازهای غیرنظامی بسته نشد، و چرا اجازه نداد هواپیما در اسرع وقت فرود آید، و در عوض هواپیما را به سوی آق‌تاو هدایت کرد.

_____________________________________________________

چچن در ماه جاری میلادی هدف حمله پهپادهای اوکراینی قرار گرفت. مقامات جمهوری اینگوش که همسایه چچن است می‌گویند این نخستین‌بار از زمان تهاجم روسیه به اوکراین است که این منطقه در روسیه هدف قرار می‌گیرد.

بنابر گزارش‌ها، یک پهپاد در آن نزدیکی در اوستیای شمالی سرنگون شد و به یک مرکز خرید برخورد کرد که در اثر آن یک زن کشته شد.

مولان آشیمبایف، رئیس سنای قزاقستان تاکید کرده است که علت سقوط هواپیما در شهر آق‌تاو قزاقستان همچنان نامشخص است.

او گفت: هیچکدام از سه کشور جمهوری آذربایجان، روسیه یا قزاقستان نمی‌خواهند چیزی را پنهان کنند. تمامی اطلاعات مربوط به سقوط هواپیما در اختیار عموم قرار خواهد گرفت.

بیشتر سرنشینان این هواپیما تبعه جمهوری آذربایجان بودند اما مسافرانی از روسیه، قزاقستان و قرقیزستان هم در آن بودند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، ویدیوها نشان می‌دهند بازماندگان سعی در بیرون خزیدن از لاشه هواپیما دارند. جراحات بعضی از آنها مشخص است. مجروحان در بیمارستان تحت درمان هستند و یازده نفر از آنها در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شده‌اند.

شرکت هواپیماسازی امبرائر برزیل که رقیب کوچک‌تری برای بوئینگ و ایرباس محسوب می‌شود، سابقه ایمنی قوی دارد.