۱۰ روز پس از توافق گذرگاه زنگزور، پزشکیان وارد ارمنستان شد

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، ۱۰ روز پس از امضای توافق صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان و طرح دالان زنگزور در جوار مرزهای ایران، برای یک دیدار رسمی وارد ایروان شد و با استقبال معاونان نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه ارمنستان مواجه شد.

قرار است آقای پزشکیان در ایروان با مقام‌های ارشد ارمنستان دیدار کند. او پیش از ترک تهران به مقصد ارمنستان گفت: «در رابطه با کریدور شمال-جنوب گفت‌وگو خواهیم کرد. در رابطه با مسیر شرق به غرب هم طبیعتاً بستر مناسبی خواهد بود برای اینکه بتوانیم روند راه تجارت را از شرق به غرب در این مسیر گسترش بدهیم.»

سفر آقای پزشکیان به ارمنستان در حالی است که از امضای توافق صلح آن کشور و جمهوری آذربایجان و طرح گذرگاه زنگزور با میانجیگری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا ۱۰ روز می‌گذرد. یکی از مهم‌ترین بخش‌های این توافق، حق توسعه یک مسیر ترانزیتی در جنوب ارمنستان به مدت ۹۹ سال برای آمریکاست.

این مسیر پیشنهادی، که عمدتاً با نام دالان یا گذرگاه زنگزور شناخته می‌شود و اینک نام رسمی آن «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بین‌المللی» است، قرار است جمهوری آذربایجان را از راه استان سیونیک در جنوب ارمنستان به نخجوان متصل کند و بنا بر گزارش‌ها در امتداد رود ارس امتداد یابد که مرز ارمنستان و ایران را مشخص می‌کند.

رئیس جمهور ایران گفته «دغدغه‌ای که وجود دارد در حقیقت حضور شرکت‌های آمریکایی در منطقه است. نگرانی‌هایی که وجود دارد این است که این شرکت‌ها معمولاً به اسم شرکت بیایند و بعد یک کارهای دیگری بکنند.»

آقای پزشکیان پیش از این احداث این گذرگاه را امری مثبت ارزیابی کرده بود اما علی‌اکبر ولایتی، مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی ایران، به تندی به آن تاخته بود. وزارت خارجه ایران تاکنون موضعی محتاطانه درباره توافق احداث این گذرگاه داشته است.

عراقچی: به ما اطمینان دادند آمریکایی‌ها حضور نخواهند داشت

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران درباره این مسیر گفته است: «به ما اطمینان دادند که شرکت‌های امنیتی خصوصی آمریکایی به بهانه این جاده در ارمنستان حضور نخواهند داشت.»

او گفته «تغییرات ژئوپلیتیک را در منطقه نمی‌پذیریم.»

ایران از زمان مطرح شدن پیشنهاد دالان زنگزور پس از پیروزی جمهوری آذربایجان در جنگ دوم قره‌باغ در سال ۲۰۲۰، چندین بار به این طرح اعتراض کرده است.

از جمله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با رهبران کشورهای منطقه از جمله ارمنستان و ترکیه مخالفت ایران با این گذرگاه را علنی به آنها اطلاع داده بود.

ایران از طریق مرزهایش با جمهوری آذربایجان و ارمنستان به قفقاز جنوبی دسترسی دارد. مرز کوتاه ارمنستان با ایران میان خاک جمهوری آذربایجان و جمهوری‌ خودمختار نخجوان که بخشی از جمهوری آذربایجان است، قرار گرفته است.

جمهوری آذربایجان به دنبال این بود که با احداث بزرگراه و خط راه آهن با منطقه نخجوان در ارتباط مستقیم باشد. این مسیر می‌تواند ارتباط مرزی ایران و ارمنستان را قطع کند.

پیش از فروپاشی شوروی، جمهوری آذربایجان از طریق راه آهن زنگزور با نخجوان ارتباط داشت ولی با آغاز جنگ اول میان این دو کشور این مسیر قطع شد و جمهوری آذربایجان برای ارتباط زمینی با نخجوان به ایران و ترکیه احتیاج داشت.