پرده؛ تقلای درونی یک فیلمساز ممنوع

۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ - ۱۶ مه ۲۰۲۵

این هفته در آپارات فیلم «پرده» ساخته‌ مشترک جعفر پناهی و کامبوزیا پرتوی به نمایش در‌می‌آید.

پس از آن در بخش «تحلیل آپارات» لیلا صادقی؛ نویسنده و تحلیل‌گر و مهدی طاهباز؛ روزنامه نگار و پژوهشگر درباره فیلم صحبت می‌کنند.

درباره فیلم 'پرده'

فیلم پرده، ساخته‌ مشترک جعفر پناهی و کامبوزیا پرتوی، در سال ۱۳۹۱ تولید شده و تصویری از درونیات یک هنرمند در تنگنای سانسور و محرومیت است. این فیلم به نوعی بازتابی سینمایی از دوران ممنوعیت حرفه‌ای‌ جعفر پناهی است.

داستان فیلم در فضایی بسته، با شخصیت‌هایی محدود روایت می‌شود و هردو کارگردان در فیلم حضور دارند.

«پرده» در جشنواره بین‌المللی برلین موفق به دریافت جایزه خرس نقره‌ای بهترین فیلمنامه شد.

ویژگی فیلم 'پرده'

«پرده» فیلمی چندلایه و ساختارشکنانه است که با تلفیق واقعیت و خیال، روایتی مدرن و فلسفی از کشمکش‌های درونی یک هنرمند تحت فشار ارائه می‌دهد.

فیلم با فرم روایی تو در تو، تماشاگر را وارد ذهن متلاطم فیلمساز می‌کند و در هر لحظه از او می‌خواهد پرسش‌گر باشد: چه چیزی واقعیت دارد و چه چیزی زاییده ذهن است؟ حضور شخص جعفر پناهی در فیلم، نه‌تنها مرز میان زندگی واقعی و داستان را محو می‌کند، بلکه فیلم را به گونه‌ای «حدیث نفس» تبدیل می‌کند.

در این اثر، دو قطب متضاد امید و یاس در قالب شخصیت‌ها و موقعیت‌های استعاری نمایان می‌شوند. زن و مرد در فیلم نماد دو سویه‌ ذهنی هستند؛ یکی در پی نجات، دیگری در مسیر انزوا و شکست.

فضای فیلم، آگاهانه از منطق معمول فاصله می‌گیرد و با پرداختی سوررئال و تمثیلی، به دنیایی درونی‌تر پا می‌گذارد.

درباره کارگردانان

جعفر پناهی، در سال ۱۳۳۹ در شهر میانه به دنیا آمد. او یکی از چهره‌های تاثیرگذار در سینمای اجتماعی ایران است. فعالیت هنری‌اش را از تلویزیون آغاز کرد و با همکاری با عباس کیارستمی وارد سینمای حرفه‌ای شد. پناهی با فیلم‌هایی چون «بادکنک سفید»، «دایره»، «طلای سرخ» و «آفساید» به شهرت جهانی رسید و جوایز متعددی از جشنواره‌های بین‌المللی دریافت کرد.

جعفر پناهی با وجود ممنوعیت ۲۰ ساله برای فیلمسازی، سفر به خارج و مصاحبه با رسانه‌ها، به ساخت فیلم‌هایش ادامه داد. فیلم «پرده» دومین فیلم او پس از صدور این حکم بی‌سابقه است.

خلاصه فعالیت های هنری جعفر پناهی:

دانش آموخته كارگردانى از دانشكده صدا و سيما

۱۳۶۶ ساخت فيلم های كوتاه «دوست» و «آخرین امتحان»

آغاز فعالیت حرفه‌ای با دستیار کارگردانی کامبوزیا پرتوی و عباس كيارستمى

١٣٧۴ دریافت دوربین طلایی اولين فيلم بلند از جشنواره کن با فیلم «بادكنک سفيد»

۱۳۷۶ کارگردانی فیلم آينه

١٣٨٨ بازداشت و محكوميت به عدم فعاليت سينمايى

۱۳۹۰ ساخت فیلم «اين يك فيلم نيست» به طور مشترک با مجتبا میرتهماسب

فيلم هاى ديگر

دایره (۱۳۷۸) طلاى سرخ ( ١٣٨٢) آفسايد ( ١٣٨۴) پرده ( ١٣٩۱) تاكسى ( ١٣٩۳)

سه رخ ( ١٣٩٧) خرس نیست (۱۴۰۱) یک تصادف ساده (۱۴۰۴)

توضیح تصویر، كامبوزيا پرتوی و جعفر پناهی، فیلمسازان - پوستر فیلم پرده

کامبوزیا پرتوی، متولد ۱۳۳۴ در گیلان، نویسنده و فیلمسازی نوآور بود که فعالیت خود را از سینمای آزاد آغاز کرد و بعدها در تلویزیون و سینما به کار حرفه‌ای پرداخت. آثاری همچون «ماهی»، «گلنار»، «کافه ترانزیت» و «کامیون» از جمله فیلم‌های مطرح او هستند.

کامپوزیا پرتوی یکی از موفق‌ترین فیلمنامه‌نویسان پس از انقلاب بود. او در اسفند ۱۳۹۹ در اثر ابتلا به کرونا درگذشت.

خلاصه فعالیت های هنری كامبوزيا پرتوى:

١٣٥۴ تحصيل در دانشكده هنرهاى دراماتيک تهران

۱۳۶۲ ساخت فيلم كوتاه و مستند براى تلويزيون ايران

۱۳۶۶ دريافت جايزه بهترين فيلم جشنواره جيفونى براى فيلم «ماهى»

١٣٩١ دريافت خرس نقره‌اى جشنواره برلين براى كارگردانى و نويسندگى مشترك فيلم «پرده»

فيلم‌هاى ديگر در مقام فيلم‌نامه‌نويس

كاميون (۱۳۹۶)

ديشب بابات رو ديدم آيدا (١٣٨٣)

كافه ترانزيت (١٣٨٣)

ايستگاه متروک (١٣٨٠)

من ترانه ١٥ سال دارم ( ١٣٨٠)

قطعه ناتمام (١٣٧٩)

ننه لالا و فرزندانش (١٣٧٥)

افسانه دو خواهر (١٣٧٣)

سريال گل پامچال (١٣٧٠)

بازى بزرگان (۱۳۶۹)

گربه آوازخوان (۱۳۶۹)

گلنار (۱۳۶۷)

معرفی و تحلیل فیلم:

گفت‌وگوی آپارات با لیلا صادقی؛ نویسنده و تحلیل‌گر و مهدی طاهباز؛ روزنامه نگار و پژوهشگر درباره فیلم 'پرده' ساخته‌ مشترک جعفر پناهی و کامبوزیا پرتوی را اینجا ببینید.