مخاطبان بیبیسی فارسی درباره دیدار پزشکیان و ترامپ: از رفتار بالغانه تا بیاعتمادی به ترامپ
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک رفته است. این سفر پس از جنگ ۱۲ روزه و حمله اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای انجام میشود؛ در حالیکه احتمال بازگشت تحریمهای شورای امنیت هم در روزهای آینده زیاد است.
از مخاطبان بیبیسی فارسی پرسیده بودیم که آیا آقای پزشکیان باید در این سفر با دونالد ترامپ، همتای آمریکایی خود، ملاقات کند و آیا چنین دیداری در کاهش تنش ایران با قدرتهای جهانی، از جمله در جلوگیری از بازگشت تحریمهای شورای امنیت، مؤثر است.
مخاطبانی که برای بی بی سی فارسی پیام فرستادند در مجموع دیدار روسای جمهوری ایران و آمریکا را لازم دانستند اما درباره نتیجهبخش آن ابراز تردید کردند.
یکی از مخاطبان در پیامش میگوید: «در یک هفته باقیمانده، فقط دیپلماسی است که میتواند آینده ایران را تغییر دهد و اگر ملاقات رئیسجمهور ایران با آقای ترامپ راهگشا باشد، چرا که نه. چه چیزی مهمتر از آینده ایران است؟ فکر میکنم آقای پزشکیان آمادگی این کار را دارد، به شرط اینکه رهبری هم به ایشان اجازه بدهد.»
مخاطب دیگری گفته است: «یکی از مهمترین نیازمندیهای ایران در برهه فعلی، چشماندازی تازه در روابط خارجی با بلوک غرب است و این دیدار قطعاً میتواند این نیاز را با ورود به یک فصل تازه روابط بینالمللی برآورده کند و با در نظر گرفتن زیانهای انباشته حاصل از روابط با چین و روسیه، تأثیرگذار باشد.»
در پیام دیگری یکی از شهروندان به ما گفت: «متأسفانه جمهوری اسلامی به کودک نابالغی میماند که تصمیمهایش را بر اساس احساسات و عواطف میگیرد. دیدار روسای جمهوری دو کشور یک امر بسیار عادی در روابط بینالملل است.»
این مخاطب افزوده است «اینها فکر میکنند اگر با رئیسجمهور آمریکا صحبت کنند، سرشان کلاه میرود. این چه تفکر کودکانهای است؟ این نابالغی در سیستمهای ایدئولوژیک وجود دارد که امور را سیاه و سفید میبیند... آدم نمیتواند به آن امیدوار شود که بالغ و عاقل شود و مثل یک کشور معمولی رفتار کند. من فکر میکنم اگر این دیدار انجام هم بگیرد، نتیجه دلخواه به دست نمیآید... این دیدار وقتی میتواند فایده داشته باشد که اراده ترمیم در جمهوری اسلامی وجود داشته باشد. چنین ارادهای الان در جمهوری اسلامی نیست و افرادی که در این سیستم هستند، اجازه رفتار عقلانی به آن را نمیدهند.»
مخاطب دیگری هم گفت: «مردم ایران، خصوصاً در زمان حسن روحانی و باراک اوباما، علاقمند بودند چنین دیداری انجام شود اما در ایران میگویند آمریکا شیطان بزرگ است. من فکر نمیکنم ملاقاتی انجام شود و ضررکننده اصلی آن هم ما هستیم.»
یکی از مخاطبان بیبیسی فارسی هم برای ما نوشته است: «نظر ترامپ تحت تأثیر اطرافیانش مثل چارلی کرک به ایران خیلی مثبت بود و میتوانم با اطمینان بگویم که میخواست وضعیت درست بشود. بعد از آتشبس مطمئنم نیتش خوب بود اما وقتی خامنهای آمد و گفت ما له کردیم اینها را و برنده شدیم، این نشان داد که حکومت ایران با مردم ایران خیلی فرق دارد. فرصت ملاقات خیلی وقت است تمام شده است.»
مخاطب دیگری هم در پیامش گفته: «راستش ترامپ آنقدر به عقیده من غیرقابلاعتماد است و اصلاً حرفش اعتباری ندارد که من حتی یک کلام و رفتار طرف ایرانی را، چه رئیسجمهور پزشکیان چه وزیر خارجه باشد، به نسبت ترامپ با اعتبارتر میدانم. همین دلیل است که به ترامپ و دیدار با او امیدی نیست، ولی با این حال میتواند در حد تیری در تاریکی باشد.»
منبع تصویر، EPA/Shutterstock
دیدگاه چهرههای سیاسی ایران درباره دیدار مستقیم با مقامات آمریکا
در روزهای اخیر بعضی از چهرههای سیاسی در ایران خواستار ملاقات مسعود پزشکیان با دونالد ترامپ شده بودند تا راهی برای بهبود وضعیت داخلی و خارجی ایران باز شود.
محسن هاشمی رفسنجانی، رئیس شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی، در مقالهای در روزنامه سازندگی چاپ تهران تلویحا خواستار مذاکره و تماس با آمریکا شد: «کف نیازهای کشور برای حل مشکلات معیشتی و حرکت کشور در مسیر توسعه لغو تحریمها و اخذ تضمین محکم برای اجرای واقعی برجام و جلوگیری از حمله مجدد است و اگر بدون تحقق این مطالبات، امتیازاتی به طرفهای مقابل بدهیم، مسیری را خواهیم رفت که صدام در سالهای ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ رفت.»
غلامحسین کرباسچی، شهردار پیشین تهران، هم درباره سفر رئیسجمهور ایران به نیویورک گفت: «اگر قرار است سفر آقای پزشکیان مانند سفر سال قبل و سفر سایر روسای جمهور در سالهای گذشته باشد، بهتر است نرود. شاید یک سخنرانی انجام دهند و تأثیری هم در روحیه مردم داشته باشد، اما اگر میخواهند یک تحولی برای مردم و کشور ایجاد کنند، باید با یک اراده و اختیار کامل به این سفر بروند.»
روسای جمهوری ایران، از محمود احمدینژاد به بعد، هر سال در مجمع عمومی سازمان ملل متحد شرکت کردهاند: امری که پیش از آن مرسوم نبود؛ بهشکلی که اکبر هاشمی رفسنجانی هرگز در مجمع عمومی شرکت نکرد یا آقای خامنهای در زمان ریاست جمهوریاش فقط یک بار عازم این سفر شد.
سفر روسای جمهوری ایران در سالهای اخیر به نیویورک با این طرح این احتمال همراه بوده که آیا آنها با همتای آمریکاییشان ملاقات میکنند یا نه.
حسن روحانی پس از یکی از سفرهای خود گفته بود آماده بوده با دونالد ترامپ، در دوره اول ریاست جمهوریاش برای برداشتن تحریمها دیدار کند اما اطمینانی به آقای ترامپ نداشته است.
سایر روسای جمهوری ایران در زمان حضور در نیویورک جز سخنرانی در مجمع عمومی، چند ملاقات با رهبران و وزرای خارجه کشورهای دیگر انجام میدهند که در برخی از دورهها مثل سال ۱۴۰۱ که همزمان با سرکوب اعتراضات «زن زندگی آزادی» در ایران بود، این ملاقاتها به کمترین حد رسید.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با ملاقات مستقیم مقامات ایران با همتایان آمریکای خود مخالف است و به دولت اجازه داده که با مقامهای آمریکا بر سر پرونده هستهای غیرمستقیم مذاکره کنند.
آقای خامنهای امروز (سهشنبه، اول مهر، ۲۳ سپتامبر) در سخنانی گفت که مذاکره با آمریکا «هیچ کمکی» به منافع ملی نمیکند و افزده است که چنین چیزی نه تنها «هیچ سودی» ندارد، در شرایط فعلی «ضررهای جبرانناپذیر دارد.»
