واکنش رئیس اسبق بانک مرکزی ایران به «کاهش یک میلیارد دلاری» ارزش منابع ارزی در کره جنوبی: «شارلاتانیزم خبری» است

عبدالناصر همتی، رئیس اسبق بانک مرکزی ایران در دولت حسن روحانی، رسانه‌های دولتی را به «شارلاتانیزم خبری» درباره «کاهش ارزش» منابع ارزی ایران در ارتباط با آزادسازی میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران در بانک‌های کره جنوبی، متهم کرده است.

پس از انتشار خبر آزادسازی پول‌های مسدود شده ایران در کره جنوبی و مصرف آن برای «مقاصد بشردوستانه» محمدرضا فرزین، رئیس بانک مرکزی ایران، از «کاهش» ارزش دارایی‌های مسدود شده ایران از ۷ میلیارد دلار به ۶ میلیارد دلار سخن گفته بود.

او گفته بود طی سال‌های پایانی دهه ۹۰ این منابع به‌ صورت وون (واحد پول ملی کره جنوبی) به بانک‌های کره جنوبی واریزشده بود و نه تنها به آن سودی تعلق نمی‌گرفت بلکه «در طی این سال‌ها نیز به دلیل کاهش برابری وون به دلار، نزدیک به یک میلیارد دلار آن با کاهش ارزش برابری مواجه شد.»

رسانه‌های دولتی ایران هم پس از آن با اشاره به کاهش نرخ برابری وون نسبت به دلار طی سالهای اخیر، گفته بودند رئیس وقت بانک مرکزی به موقع پولها را به ارزهای معتبر جهانی تبدیل نکرده و این باعث کاهش ارزش منابع ارزی ایران در کره جنوبی شده است.

مجموعه اینها واکنش آقای همتی را دربر داشت که در شبکه‌های اجتماعی خود در این باره سخن گفته است.

بر اساس روایت آقای همتی، کره جنوبی که یکی خریداران عمده میعانات گازی ایران بوده، پولها را به حسابهای ایران در کره جنوبی واریز می‌کرده و «در قراردادها قید شده بود که این منابع برای تجارت بین ایران و کره باید مورد استفاده قرار گیرند.»

او در ادامه گفته که پس از سال ۲۰۱۲ میلادی که قانون «دفاع ملی» در آمریکا به تصویب رسید، برای جلوگیری از افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی، خریداران نفت ایران با مجوز آمریکا اجازه داشتند به خرید نفت از ایران ادامه دهند «مشروط به اینکه میزان این خرید را در بازه های زمانی شش ماهه کاهش دهند و منابع ناشی از این خریدها نیز فقط برای خرید کالاها و خدمات غیر تحریمی استفاده شود و تراکنش های مالی آن صرفا بین همان کشورها و ایران باشد.»

بنوعی ایران به هر کشوری که نفت می‌فروخته از همان کشورها هم کالای غیرتحریمی خریداری می‌کرده.

آقای همتی می‌گوید: «مطابق توافق انجام گرفته با کره، حدود نیمی از منابع به وون کره و نیم دیگر به یورو دریافت می شد. منابع یورویی به تدریج مصرف می شد اما همه منابع وون کره مصرف نمی شد و بخشی از آن تجمیع می‌شد.»

بر اساس روایت رئیس اسبق بانک مرکزی ایران پس از خروج آمریکا از برجام کره جنوبی اعلام کرد بدون رضایت آمریکا انتقال پول امکان‌پذیر نیست؛ او گفته یک مکانیزم مشخص برای استفاده از این منابع جهت واردات از خود کره وجود داشت که هم محدود به خرید از خود کره جنوبی و هم منحصر به کالاهای بشردوستانه بوده است.

آقای همتی می‌گوید: «کم شدن منابع در حسابهای موجود در کره جنوبی برخلاف گفته آقای فرزین، صرفاً به دلیل کاهش برابری ارزش وون کره در مقابل یورو و دلار نبود، هرچند که کاهش ۱۵ درصدی ارزش وون کره در دوسال گذشته در دوره مدیریت دولت سیزدهم اتفاق افتاده است.»

او گفته هر چند موضوع حفظ ارزش دارایی در مقابل سایر ارزها در قرارداد با کره جنوبی دیده نشد «ولی در قرارداد مربوط به دریافت دینار در عراق، این موضوع، در دوره مسئولیت من، در قرارداد دیده شد.»

همزمان حسین امیرعبدالهیان، وزیر خارجه ایران امروز در یک کنفرانس خبری گفته: « [پیشتر] در مقطعی به توافق نزدیک شده بودیم اما انتشار سند محرمانه‌ای از آن، مانع توافق شد.»

او به جزییات این سند و محتوای آن اشاره ای نکرد اما گفت که موضوع تبادل زندانیان ربطی به آزاد سازی دارایی‌های ایران ندارد.

همزمان سخنگوی وزارت خارجه ایران هم تائیده کرده تهران و واشنگتن در مورد آزادی سازی دارایی‌های مسدود شده در کره جنوبی و آزادی زندانیان ایرانی-آمریکایی در ایران «از طریق واسطه» به توافق رسیده‌اند.

البته ایران گفته تا زمانی که پول در دسترس این کشور قرار نگیرد، زندانیان ایرانی-آمریکایی آزاد نخواهند شد.

سیامک نمازی، مراد طاهباز و عماد شرقی سه نفر از این پنج زندانی هستند. کاخ‌سفید گفته است که «دو نفر» از زندانیان تبعه این کشور خواسته‌اند که هویت آنها فعلا علنی نشود.

بعضی گزارش‌ها حاکی از آن است که دارایی‌های ایران به بانکی در قطر منتقل خواهد شد؛ هر چند بعضی منابع آن را رد کرده‌اند.

موضوع آزادسازی منابع مسدود شده ایران در کره جنوبی از زمان خروج آمریکا از برجام سالها بود که بر روابط دو کشور سایه انداخته بود و گفته شده بود جمهوری اسلامی اقدامات حقوقی برای طرح شکایت در مجامع بین‌المللی را هم در این زمینه آغاز کرده بود.