سازمان ملل متحد: پس از منع خشخاش، قاچاق متامفتامین از افغانستان سریعا در حال گسترش است

دفتر مبارزه با موادمخدر سازمان ملل متحد می‌گوید قاچاق متامفتامین از افغانستان با سرعت سرسام‌آوری در حال افزایش است؛ روندی که پس از ممنوعیت کشت خشخاش از سوی رهبر طالبان در سال گذشته آغاز است.

بنا به برآوردها، مقدار گیاه افدرا جمع‌آوری شده در سال ۲۰۲۱ شاید زمینی به مساحت ۵۰۷ تا ۹۱۳ هزار هکتار باشد که حدود «دو تا سه برابر» سطح زیر کشت کوکنار پیش از فرمان منع آن است.

در این گزارش تولید غیرقانونی متامفتامین یا مخدر صنعتی کریستال و شیشه در افغانستان « تهدید فزاینده» توصیف شده است.

کشف و ضبط موادمخدر صنعنی متامفتامین تولید‌شده در افغانستان در مناطق مختلف جهان از جمله اتحادیه اروپا، خاورمیانه، شرق و جنوب آسیا، شرق آفریقا و استرالیا به‌شدت افزایش یافته است.

گزارش تازه می‌گوید با کاهش تجارت موادمخدر سنتی، این «تغییر چشمگیر» در بازارهای غیرقانونی موادمخدر قابل توجه است.

ظاهرا کشت خشخاش پس از اعلام ممنوعیت تولید و قاچاق در افغانستان در آوریل/اپریل ۲۰۲۲ به‌شدت کم شده است. گزارش سازمان ملل اشاره کرده که تولید مواد مخدر صنعتی نیازی به زمین یا نیروی کار زیاد ندارد و جابه‌جایی و پنهان کردن آن آسانتر است.

گزارش افزوده که ممکن است تولید متامفتامین به کشورهای دیگر منطقه هم سرایت کند؛ به‌ویژه به مناطقی که مواد شیمیایی پیش‌ساز به‌راحتی در دسترس است.

پیشتر هم دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل گفته بود «افغانستان از تولیدکنندگان عمده متامفتامین‌ها در منطقه است و کاهش کشت تریاک ممکن است به تغییر به طرف تولید مواد مخدر صنعتی منجر شود که طزف‌های مختلف از آن سود خواهند برد.»

تغییر در بازار، قاچاق و الگوی مصرف جهانی موادمخدر

در گزارش تازه آمده است که علاوه بر گیاه افدرا، مواد لازم دیگری هم نیاز است که به صورت قانونی در کشورهای همسایه افغانستان در دسترس است.

در افغانستان مشخصا در سال ۲۰۱۹ کمتر از ۱۰۰ کیلوگرم متامفتامین کشف و ضبط شد. این رقم در سال ۲۰۲۱ نزدیک به ۲۷۰۰ کیلوگرم رسیده بود.

برای تولید یک کیلوگرم متامفتامین به طور تخمینی به ۲۰۰ کیلوگرم گیاه افدرای خشک‌شده نیاز است که این مقدار را یک دروگر می‌تواند ظرف ۱۰ تا ۱۸ روز جمع‌آوری کند.

تصاویر ماهواره‌ای و مشاهدات نشان می‌دهند که از زمینی به مساحت ۳۴ هکتار می‌توان گیاه افدرا خام کافی برای تولید یک کیلوگرم خالص تهیه کرد.

افدرا به صورت طبیعی در صحرا در افغانستان به‌وفور در دسترس است.

گزارش می‌گوید برای تولید متامفتامین با خلوص ۵۰ تا ۷۰ درصدی، تمام هزینه تولید یک کیلوگرم به حدود ۲۹۵ تا ۴۱۳ دلار می‌رسد. قیمت عمده فروشی آن در آمریکا حدود ۷۰۰ دلار است.

مجموع تولید تریاک افغانستان در سال ۲۰۲۲، پیش از صدور فرمان رهبر طالبان حدود ۶۲۰۰ تن تخمین زده شد.