دیک چنی، معاون رئیس‌جمهور پیشین آمریکا درگذشت

دیک چنی، معاون رئیس‌جمهور سابق آمریکا، در ۸۴ سالگی درگذشت. خانواده آقای چنی می‌گویند او دوشنبه‌شب بر اثر بیماری ذات‌الریه و بیماری قلبی و عروقی درگذشت.

در بیانیه خانواده آقای چنی آمده است: «دیک چنی مرد بزرگ و خوبی بود که به فرزندان و نوه‌هایش، عشق به کشور و زندگی شجاعانه، شرافتمندانه، عاشقانه، مهربانانه و ماهیگیری با قلاب را آموخت...ما از تمام کارهایی که دیک چنی برای کشورمان انجام داد، بی‌نهایت سپاسگزاریم و بی‌نهایت خوشبخت هستیم که این مرد بزرگ و شریف را دوست داشته‌ایم و از محبت او برخوردار بودیم.»

دیک چنی بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹ معاون جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور جمهوری‌خواه آمریکا، بود.

آقای چنی در دهه ۱۹۷۰ میلادی به عنوان رئیس دفتر کاخ سفید در دوران ریاست جمهوری جرالد فورد خدمت کرد، پس از آن برای یک دهه عضو مجلس نمایندگان آمریکا بود.

او همچنین بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳ به عنوان وزیر دفاع آمریکا در دوران ریاست جمهوری جورج بوش پدر خدمت کرد.

آقای چنی پس از حملات ۱۱ سپتامبر، از طراحان اصلی برنامه «جنگ علیه تروریسم» بود که از سوی جورج دبلیو بوش راه اندازی شد. او از طرفداران اولیه حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ نیز بود.

دیک چنی بعدها در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ به منتقد سرسخت حزب جمهوری‌خواه تبدیل شد.

دیک چنی همچنین یک تاجر و رئیس شرکت دفاعی هالیبرتون بود. او در زندگی شخصی خود به شکار علاقه داشت و در سال ۲۰۰۶ در حین شکار به طور تصادفی به یکی از دوستانش شلیک کرد. او به شدت زخمی شد اما جان سالم به در برد.

اعلام حمایت او به عنوان یک جمهوری‌خواه از کامالا هریس، نامزد ریاست جمهوری دموکرات‌ها در انتخابات ۲۰۲۴ در آمریکا در فضای سیاسی بحث‌برانگیز شد.

او گفته بود: «هیچ فردی به اندازه دونالد ترامپ، جمهوری ما را تهدید نکرده است...او سعی کرد با استفاده از دروغ و خشونت، انتخابات گذشته را برباید تا پس از رد شدن از سوی رأی‌دهندگان، خود را در قدرت نگه دارد.»

در مقابل، آقای ترامپ، او را «رینو» نامید که مخففی برای اصطلاح «جمهوری‌خواه فقط در اسم» است.

لیز چنی، دختر دیک چنی که از قانونگذاران سابق جمهوری‌خواه بود هم پیش از این از هریس حمایت کرده بود.

ریچارد بروس چنی در ۳۰ ژانویه ۱۹۴۱ در لینکلن، نبراسکا متولد شد. پدرش در وزارت کشاورزی آمریکا کار می‌کرد و مادرش در دهه ۱۹۳۰ بازیکن موفق سافتبال بود.

او وقتی ۱۳ سال داشت، خانواده‌اش به کاسپر، شهری نفتی در وایومینگ، نقل مکان کردند. در سال ۱۹۵۹ با بورسیه وارد دانشگاه ییل شد، اما نتوانست فارغ‌التحصیل شود.

او اعتراف کرد که در جریان تحصیل با «برخی از دوستان همدل، مردان جوانی مثل من که خیلی خوب [با ییل] سازگار نبودند و در مورد اینکه آبجو یکی از ضروریات زندگی است، هم‌نظر بودند، آشنا شد.»

آقای چنی سپس مدرک کارشناسی ارشد علوم سیاسی را از دانشگاه وایومینگ دریافت کرد، اما مانند جورج دبلیو بوش که بعدتر رئیس او شد، به خوشگذرانی ادامه داد.

در اوایل دهه ۲۰ زندگی‌اش، دیک چنی دو بار به جرم رانندگی در حالت مستی محکوم شد. این حوادث ذهن او را به آینده معطوف کرد.

در سال ۱۹۵۹ وقتی واجد شرایط اعزام به خدمت سربازی شد، او از هر راه قانونی برای اجتناب از خدمت استفاده کرد.

آقای چنی چندین بار از خدمت سربازی‌اش طفره رفت، ابتدا برای اینکه بتواند دوره دانشگاهش را تمام کند و سپس وقتی همسر جدیدش، لین، باردار شد.

او بعدها گفت: «از تصمیماتی که گرفتم پشیمان نیستم. من کاملا از تمام الزامات اساسنامه پیروی کردم و وقتی ۱۸ ساله شدم در خدمت سربازی ثبت نام کردم. اگر به خدمت فراخوانده می‌شدم، خوشحال می‌شدم که خدمت کنم.»

این موضوع به طرز شگفت‌آوری، در زمان نامزدی او برای معاونت ریاست جمهوری به یک مسئله مهم انتخاباتی تبدیل نشد.

وقتی جرالد فورد در سال ۱۹۷۵ آقای رامسفلد را به عنوان وزیر دفاع خود منصوب کرد، دیک چنی رئیس دفتر کاخ سفید شد. در آن زمان او فقط ۳۴ سال داشت.

اما پس از آن که در سال ۱۹۷۶ جرالد فورد نتوانست پیروز انتخابات ریاست جمهوری شود، آقای چنی به وایومینگ بازگشت و برای کرسی مجلس نمایندگان نامزد شد.

او اما چند هفته پس از مبارزات انتخاباتی، در زمانی که سه بسته سیگار در روز می‌کشید، اولین حمله قلبی از حملات قلبی متعدد خود را تجربه کرد.

در زمان بهبودی حالش، لین، همسر آقای چنی به نمایندگی از او به مبارزات انتخاباتی ادامه داد و دیک چنی با ۵۹ درصد آرا به مجلس راه یافت.

در طول یک دهه حضورش در مجلس نمایندگان، او به عنوان یک محافظه‌کار «خشک و بی‌روح» شهرت یافت و با اشتیاق از افزایش عظیم هزینه‌های دفاعی رونالد ریگان در دوران جنگ سرد حمایت کرد.

بحث‌برانگیزتر اینکه، او با آزادی نلسون ماندلا از زندان مخالفت کرد و یکی از تنها ۲۱ نماینده کنگره بود که علیه ممنوعیت گلوله‌های ضد زره معروف به «قاتل پلیس» رأی داد.

در اوایل سال ۱۹۸۹، وقتی سناتور جان تاور، نامزد جورج بوش پدر برای وزارت دفاع، به دلیل اتهامات مربوط به نوشیدن زیاد و «زن‌بارگی» مجبور به کناره‌گیری شد، جورج بوش پدر به جای او دیک چنی را انتخاب کرد و سنا بدون هیچ مخالفتی این انتخاب را تأیید کرد.

سال‌های خدمت چنی در وزارت دفاع، از مهم‌ترین سال‌های پس از پایان جنگ جهانی دوم بود. دیوار برلین و امپراتوری شوروی فرو ریخت و آمریکا مجبور شد در کل دکترین خود تجدید نظر کند.

دیک چنی اگرچه جنگ‌طلب بالفطره بود، اما بر کاهش عظیم بودجه نظامی پس از جنگ سرد نظارت داشت.

با این حال، دوران حضور او در پنتاگون بیش از همه به خاطر جنگ عراق و کویت در سال ۱۹۹۱ به یاد آورده خواهد شد.

او رهبری حمایت از نیروی نظامی علیه صدام حسین را که نیروهایش به کویت حمله کرده بودند، بر عهده داشت.

دیک چنی ملک فهد، پادشاه عربستان سعودی، را متقاعد کرد که اجازه استقرار بیش از ۴۰۰ هزار نیروی آمریکایی را در خاک خود، پیش از عملیات موسوم به «طوفان صحرا» بدهد.

دیک چنی به همراه ژنرال‌هایش به ریاض پرواز کرد تا این حمله را برنامه‌ریزی کند. پس از یک عملیات هوایی پنج هفته‌ای، نیروهای ائتلاف جنگ زمینی را آغاز کردند و در عرض ۱۰۰ ساعت، ارتش عراق شکست خورد.

پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ آقای چنی برای چند هفته از رئیس جمهور جدا شد و به «مکان نامعلومی» منتقل شد تا در صورت کشته شدن جورج دبلیو بوش، جانشینی او را تضمین کند.

او از طرفداران اصلی اقدام نظامی آمریکا در افغانستان و عراق بود. او اصرار داشت که صدام حسین سلاح‌های کشتار جمعی را پنهان می‌کند.

آقای چنی از حامیان سرسخت شکنجه مظنونین تروریستی از طریق القای حس خفگی با آب بود.

در اکتبر ۲۰۰۲ و بعداً در ژوئیه ۲۰۰۷، در حالی که رئیس جمهور بوش تحت مراقبت‌های پزشکی بود، آقای چنی طبق مفاد متمم ۲۵ قانون اساسی آمریکا، برای چند ساعت سرپرست ریاست جمهوری شد.

یک استثنا در محافظه‌کاری او وجود داشت که در طول مبارزات انتخاباتی آشکار شد.

او با ممنوعیت قانون ازدواج همجنسگرایان که توسط رئیس جمهور بوش حمایت می‌شد، مخالفت کرد زیرا دخترش، مری یک همجنسگرا بود.

دیک چنی اعلام کرد که اگرچه تصمیم نهایی باید به ایالت‌های مختلف واگذار شود، به شخصه طرفدار برابری ازدواج است.

اعتبار او زمانی آسیب دید که مشخص شد شرکت هالیبرتون، متعلق به او برنده قرارداد بازسازی صنعت نفت عراق شد و قرار بود ۵۰۰ هزار دلار غرامت معوق از این شرکت دریافت کند.

کارنامه او دچار جنجال‌های بیشتری شد. در سال ۲۰۰۵، لوئیس لیبی، رئیس دفتر سابق او به اتهامات مربوط به افشای هویت یک مأمور سیا به رسانه‌ها متهم شد.

او همچنین به منتقد سیاست‌های امنیت ملی دولت اوباما تبدیل شد و با برنامه‌های تعطیلی بازداشتگاه آمریکا در گوانتانامو مخالفت کرد.

او به جو بایدن، معاون جانشین خود، حمله کرد و او را به خاطر اینکه گفته بود حمله دیگری در مقیاس ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بعید است، «کاملاً در اشتباه» خواند.

پس از عمل پیوند کامل قلب در سال ۲۰۱۲، او همچنان یک چهره سیاسی فعال باقی ماند و با وجود دهه‌ها کار برای روسای جمهور جمهوری‌خواه، به مخالف سرسخت دونالد ترامپ، رئیس جمهور، تبدیل شد.