میانمار به عنوان بزرگترین تولیدکننده تریاک در جهان از افغانستان پیشی گرفت

سازمان ملل در گزارشی گفته است که میانمار اکنون بزرگترین تولید‌کننده تریاک در جهان است و در این زمینه از افغانستان پیشی گرفته است.

تخمین زده می‌شود که تولید تریاک این کشور در سال جاری با ۳۶ درصد افزایش به ۱۰۸۰ تن می‌رسد که بسیار بیشتر از ۳۳۰ تن تریاک تولید شده در افغانستان در این سال است.

بنا به آمار سازمان ملل کشت خشخاش در افغانستان پس از فرمان ممنوعیت مواد مخدر توسط طالبان در سال گذشته، ۹۵ درصد کاهش یافت.

در ‌اپریل/آوریل ۲۰۲۲، هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان دستور داد که کشت خشخاش به شدت ممنوع شود. بر اساس این دستور، مزرعه فرد خاطی از بین خواهد رفت و خود کشاورز هم «طبق قوانین شرعی» مجازات می‌شود.

یک سخنگوی طالبان به بی‌بی‌سی گفته بود که این ممنوعیت به دلیل «اثرات سوء‌ تریاک» و همچنین مغایرت با اعتقادات مذهبی آنها اعمال شده است. تا پیش از این افغانستان بیش از ۸۰ درصد تریاک جهان را تولید می‌کرد و ۹۵ درصد هروئین مصرفی در اروپا از تریاک افغانستان تولید می‌شد.

در همین حال، کشت کوکنار/خشخاش در میانمار، کشوری که درگیر یک جنگ داخلی است افزایش یافته و آن را به منبع درآمد پرسودی تبدیل کرده است.

جرمی داگلاس، نماینده منطقه‌ای دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل، که این گزارش را تهیه کرده درباره دلیل افزایش تولید تریاک در میانمار می‌گوید: «اختلال‌های اقتصادی، امنیتی و حکومتی که پس از تسلط نظامی در فوریه/فبروری ۲۰۲۱ رخ داد، همچنان کشاورزان مناطق دورافتاده را به سمت تریاک سوق می‌دهد تا امرار معاش کنند.»

تریاک، ماده اصلی برای تولید هروئین، دهه‌هاست که در میانمار کشت می‌شود و گروه‌های شورشی را که با دولت می‌جنگند، حمایت مالی می‌کند.

اما در گزارش سازمان ملل آمده که تنها در سال گذشته، با شدت گرفتن جنگ داخلی ناشی از کودتای ۲۰۲۱، کشت خشخاش در این کشور در حدود ۱۸ درصد افزایش یافته است و کشت آن به دلیل استفاده از زمین‌های متراکم و منظم و مجهز با سیستم‌های آبیاری حاصلات زیادی داشته و پربارتر شده است.

افزایش قیمت این محصول نیز افراد بیشتری را به سمت کشت آن کشانده است. همه‌گیر شدن و وضعیت وخیم اقتصاد میانمار همچنین کشت تریاک را به شکل مطمئن‌تر و جذاب‌تری از اشتغال تبدیل کرده است.

گزارش جدید بانک جهانی درباره میانمار می‌گوید که انتظار می‌رود این کشور شاهد «رشد اندکی» باشد.

ایالت «شان» در میانمار که شاهد نبردهای شدید بین ائتلاف سه گروه مسلح قومی و ارتش بوده است، همواره بزرگترین تولیدکننده تریاک در میانمار بوده است.

نیکلاس یانگ، خبرنگار بی‌بی‌سی، می‌گوید تشدید درگیری در ایالت شان حتی خانواده‌های مافیایی قدرتمندی را که ثروتشان از قمار، مراکز کلاهبرداری و مواد مخدر ساخته شده بود، سرنگون کرد. اما گروه‌های شورشی هنوز برای تأمین مالی عملیات خود به فروش تریاک متکی هستند.

آقای داگلاس گفت که تشدید درگیری‌ها در شان و سایر مناطق مرزی فقط منجر به افزایش تولید تریاک می‌شود.

در گزارش سازمان ملل همچنین آمده است که مناطق تحت کشت تریاک بیشتر در ایالت شمالی شان و به دنبال آن ایالت‌های چین و کاچین، جایی که گروه‌های شورشی با ارتش می‌جنگند، گسترش یافته است.

کشت خشخاش در ایالت دورافتاده، فقیر و نابارور شان از دیرباز یک محرک اقتصادی در بوده است. بسیاری از مردم محلی که در سایر نقاط میانمار شغل خود را از دست داده‌اند نیز به شان بازگشته‌اند و شغلی در پرورش خشخاش و تولید تریاک پیدا کرده‌اند.

تولید و قاچاق هروئین سودآورترین مورد در اقتصاد متکی به تریاک است. گزارش جدید تخمین می‌زند که در سال جاری تا ۱۵۴ تن هروئین به ارزش ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار از میانمار صادر شده است.

منطقه‌ای که در آن مرزهای میانمار، تایلند و لائوس به هم می رسند، از نظر تاریخی به اصطلاح «مثلث طلایی» منبع اصلی تولید تریاک و هروئین بوده است. میانمار و افغانستان منبع بیشتر هروئین فروخته شده در سراسر جهان هستند.