مای ساتو: ایران باید وضعیت ناپدیدشدگان و کشتهشدگان اعتراضات دی را روشن کند
منبع تصویر، Middle East Images / AFP via Getty Images
مای ساتو، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، از جمهوری اسلامی ایران خواسته سرنوشت و محل نگهداری افرادی که پس از اعتراضات سراسری بازداشت، ناپدید یا کشته شدهاند را اعلام کند.
او گفته همراه با کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد، علاوه بر این از مقامهای ایران میخواهد که تمامی اعدامهای مرتبط با این اعتراضات را متوقف کنند.
بر اساس برخی گزارشها از ایران، شماری از خانوادهها گفتهاند که پس از شرکت عزیزانشان در اعتراضات، از سرنوشت آنها و این که در قید حیات و زندانی هستند یا کشته شدهاند، بیاطلاعاند و نتوانستهاند پاسخ قطعی از سوی حکومت دریافت کنند.
برخی گزارشهای تأیید نشدهای هم درباره اعدام مخفیانه معترضان دستگیرشده منتشر شده است.
خانم ساتو گفته است: «تفاوت میان آمار رسمی و برآوردهای مردمی، تنها بر رنج خانوادههایی میافزاید که در جستوجوی عزیزان خود هستند. در غیاب شفافیت، روایتی ویرانگر با گزارشهای تأیید نشده درباره محلهای دفن و اعدامهای مخفیانه شکل میگیرد.»
حکومت ایران میگوید که ۳۱۱۷ نفر در جریان سرکوب خونین اعتراضات کشته شدند، اما بررسی نهادهای مستقل حقوق بشری نشان میدهد این رقم بسیار بیشتر از آمار رسمی است. نام برخی از افرادی که در جریان سرکوب اعتراضات دی کشته شدند، در فهرستی که از سوی دولت منتشر شده، وجود ندارد.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد افزوده است: «اکثریت قاطع افرادی که بازداشت یا کشته شدهاند، شهروندان عادیاند؛ از جمله کودکان، از همه استانها و با پیشینههای گوناگون قومی و دینی، و نیز اتباع افغانستان. در میان آنان، وکلایی که میکوشیدند از معترضان دفاع کنند، کادر درمانی که مجروحان را درمان کردهاند، روزنامهنگاران، نویسندگان، هنرمندان و مدافعان حقوق بشر هم حضور دارند.»
منبع تصویر، AFP via Getty Images
مای ساتو همچنین گفته است: «ادامه هفتهها محدودیت اینترنتی، هرگونه راستیآزمایی مستقل درباره آنچه در میدان رخ میدهد را مختل میکند. وقتی یک دولت از پاسخگویی درباره سرنوشت مردمش سر باز میزند، دیگران آن خلأ را پر خواهند کرد و تصویری که شکل میگیرد، معرف این دوره از تاریخ ایران خواهد بود.»
خانم ساتو قرار است به زودی گزارشی از وضعیت سرکوبهای مرگبار دیماه به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و هیئت حقیقتیاب آن ارائه کند.
نهادهای حقوق بشری تخمین میزنند که هزاران نفر از زمان آغاز اعتراضات دی ۱۴۰۴ در ایران کشته و زخمی شده و هزاران نفر هم بازداشت و زندانی شده باشند.
سازمان عفو بینالملل اعلام کرده است که دو کودک در میان ۳۰ نفر از دستگیرشدگان اعتراضات دی هستند که همگی با خطر اعدام مواجهاند.
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) میگوید از گزارشها درباره ادامه بازداشت کودکانی که در اعتراضات اخیر ایران زندانی شدهاند، عمیقاً نگران است.
این نهاد بینالمللی خواستار دسترسی فوری و مستقل به همه کودکان بازداشتی برای بررسی وضعیت، درمان و رفاه آنها شده و تأکید کرده است که بازداشت و محرومیت از آزادی ممکن است پیامدهای بلند مدت و مخربی برای رشد کودک و آینده جامعه داشته باشد.
یونیسف همچنین یادآوری کرده است که بر اساس تعهدات بینالمللی و کنوانسیون حقوق کودک، باید با کودکان با انسانیت و حفظ کرامت انسانی رفتار شود و امکان تماس منظم با خانوادههایشان را داشته باشند.
