گفت‌وگوی ترامپ و شی؛ درباره ایران، تایوان و اوکراین صحبت شد

شی جین پینگ، رئیس جمهور چین تماس‌های تلفنی جداگانه‌ای با همتایان روسی و آمریکایی خود داشته است که در هردو تماس، ایران یکی از موضوعات بحث بین رئیس‌جمهوری چین و رهبران آمریکا و روسیه بوده است اما جزئیات بحث‌ها در مورد ایران منتشر نشده است.

از دیگر موضوعات مهم مورد بحث بین رهبران چین و آمریکا مساله تایوان بوده است. شی جین پینگ در گفتگوی خود با دونالد ترامپ تایوان را «مهمترین مسئله» در روابط چین و آمریکا خوانده و به آمریکا هشدار داده است که با احتیاط در مورد فروش سلاح به تایوان رفتار کند. آقای شی گفته است که «اهمیت زیادی» برای روابط پکن با واشنگتن قائل است و ابراز امیدواری کرده که هر دو طرف راه‌هایی برای حل اختلافات خود پیدا کنند. او گفته است که جزیره خودمختار تایوان بخشی از«قلمرو چین» است و پکن «باید از حاکمیت و تمامیت ارضی آن محافظت کند».

دونالد ترامپ گفتگوی روز چهارشنبه خود با رهبر چین را «عالی»، «طولانی و کامل» توصیف کرده است.

این گفتگو پس از سفرهای متعدد رهبران غربی به چین صورت گرفته است. در ماه‌های اخیر رهبران غربی از جمله کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، به امید از سرگیری روابط با دومین اقتصاد بزرگ جهان، به چین سفر کرده‌اند.

دونالد ترامپ هم قرار است در اوایل بهار به چین سفر کند، سفری که گفته است که «بسیار» مشتاق آن است.

او در پستی در شبکه اجتماعی سوشال تروث نوشت: «رابطه آمریکا با چین و رابطه شخصی من با رئیس‌جمهور شی، رابطه‌ای بسیار خوب است و هر دو می‌دانیم که حفظ این رابطه چقدر مهم است.»

آقای ترامپ همچنین گفته است که چین در حال بررسی خرید ۲۰ میلیون تن سویا از آمریکا است، که نسبت به ۱۲ میلیون تن فعلی افزایش یافته است.

رئیس جمهور آمریکا در این پست خود در سوشال تروث نوشت که آنها در این گفتگوی تلفنی علاوه بر بحث در مورد تایوان و سویا، درباره جنگ روسیه در اوکراین، وضعیت فعلی ایران و خرید نفت و گاز آمریکا از سوی چین نیز گفتگو کردند.

یک روز پس از گفتگوی روسای جمهوری چین و آمریکا، لای چینگ-ته، رهبر تایوان، روز پنجشنبه، به خبرنگاران گفت که روابط تایوان با ایالات متحده همچنان «مستحکم» است و «تمام پروژه‌های همکاری ادامه دارد.»

هر چند که آمریکا با چین روابط رسمی دارد و دهه‌هاست که روابط دیپلماتیک محکمی با این کشور دارد، اما همچنان متحد قدرتمند تایوان است و بزرگترین تأمین‌کننده اسلحه این جزیره محسوب می‌شود.

در ماه دسامبر گذشته، دولت ترامپ فروش تسلیحات هنگفتی به ارزش حدود ۱۱ میلیارد دلار به تایوان را اعلام کرد که شامل موشک‌اندازهای پیشرفته، توپخانه خودکششی و انواع موشک‌ها بود.

چین در آن زمان اعلام کرد که این «تلاش برای حمایت از استقلال [تایوان]» تنها « روند حرکت به سمت یک وضعیت خطرناک و خشونت‌آمیز در سراسر تنگه تایوان را تسریع می‌کند.»

آقای شی روز چهارشنبه به دونالد ترامپ گفت: «همانطور که ایالات متحده نگرانی‌های خود را دارد، چین نیز به نوبه خود نگرانی‌هایی دارد. اما اگر دو طرف در یک جهت و با روحیه برابری، احترام و منافع متقابل کار کنند، مطمئناً می‌توانیم راه‌هایی برای رسیدگی به نگرانی‌های یکدیگر پیدا کنیم.»

اقای شی و آقای ترامپ آخرین بار در ماه نوامبر با هم صحبت کردند، در آن زمان رئیس‌جمهور چین از همتای آمریکایی خود برای بازدید از کشورش دعوت کرد.

روابط بین دو کشور پس از جنگ تعرفه‌ای سال گذشته و درگیری‌ها بر سر تراشه‌های الکترونیکی و عناصر خاکی کمیاب، در چند ماه گذشته، به طور پیوسته بهبود یافته است.

در حالی که اینها هنوز هم از موارد مهم اختلاف هستند، به نظر می‌رسد تنش‌ها از زمان دیدار حضوری دو رهبر در کره جنوبی در ماه اکتبر و دستیابی به توافقی که منجر به کاهش برخی تعرفه‌ها و کنترل صادرات عناصر خاکی کمیاب توسط هر دو طرف شد، فروکش کرده است.

مذاکره‌کنندگان هر دو کشور همچنین در مورد چارچوب توافق در مورد سویا – که براساس آن چین ممنوعیت واردات از ایالات متحده را لغو می‌کند - و توافق در مورد شبکه اجتماعی تیک‌تاک که ماه گذشته نهایی شد، به توافق رسیدند.

ساعاتی پیش از تماس تلفنی رهبر چین با دونالد ترامپ، شی جین پینگ نشستی مجازی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، برگزار کرد که در آن هر دو از تقویت روابط بین پکن و مسکو استقبال کردند.

کرملین در مورد مکالمه بین شی جین پینگ و ولادیمیر پوتین گفت که دیدگاه‌های آنها در مورد آمریکا با یکدیگر مطابقت دارد.

بر اساس گزارش رسانه‌های روسیه، آقای پوتین نیز دعوت شی جین پینگ برای سفر به چین در نیمه اول سال را پذیرفته است.

رسانه‌های دولتی چین، تماس‌های شی جین پینگ با این دو رهبر را به عنوان نشانه‌ای روشن توصیف کرده‌اند که چین همچنان یک قدرت جهانی مسئول و منطقی باقی خواهد ماند.

نشریه چاینا دیلی در سرمقاله خود نوشت که این تماس‌ها نشان می‌دهد که چین در زمانی که «رویارویی و یکجانبه‌گرایی در حال افزایش است» همچنان به فعالیت خود «به عنوان یک نیروی ثبات‌بخش» ادامه خواهد داد.

این نشریه افزود: «پکن به طور فعال مسئولیت خود را بر عهده می‌گیرد و با همکاری با طرف‌های ذینفع اصلی برای کمک به صلح و ثبات جهانی از طریق دیپلماسی مسئولانه کشورهای بزرگ همکاری می‌کند.»

چاینا دیلی در این مقاله نوشت: «با انجام این کار، چین اهمیت تمرکز مجدد بر گفتگو و هماهنگی را به سایر بازیگران اصلی در صحنه جهانی نشان می‌دهد.»