چگونه خطر همه‌گیری آنفلوآنزا را کاهش دهیم؟

    • نویسنده, کیت بویی
    • شغل, روزنامه‌نگاری جهانی، سرویس جهانی بی‌بی‌سی

یک فصل به‌ویژه سخت آنفلوآنزا در کشورهای مختلف جهان در جریان است و کارشناسان می‌گویند بخشی از علت، نسخه‌ جهش‌یافته ویروس است.

این نسخه که با جهش موارد ابتلا در ژاپن و بریتانیا مرتبط بوده، اکنون در همه قاره‌ها شناسایی شده است.

مردم در سال‌های اخیر، زیاد با این نوع از آنفلوآنزا مواجه نشده‌اند و همین یعنی مصونیت جمعی کمتری در برابر آن وجود دارد.

جهش آنفلوآنزای H3N2 چیست؟

ویروس‌های آنفلوآنزا مدام جهش پیدا می‌کنند و دانشمندان روند تکامل آن‌ها را دنبال می‌کنند تا واکسن‌ها مطابق با این تغییرات به‌روزرسانی شوند.

در اغلب موارد، ویروس‌ها تنها دستخوش تغییرات کوچک می‌شوند. اما گاهی جهش‌های عمده رخ می‌دهد و تغییر ناگهانی ایجاد می‌شود.

پروفسور درک اسمیت، مدیر مرکز تکامل پاتوژن در دانشگاه کمبریج بریتانیا، می‌گوید هفت جهش در یکی از سویه‌های آنفلوآنزا فصلیH3N2 ظاهر شده که به «افزایش سریع» موارد ابتلا به این ویروس جهش‌یافته منجر شده است.

او به بی‌بی‌سی می‌گوید: «این ویروس تقریبا به شکلی قطعی در سراسر جهان پخش خواهد شد.»

آیا این سویه آنفلوآنزا بدتر است؟

این جهش که با عنوان H3N2 «زیرشاخهK » شناخته می‌شود، نوعی ویروس آنفلوآنزا فصلی A است که مردم در سال‌های اخیر زیاد با آن روبه‌رو نشده‌اند.

بنابراین اگرچه ممکن است علائم این جهش از دیگر انواع بدتر نباشد، اما همین فقدان مصونیت جمعی باعث می‌شود مردم به‌احتمال بیشتری بیمار شوند و آن را پخش کنند.

به ‌یاد داشته باشید که بعضی از افراد ممکن است به آنفلوآنزا مبتلا شوند، بدون آن‌ که هیچ نشانه‌‌ای داشته باشند و برخی دیگر دچار تب ناگهانی، بدن‌درد و خستگی مفرط می‌شوند. اما این ویروس برای سالمندان و گروه‌های آسیب‌پذیر می‌تواند مرگبار باشد.

پروفسور نیکولا لوئیس، مدیر مرکز جهانی آنفلوآنزا در موسسه فرانسیس کریک بریتانیا، می‌گوید: «مدتی است چنین ویروسی ندیده‌ایم. این پویایی‌ها غیرعادی است.»

او می‌افزاید: «کاملا نگرانم. وحشت‌زده نیستم اما نگرانم.»

آیا این یک نوع سرماخوردگی است؟ یا آنفلوآنزا یا کووید؟

بسیاری از علائم سرماخوردگی، آنفلوآنزا و ویروس‌هایی مانند کووید با یکدیگر همپوشانی دارند.

اما برخی نشانه‌ها می‌توانند کمک کنند تشخیص دهید کدام را دارید.

سرماخوردگی ممکن است به‌ تدریج شروع شود و بینی و پشت گلو را درگیر کند.

آنفلوآنزا معمولا ناگهانی آغاز می‌شود و همراه با بدن ‌درد، تب و ضعف عضلانی است.

در همین حال کووید علائمی مشابه آنفلوآنزا دارد اما یکی از نشانه‌های کلیدی آن می‌تواند از دست رفتن بویایی یا چشایی باشد. نشانه دیگر، گلودرد بسیار شدید است. اسهال نیز شایع است.

چگونه می‌توانم از خود در برابر آنفلوآنزا محافظت کنیم؟

تزریق واکسن آنفلوآنزا یکی از بهترین راه‌های جلوگیری از ابتلاست، هرچند واکسن‌های فعلی ممکن است کاملا با ویروس جهش‌یافته تطبیق نداشته باشند.

پروفسور کریستوف فریزر، از موسسه علوم همه‌گیری در دانشگاه آکسفورد بریتانیا، به بی‌بی‌سی می‌گوید: «کمی مراقب بودن بهتر از هیچ گونه مراقب بودن است. اما امسال احتمالا یکی از سال‌هایی است که میزان محافظت کمتر از سال‌هایی خواهد بود که تطبیق واکسن بهتر است.»

او می‌افزاید: «وضعیت ایده‌آلی نیست.»

نیکولا لوئیس، مدیر مرکز جهانی آنفلوآنزا در موسسه فرانسیس کریک، توضیح می‌دهد: «ویروس‌های زیرشاخه K که اکنون در گردش‌اند، از نظر آنتی‌ژنی کمی با سویه‌های قبلی متفاوت‌اند. بنابراین اگر واکسن امسال را نزده‌اید، احتمال بیشتری دارد که به آنفلوآنزا مبتلا شوید و به‌شدت بیمار شوید.»

قرار است که بزرگ‌ترین مزیت‌های واکسن امسال در کاهش شدت بیماری باشد نه لزوما جلوگیری از ابتلا یا کند کردن سرعت گسترش ویروس.

واکسن آنفلوآنزا در سراسر جهان در دسترس است. اما میزان دسترسی در مناطق مختلف متفاوت است. در بریتانیا این واکسن به‌ طور رایگان به افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار و کسانی با شرایط خاص سلامت ارائه می‌شود. دیگران می‌توانند با پرداخت هزینه آن را دریافت کنند.

جلوگیری از گسترش آنفلوآنزا راه مناسب دیگری است. برخی مدارس در ژاپن و انگلستان، کشورهایی که با فصل زودهنگام آنفلوآنزا روبه‌رو هستند، برای مهار شیوع این ویروس تعطیل شده‌اند.

دکتر سوزانا مک‌دونالد، مسئول برنامه آنفلوآنزا در آژانس امنیت سلامت بریتانیا می‌گوید پوشاندن سرفه و عطسه با دستمال و شستن مکرر دست‌ها با آب گرم و صابون اهمیت دارد.

او به بی‌بی‌سی می‌گوید: «افرادی که آنفلوآنزا دارند باید در خانه بمانند، اما اگر مجبورند بیرون بروند، بهتر است در فضاهای رو باز بمانند.»

او می‌افزاید: «فاصله‌تان را با دیگران حفظ کنید و اگر از ماسک استفاده کنید، به جلوگیری از گسترش بیماری به دیگران کمک خواهد کرد.»