انس شریف که بود؛ خبرنگار الجزیره که در حمله اسرائیل کشته شد

انس شریف، خبرنگار الجزیره، پیش از مرگ متنی را آماده کرده بود تا در صورت کشته شدنش منتشر شود. این پیام که تاریخ نگارش آن ۶ آوریل ۲۰۲۵ است، پس از مرگش در حساب رسمی او در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد.

در این متن آمده است: «اگر این کلمات به شما رسید، بدانید که اسرائیل موفق شده مرا بکشد و صدایم را خاموش کند.» او همچنین نوشت « تمام تلاش و همه توانم را به کار گرفتم تا یاور و صدایی برای مردمم باشم... غزه را فراموش نکنید».

انس شریف یکی از پنج خبرنگار و فیلمبردار شبکه الجزیره بود که روز یکشنبه در حمله هوایی اسرائیل به شهر غزه کشته شدند. انس شریف، ۲۸ سال داشت و از آغاز جنگ غزه نقش قابل توجهی در پوشش اخبار آن در شبکه الجزیره داشت.

او در پیامش نوشته بود: «از شما می‌خواهم نگذارید زنجیرها شما را ساکت کند یا مرزها مانع‌تان شود. پل‌هایی باشید برای آزادسازی سرزمین و مردم آن، تا زمانی که خورشید عزت و آزادی بر میهن ربوده‌شده‌مان طلوع کند. مراقبت از خانواده‌ام را به شما می‌سپارم.»

به گفته الجزیره، اعضای دیگر تیم خبری این شبکه که در حمله اسرائیل کشته شدند محمد قریقع، خبرنگار و ابراهیم ظاهر، محمد نوفل و مومن علیوه، فیلمبرداران الجزیره بودند.

این شبکه همچنین اعلام کرد که دو نفر دیگر نیز در این حمله کشته شدند که به گفته مقام‌های بیمارستانی، یکی از آنها محمد خالد، خبرنگار آزاد محلی، بود.

این روزنامه‌نگاران فلسطینی در حمله هوایی اسرائیل به چادر محل اقامت و کار آنها در نزدیکی ورودی بیمارستان شفا در شهر غزه کشته شدند.

این حمله اسرائیل واکنش‌های و محکومیت‌های گسترده بین‌المللی به دنبال داشت. سازمان ملل متحد، دولت قطر و چندین سازمان مدافع آزادی رسانه این حمله را به شدت محکوم کردند. دفتر حقوق بشر سازمان ملل آن را «نقض جدی حقوق بین‌الملل بشردوستانه» توصیف کرد و خواهان «دسترسی فوری، امن و بدون مانع همه خبرنگاران به غزه» شد.

پیشینه و فعالیت‌های رسانه‌ای

انس شریف سال ۱۹۹۶ در اردوگاه جبالیا در شمال نوار غزه متولد شد. او حدود دو سال پیش به شبکه الجزیره پیوست و از زمان آغاز جنگ اسرائیل و حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، به طور مستمر از شهر غزه و مناطق شمالی نوار غزه گزارش تهیه می‌کرد.

به گفته صلاح نجم، مدیر خبر الجزیره انگلیسی، او «در طول جنگ داخل غزه ماند و هر روز درباره وضعیت مردم و حملات گزارش می‌داد». در شرایطی که بسیاری از خبرنگاران به دلیل دستورهای تخلیه اسرائیل مجبور به خروج از غزه شده بودند، او همچنان از شمال این منطقه گزارش می‌داد.

بی‌بی‌سی دریافته است که انس شریف پیش از پیوستن به الجزیره، مدتی برای یک تیم رسانه‌ای وابسته به حماس فعالیت کرده بود؛ موضوعی که بعدا از سوی ارتش اسرائیل به عنوان بخشی از اتهام‌ها علیه او مطرح شد.

با این حال او پیش از مرگش در برخی از پست‌های خود در شبکه‌های اجتماعی، انتقادهایی از حماس مطرح کرده بود.

انس شریف علاوه بر پوشش رویدادهای مربوط به جنگ در گزارش‌های خود، به شرایط انسانی در غزه نیز می‌پرداخت. او حمله به همکارانش را نیز پوشش داده بود؛ از جمله اسماعیل الغول، خبرنگار سرشناس الجزیره، و رامی الرفی، فیلمبردار، که در سال ۲۰۲۴ در حمله هوایی به شهر غزه کشته شدند.

اتهامات اسرائیل و واکنش‌ها

ارتش اسرائیل، شریف را متهم کرد که در پوشش خبرنگار «به عنوان فرمانده یک سلول تروریستی در حماس» فعالیت داشته و مسئول شلیک راکت به سوی اسرائیلی‌ها بوده است، اما شواهد اندکی برای اثبات این ادعاها ارائه کرده است.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد اسنادی در اختیار دارد که به گفته این نیرو «به طور قطعی وابستگی نظامی او به حماس را ثابت می‌کند»، از جمله «فهرست‌های اسامی کارکنان، فهرست دوره‌های آموزشی تروریستی، دفترچه‌های تلفن و اسناد پرداخت حقوق».

آنچه تا کنون به صورت عمومی منتشر شده، تصاویری از صفحاتی است که ظاهرا نام نیروهای حماس در شمال غزه را نشان می‌دهد، شامل توضیحاتی درباره جراحات نیروهای حماس است و بخشی از آنچه گفته می‌شود دفترچه تلفن گردان جبالیای شرقی حماس است.

اسرائیل پیش‌تر نیز شریف را به عضویت در شاخه نظامی حماس متهم کرده بود؛ اتهامی که او و کارفرمایش به شدت رد کرده بودند.

جرمی بوئن، سردبیر بین‌الملل بی‌بی‌سی که این مدارک را دیده، آن‌ها را «قانع‌کننده» ندانسته است. شبکه الجزیره و سازمان‌های مدافع آزادی رسانه این اتهامات را رد کرده‌اند.

محمد معوض، مدیر تحریریه الجزیره، گفت که انس شریف «فقط یک کار می‌کرد: خبررسانی و رساندن صدای کسانی که در داخل شهر غزه صدایی ندارند».

گزارشگران بدون مرز با محکوم کردن قاطع حمله اسرائیل، انس شریف را «یکی از شناخته‌شده‌ترین خبرنگاران غزه» توصیف کرده‌ و خواهان پایان دادن به «مسدود کردن جریان اطلاع‌رسانی» از غزه شده است.

انس شریف، متاهل و پدر دو فرزند خردسال بود؛ دختری چهار ساله به نام شام و پسری یک ساله به نام صلاح. به دلیل جنگ، او مدت‌های طولانی از خانواده‌اش دور بود. یک پست مشترک اینستاگرام در صفحه رسمی او و همسرش در ماه ژانویه، عکسی از شریف را نشان می‌داد که در کنار دو فرزندش لبخند می‌زند. در توضیح عکس آمده بود که این نخستین دیدار او با صلاح پس از ۱۵ ماه جنگ است.

در دسامبر ۲۰۲۳، پدرش جمال شریف در حمله هوایی اسرائیل به منزل خانوادگی‌ او کشته شد. با وجود این حادثه و شرایط دشوار زندگی در غزه، او به فعالیت خبرنگاری ادامه داد.

محدودیت دسترسی به غزه و نقش خبرنگاران محلی

ارتش اسرائیل اجازه ورود رسانه‌های خارجی به نوار غزه را نمی‌دهد و اطلاعات موجود عمدتا از طریق خبرنگاران محلی و شهروندان به جهان منتقل می‌شود.

رائد فقیه، یکی از مدیران بخش خبر در شبکه الجزیره عربی، گفته است که شریف در تماس‌های تلفنی از «کمبود شدید مواد غذایی» می‌گفت و شرایط خود را مشابه شرایط دیگر ساکنان غزه توصیف کرده بود.

او درباره شریف گفت که «پشتکارش او را به مکان‌هایی برد که هیچ خبرنگار دیگری جرات رفتن به آن‌ها را نداشت، به ویژه جاهایی که شاهد بدترین کشتارها بود. پایبندی‌اش به اصول، باعث شد همواره به ماموریتش به عنوان یک خبرنگار وفادار بماند.»

پیش از این نیز خبرنگاران و روزنامه‌نگاران بسیاری در جنگ غزه و درگیری‌های پیشین در مناطق فلسطینی کشته شده‌اند. الجزیره و گزارشگران بدون مرز به کشته شدن شیرین ابو عاقله، خبرنگار فلسطینی-آمریکایی الجزیره، در سال ۲۰۲۲ اشاره کرده‌اند که هنگام پوشش عملیات ارتش اسرائیل در کرانه باختری با شلیک گلوله کشته شد. ارتش اسرائیل بعدا اعلام کرد که احتمالا یکی از نیروهایش او را کشته اما این اتفاق «غیرعمدی» بوده است. الجزیره شواهدی ارائه کرد که به گفته این شبکه نشان می‌دهد این اقدام «عامدانه» بوده است.

رائد فقیه گفت: «اگر در مورد کشته شدن شیرین پاسخگویی صورت گرفته بود، شاید امروز شاهد مرگ این تعداد خبرنگار در غزه نبودیم.»