جوکوویچ به دنبال قهرمانی در ۳۷ سالگی؛ کابوس کرونا هنوز دست از سرش برنداشته است

نواک جوکوویچ حالا مسن‌تر از هر قهرمان انفرادی گرند اسلم در دوران تنیس مدرن (۵۷ سال اخیر که مسابقات به صورت اوپن و با شرکت بازیکنان حرفه‌ای برگزار می‌شود) است.

ستاره صربستانی که چهار ماه دیگر ۳۸ ساله می‌شود، در ژانویه تلاش خواهد کرد برای یازدهمین بار قهرمان اوپن استرالیا شود و با کسب بیست و پنجمین گرند اسلم و عبور از رکورد مارگارت کورت، جایگاه پرافتخارترین تنیس‌باز تاریخ را به‌دست آورد.

استفان ادبرگ، دارنده ۶ گرند اسلم، به بخش ورزشی بی‌بی‌سی گفت: «اگر همه چیز درست پیش برود، هرگز نمی‌توان او را از جمع مدعیان خارج کرد. به نظرم بیشترین بخت او در استرالیا یا با توجه به تجربه طولانی او در بازی روی چمن، احتمالا در ویمبلدون است.»

«در واقع همه چیز باید به نفع او پیش برود، با توجه به این که یک سال پیرتر شده و در شش ماه اخیر مسابقات رسمی زیادی نداشته است.»

کابوس کرونا و اخراج از استرالیا

جوکوویچ بیشتر از هر گرند اسلمی در استرالیا قهرمان شده اما می‌گوید که هنوز کابوس کرونا و اخراج از این کشور برای او تمام نشده است. ویزای استرالیای او سال ۲۰۲۲ به دلیل نزدن واکسن کرونا و محدودیت‌های ناشی از همه‌گیری آن لغو شد. مجبور شد پنج روز در یک هتل مختص اسکان مهاجران بماند و پس از این که تقاضای فرجامش پذیرفته نشد، اخراج شد.

او البته سال بعد به ملبورن برگشت و برای دهمین بار قهرمان اولین گرند اسلم فصل تنیس جهان شد. پرافتخارترین مرد تنیس جهان به نشریه استرالیایی هرالد سان گفته است که هنوز از ضربه روحی ناشی از آن اتفاق خلاص نشده است: «بعضی از اثرات آن هنوز وقتی از بخش گذرنامه فرودگاه عبور می‌کنم، باقی است. به پشت سرم نگاه می‌کنم که ماموران مهاجرت سراغم می‌آیند یا نه.»

«وقتی مامور گذرنامه‌ام را چک می‌کند، از خودم می‌پرسم که بازهم من را می‌گیرند و زندانی می‌کنند یا اجازه می‌دهند که بروم؟ من کینه‌ای نیستم و سال بعد از آن آمدم و قهرمان شدم.»

«باید منطقی باشیم؛ او ۳۷ ساله است»

سال گذشته میلادی و برای اولین بار در هفت سال اخیر، جوکوویچ نتوانست قهرمان یک گرند اسلم شود. او همچنین برای اولین بار از سال ۲۰۰۵ در هیچ یک از مسترزهای هزار امتیازی (معتبرترین مسابقات پس از گرند اسلم‌ها) قهرمان نشد.

نقطه اوج کارنامه جوکوویچ در سال ۲۰۲۴ قهرمانی در انفرادی المپیک بود. این تنها عنوانی بود که جوکوویچ در کلکسیونش کم داشت و توانست با یک پیروزی درخشان مقابل کارلوس آلکاراس در فینال پاریس، آن را به‌دست آورد. قهرمانی المپیک تنها دو ماه بعد از جراحی زانوی «نوله» و سه هفته بعد از شکست او مقابل تنیس‌باز اسپانیایی در فینال ویمبلدون بود.

بیلی جین کینگ، ستاره نامدار سال‌های دور تنیس جهان، نوامبر گذشته با تاکید بر این که استراتژی جوکوویچ در سال ۲۰۲۴ بسیار موثر بود، گفت: «سوالی که من دارم این است که اگر بخواهد امسال فقط و فقط یک جام ببرد، گزینه‌اش چه خواهد بود؟ بعد او دفعات حضورش در تورنمنت‌ها را برای تمرکز روی آن محدود خواهد کرد. باید منطقی باشیم. او ۳۷ سالش است.»

اما مسئله فقط سن و سال جوکوویچ نیست. کن راسل، تنیس‌باز نامدار استرالیایی، آخرین مورد از هشت گرند اسلم زندگی‌اش را در اوپن استرالیا ۱۹۷۲ و در حالی که دو ماه قبل ۳۷ ساله شده بود، به‌دست آورد.

او مسن‌ترین قهرمان انفرادی یک گرند اسلم در دوران تنیس مدرن است. جوکوویچ همین حالا شش ماه از آن زمان او بزرگ‌تر است و تنیس هم به نسبت آن موقع به مراتب فیزیکی‌تر شده است.

رافائل نادال آخرین گرند اسلمش را دو رو ز بعد از تولد ۳۶ سالگی برد و راجر فدرر هم آخرین گرند اسلمش را در همین سن در ملبورن کسب کرد.

روی کاغذ اوضاع به نفع جوکوویچ نیست، ولی او قبلا نشان داده که این مسائل نمی‌تواند مانع راهش شود. به یاد بیاوریم که فدرر یک ماه قبل از تولد ۳۸ سالگی‌اش در ویمبلدون ۲۰۱۹ دو امتیاز منجر به قهرمانی مقابل جوکوویچ داشت، اما بازی را باخت.

جوکوویچ گفته که امسال در تورنمنت‌های بیشتری بازی خواهد کرد که این نکته‌ای مثبت به شمار می‌رود. جوکوویچ چند روز پیش در یک‌چهارم نهایی اوپن بریزبین به رایلی اوپلکا باخت، ولی او در مجموع پنج مسابقه داد از جمله چند بازی جذاب دو نفره در کنار نیک کیریوس.

انگیزه شکستن رکورد

یانیک سینر ۲۳ ساله است و آلکاراس ۲۱ سال دارد. با توجه به عملکرد درخشان این دو بازیکن به نظر می‌رسد که برای چند سال آینده، قهرمانی برای سایر بازیکنان کاری بسیار سخت خواهد بود. نکته قابل توجه اما این است که در یک دهه گذشته قهرمانان گرند اسلم‌ها معمولا در میانه‌های دهه سوم زندگی بوده‌اند.

استفان ادبرگ، که در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۴ مربی راجر فدرر بود، معتقد است که جوکوویچ هنوز هم می‌تواند بدرخشد: «اینها افراد زیادی در اطرافشان دارند و هنوز عاشق بازی کردن هستند. به خصوص جوکوویچ که شکستن رکوردهای فراوان برایش انگیزه زیادی ایجاد می‌کند.»

«او هنوز حسابی روی فرم است و این دست‌کم یک شانس قهرمانی برایش می‌آورد، هرچند که این بار اوضاع برایش خیلی سخت خواهد بود.»

یکی از نکات برجسته صحبت‌های ادبرگ، این است که بازیکنان برجسته حالا مانع فیزیولوژیکی در راه قهرمانی در دهه چهارم زندگی نمی‌بینند. در حالی که طولانی بودن فصل مسابقات فرساینده است، گزینش هوشمندانه، نکته‌ای کلیدی خواهد بود.

ادبرگ گفت: «اگر به دوران خودم نگاه کنم، به نظرم آنچه به شیوه‌های مختلف فرسوده‌ام می‌کرد، بازی در جام دیویس بود. ما شش بار متوالی به فینال رسیدیم و این به معنای بازی تا دسامبر و سپس حضور در فصل بعد بود.»

«حالا که به گذشته نگاه می‌کنم، معتقدم که این دوران حرفه‌ای من را کوتاه کرد. از نظر بدنی می‌توانستم چهار یا پنج سال بیشتر بازی کنم. آن موقع که من بازی می‌کردم، شانس قهرمانی گرند اسلم در ۳۰ یا ۳۱ سالگی بسیار کم بود. حالا اما وضعیت فرق کرده است.»

ادبرگ سال ۱۹۹۶ و پس از یک حضور دیگر در فینال جام دیویس در ۳۰ سالگی بازنشسته شد.

ماری در کادر فنی

نواک جوکوویچ در رقابت‌های این فصل چهره آشنایی را به تیمش ملحق کرده است: اندی ماری که کمتر از شش ماه پیش بازنشسته شد و سابقه حضور مقابل او در فینال هفت گرند اسلم را دارد. نکته عجیب‌تر این که تفاوت سنی جوکوویچ با مربی‌اش تنها هفت روز است.

جوکوویچ در نوامبر گفت به این دلیل که «هنوز نقشه‌های بزرگی دارد» از ماری خواسته که به او ملحق شود. ادبرگ نیز معتقد است که این ورزشکار اسکاتلندی دانشی عمیق در مورد حریفان را به تیم جوکوویچ اضافه خواهد کرد و انگیزه او را بالا خواهد برد.

او گفت: «شما قبلا شماره یک‌های پیشین جهان را در حال مربی‌گری دیده‌اید؛ ایوان لندل و بوریس بکر دیگر نمونه‌ها هستند. اما همه ما چند سال قبل بازنشسته شده بودیم. ماری بلافاصله پس از مسابقات حرفه‌ای وارد مربی‌گری شده است و اطلاعات خوبی از بازیکنان فعلی دارد.»

«اما به نظرم مسئله اصلی برای جوکوویچ، تا حدودی الهام‌بخشی و ایجاد انگیزه برای جلو رفتن است. نکته‌های کوچک، تفاوت ایجاد می‌کنند؛ از نظر تاکتیکی، ذهنی، آماده شدن برای یک مسابقه و کارهایی که در اوقات فراغت می‌کنیم»

جوکوویچ دوست دارد در سر خط خبرها باشد، از توجه لذت می‌برد و حضور ماری جذابیت زیادی به اردوی او اضافه خواهد کرد. این هم یک دلیل دیگر است که با ادبرگ موافق باشیم که می‌گوید حتی در ۳۷ سالگی هم نمی‌توان او را از جمع مدعیان کنار گذاشت.