چرا تعطیلی تنها مدرسه ایرانی در کویت خانواده‌ها را نگران کرده است؟

خانواده‌های ایرانی ساکن کویت در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، با چالش یافتن مدرسه‌ای جایگزین برای فرزندانشان روبه‌رو شده‌اند؛ چالشی که پس از تصمیم مقام‌های کویتی برای لغو مجوز و تعطیلی تنها مدرسه خصوصی ایرانی در این کشور پدید آمد.

با این حال، برای برخی خانواده‌ها پیدا کردن مدرسه‌ای جایگزین کار آسانی نبوده است؛ چرا که گزینه‌های محدودی وجود دارد که بتواند جایگزین تجربه آموزشی‌ شود که از نظر بسیاری، از لحاظ تحصیلی، زبانی و اجتماعی پاسخگوی نیازهای فرزندانشان بود.

تصمیمی ناگهانی که خانواده‌های ایرانی را سردرگم کرد

تصمیم به تعطیلی مدرسه ایرانی در کویت در بستری از تحولات حساس امنیتی و سیاسی منطقه‌ای اتخاذ شد.

کویت در جریان جنگ میان ایران و آمریکا هدف حملاتی از سوی ایران قرار گرفت؛ حملاتی که تهران گفت در چارچوب هدف قرار دادن منافع و پایگاه‌های آمریکا در منطقه انجام شده‌اند.کویت میزبان نیروها و تاسیسات نظامی آمریکا است.

به دلیل حساسیت موضوع، بیشتر خانواده‌ها حاضر نشدند با ما گفت‌وگو کنند با وجود اینکه به آن‌ها اطمینان دادیم هویتشان یا هیچ جزئیاتی که بتواند به شناسایی آن‌ها منجر شود منتشر نخواهد شد. تنها یک خانواده با انجام مصاحبه موافقت کرد، آن هم به شرط اینکه هیچ تصویر یا صدایی ضبط نشود.

این خانواده می‌گوید سه فرزند آن حدود پنج سال در مدرسه ایرانی تحصیل می‌کردند. آن‌ها تعطیلی مدرسه را تصمیمی ناگهانی و سنگین توصیف می‌کنند، به‌ویژه پس از دوره‌ای طولانی که فرزندانشان در محیط آموزشی آن به ثبات رسیده و با آن سازگار شده بودند.

مادر خانواده به بی‌بی‌سی می‌گوید: «پیدا کردن مدرسه‌ای جایگزین برای فرزندانم در مدتی کوتاه بسیار دشوار بود. مدرسه ایرانی برای آن‌ها فقط یک موسسه آموزشی نبود، بلکه بخشی از زندگی روزمره‌شان بود. در زمانی بسیار محدود ناچار شدیم به دنبال مدرسه‌ای بگردیم که از نظر سطح تحصیلی، زبان، محیط آموزشی و همچنین شهریه با نیازهایشان سازگار باشد.»

او می‌افزاید: «شهریه سالانه مدرسه ایرانی با وضعیت مالی ما تناسب داشت، اما انتقال فرزندانم به یک مدرسه خصوصی دیگر، تفاوت بسیار زیاد هزینه‌ها را آشکار کرد. شهریه‌های جدید بسیار بالاترند و این بار مالی مضاعفی بر دوش ما می‌گذارد، به‌خصوص که باید هزینه تحصیل سه دانش‌آموز را تامین کنیم.»

این مادر توضیح می‌دهد که مدرسه ایرانی با نیازهای آن‌ها به‌عنوان یک خانواده ایرانی تناسب داشت. به گفته او، محیط آموزشی مدرسه با بسیاری از ارزش‌ها و سنت‌های مورد پذیرش خانواده هماهنگ بود؛ چه از نظر توجه تحصیلی و فردی به دانش‌آموزان، چه نوع فعالیت‌های مدرسه، میزان انضباط و رابطه میان دانش‌آموزان و معلمان.

این خانواده نگران است که انتقال ناگهانی، بر پیشرفت تحصیلی و ثبات روانی کودکان تاثیر منفی بگذارد. احتمال مواجهه آن‌ها با زورگویی یا پذیرفته‌نشدن در محیط اجتماعی به دلیل ایرانی‌بودن نیز از دیگر نگرانی‌های خانواده است.

سازگار شدن با برنامه آموزشی جدید نیز چالش دیگری است. کودکان به تحصیل در سیستمی عادت داشتند که زبان فارسی یکی از ارکان اصلی آن بود، اما اکنون باید وارد محیط آموزشی عربی‌ زبان شوند.

مادر می‌گوید: «قطعا فرزندانم با تغییر بزرگی روبه‌رو خواهند شد، نه‌ فقط به دلیل دورشدن از معلمان و دوستانشان، بلکه چون شیوه تدریس، اصطلاحات و نظام آموزشی کاملا با آنچه به آن عادت کرده‌اند متفاوت خواهد بود.»

او ادامه می‌دهد: «کودکی را تصور کنید که سال‌ها در کنار هم‌کلاسی‌ها و معلمانش بوده و ناگهان خود را در محیطی کاملا جدید می‌یابد. طبیعی است که احساس نگرانی و ناراحتی کند.»

مادر در پایان می‌گوید: «در حالی که والدین درگیر تامین شهریه و هزینه رفت‌ و آمدند، فرزندانم به چیزهای کاملا متفاوتی فکر می‌کنند، به اینکه چگونه از دوستانشان جدا شوند و چه معلمانی را در مدرسه جدید ملاقات خواهند کرد.»

لغو مجوز بدون اعلام دلیل

جلال طبطبایی، وزیر آموزش‌ کویت، دستور لغو مجوز آموزشی مدرسه، ابطال تصمیم تمدید مجوز و تعطیلی آن را صادر کرد.

اداره کل آموزش خصوصی نیز موظف شد این تصمیم را اجرا کند. جلوگیری از ثبت‌نام دانش‌آموزان جدید از سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ و اطلاع‌رسانی به والدین دانش‌آموزان فعلی درباره ضرورت انتقال فرزندانشان به مدارس دیگر پیش از آغاز سال تحصیلی، بخشی از این اقدامات بود.

وزارت آموزش‌ کویت در آن زمان تاکید کرد که اداره کل آموزش خصوصی برای انتقال دانش‌آموزان به مدارس دیگر با نهادهای مربوط هماهنگ خواهد کرد تا آموزش آن‌ها تداوم یابد و وقفه‌ای در مسیر تحصیلی‌شان ایجاد نشود.

وزارت آموزش‌ کویت در تصمیم خود دلیل روشنی برای لغو مجوز اعلام نکرد. این وزارتخانه تنها به قوانین و مقررات حاکم بر آموزش خصوصی، گزارش‌های اداره کل آموزش خصوصی و مقتضیات منافع عمومی اشاره کرد.

تنها مدرسه ایرانی در کویت

مدرسه ایرانی در کویت به سال ۱۹۸۴ بازمی‌گردد. این مدرسه در منطقه رقعی نیز پس از آنکه دولت کویت زمینی را برای احداث یک مجموعه آموزشی در اختیار جامعه ایرانیان قرار داد، در سال ۲۰۰۸ به‌طور رسمی افتتاح شد.

این موسسه در مقاطع مختلف براساس برنامه درسی ایران و به زبان فارسی آموزش می‌داد و در سال تحصیلی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ حدود ۱۵۰۰ دانش‌آموز دختر و پسر داشت.

بی‌بی‌سی با یکی از معلمان مدرسه گفت‌وگو کرد که نخواست هویت یا درس تخصصی‌اش فاش شود. او توضیح داد که این مدرسه صرفا یک موسسه آموزشی نبود، بلکه طی سال‌ها برای شمار زیادی از خانواده‌های وابسته به آن، محیطی سرشار از ثبات و آرامش فراهم کرده بود.

او درباره پیامدهای تعطیلی مدرسه برای کادر آموزشی گفت: «این مدرسه سال‌های طولانی منبع درآمد ما بود. امیدواریم راه‌حل‌هایی ارائه شود که حقوق ما را در نظر بگیرد و در این مرحله از ما حمایت کند، به‌ویژه با کمک به ما، به‌عنوان نیروهایی باتجربه و متخصص، برای یافتن فرصت‌های شغلی مناسب.»

او افزود پیامدهای این تصمیم تنها به دانش‌آموزان و خانواده‌هایشان محدود نمی‌شود، بلکه معلمان و کارکنانی را نیز در برمی‌گیرد که پس از تعطیلی مدرسه اکنون درباره آینده شغلی خود با ابهام روبه‌رو شده‌اند.

اقدام کویت در چارچوب تحولات گسترده‌تر منطقه

اقدامات مرتبط با موسسات ایرانی در کشورهای حاشیه خلیج فارس به کویت محدود نبوده است.

در امارات متحده عربی نیز هم‌زمان با آغاز جنگ، اقداماتی مشابه علیه موسسات مرتبط با ایران انجام شد، از جمله مدارس ایرانی، بیمارستان ایرانی و باشگاه ایرانیان در دوبی.

رئیس مرکز امور مدارس خارج از کشور وزارت آموزش‌ و پرورش ایران در آن زمان اعلام کرد که این اقدامات بر حدود ۲۵۰۰ دانش‌آموز دختر و پسر در امارات تاثیر گذاشته است.