از رونالدو و بکام تا امباپه و مودریچ؛ چرا ستاره‌های فوتبال، باشگاه می‌خرند؟

لوکا مودریچ به تازگی به جرگه بازیکنانی پیوسته که به تغییر موقعیت از رختکن تیم به دفتر هیئت مدیره باشگاه علاقه نشان داده‌اند.

همین چند وقت پیش سوانزی سیتی، که در دسته دوم فوتبال انگلیس (‌چمپیونشیپ) رقابت می‌کند، اعلام کرد هافبک رئال مادرید به عنوان «سرمایه گذار و مالک» با سهام اقلیت به این باشگاه پیوسته است.

به همین مناسبت بخش ورزشی بی‌بی‌سی به این موضوع پرداخته است که چرا بازیکنان بیشتر به سرمایه‌گذاری در باشگاه‌ها علاقمند هستند تا به عهده گرفتن هدایت آن‌ها.

رونالدو: مربی‌گری از بازی کردن سخت‌تر است

کریستیانو رونالدو فوریه گذشته گفت علاقه ندارد پس از بازنشستگی، وارد دنیای مربیگری شود: « من مربی بشوم؟ فکر نمی‌کنم … این کار از بازی‌ کردن سخت‌تر است.»

«اگر بتوانم مالک یک باشگاه بشوم، چرا باید مربی، مدیر ورزشی یا مدیرعامل آن باشم؟ این رویای من است و مطمئنم که روزی مالک یک باشگاه خواهم شد. امیدوارم نه تنها یک باشگاه، بلکه چندین باشگاه داشته باشم.»

اما بعضی از بازیکنان یک قدم هم از این فراتر رفته و پیش از بازنشستگی در باشگاه‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

کیلیان امباپه (کان) ، سادیو مانه (بورژ فوت)، خوان ماتا (سن‌ دیه‌گو)، ویلفرید زاها (کرویدون اتلتیک)، سزار آزپیلیکوئتا (هشتگ یونایتد) و هکتور بیرین (فارست گرین) تنها برخی از بازیکنانی هستند که ظاهرا برای آینده خود پس از بازنشستگی برنامه‌هایی دارند.

دیوید بکام :علاقه‌ای به مربی‌گری ندارم

دیوید بکام که مالک بخشی از باشگاه‌های اینتر میامی و سالفورد سیتی است، می‌گوید:‌ « اصلا دوست ندارم مربی شوم. کار مورد علاقه‌ام نیست.»

زلاتان ابراهیموویچ یکی از سرمایه‌گذاران باشگاه هامارابی سوئد و مشاور ارشد ورزشی در باشگاه آث میلان می‌گوید: «کار مربی‌ها خیلی زیاد است.»

بکام و ابراهیموویچ هر دو در دوران بازی خود با مربی‌های‌شان پیش چشم دیگران درگیر شدند و شاید بتوان گفت آن‌ها بیشتر برای قرار گرفتن در رأس هرم باشگاه مناسب هستند تا هدایت یک تیم با ۲۵ بازیکن و پیروی از دستور‌های هیات مدیره.

کایران مگوایر، کارشناس مالی فوتبال، به بخش ورزشی بی‌بی‌سی گفت: «فوتبالیست‌ها لزوما علاقه‌ای به مربی‌گری یا مدیریت تیم ندارند چون این کار‌ها استرس‌ زیادی به همراه دارد. علاوه بر این، چنین شغل‌هایی برای برخی شخصیت‌ها مناسب نیست.»

مودریچ یک نام تجاری نیست و این کار برایش صرفه اقتصادی ندارد

اکثر باشگاه‌های فوتبال آنقدری سود نمی‌کنند که بتوانند به مالکان و سرمایه‌گذاران خود منفعت مالی برسانند.

از سال ۲۰۱۸ که سوانزی پس از ۷ سال حضور در لیگ برتر به دسته دوم سقوط کرد، درآمد این باشگاه هم کاهش یافته و آن‌ها در سه سال گذشته ضرری ۳۹ میلیون پوندی متحمل شده‌اند.

مگوایر می‌گوید: «به اعتقاد من این کار برای بازیکنان صرفه اقتصادی ندارد. سوانزی ۴۵۰ هزار پوند در هفته ضرر می‌کند. اما مهارت مودریچ به نفع باشگاه تمام خواهد شد.»

«لوکا مودریچ مثل رونالدو، بکام یا امباپه نام تجاری نیست. او فقط یک بازیکن بسیار خوب است. نام او حتی در فهرست ۱۰ بازیکن برتر دنیا قرار نخواهد گرفت.»

«اگر بازیکنی یک برند تجاری باشد، این مساله منافع مالی برای خود او و باشگاهش به همراه خواهد داشت. اما آنها این کار را به عشق فوتبال انجام می‌دهند چون اجازه می‌دهد همچنان در عرصه فوتبال باقی بمانند.»

ریسک یا پاداش؟

اما سرمایه‌گذاری در باشگاه‌ها کار بدون ریسکی نیست.

در ژوئیه ۲۰۲۴ امباپه با خرید اکثریت سهام باشگاه دسته دومی کان فرانسه به قیمت ۱۲/۶ میلیون پوند، مالک اصلی این باشگاه شد. اما اولین فصل او به عنوان مالک کان با سقوط این تیم به دسته سوم پایان یافت.

داوید ویا، بهترین گلزن تاریخ اسپانیا، یکی از بنیانگذاران باشگاه کوئینز‌بورو بود. این باشگاه در نوامبر ۲۰۱۹ معرفی شد اما آن‌ها حتی یک بازی هم در یو‌اس‌ال چمپیونشیپ (سطح دوم فوتبال آمریکا) انجام ندادند.

ادن آزار و دمبا با، هم‌تیمی سابق او در چلسی، به عنوان مالکان باشگاه سن دیه‌گو ۱۹۰۴ معرفی شدند. این تیم قرار بود در لیگ فوتبال آمریکای شمالی بازی کند اما این لیگ قبل از این که باشگاه بتواند اولین بازی خود را انجام دهد، منحل شد.

در همین حال، مالکان سالفورد سیتی از جمله گری ‌نویل، دیوید بکام،‌ پل اسکولز و دیگران (ستاره‌های سابق منچستر یونایتد که به «کلاس ۹۲» شهرت دارند) در تلاشند این باشگاه تا سال ۲۰۲۹ به چمپیونشیپ (دسته دوم فوتبال انگلیس) صعود کند. سالفورد سیتی طی پنج فصل چهار بار به دسته بالاتر صعود کرد اما از سال ۲۰۱۹ در لیگ دو (دسته سوم فوتبال انگلیس) باقی مانده است.

از رختکن به اتاق هیات مدیره

اما برخی بازیکنان فعالانه به دنبال فرصت‌هایی برای یادگیری جنبه تجاری فوتبال هستند.

جردن هندرسون،‌ هافبک آژاکس، تایرون مینگز،‌ مدافع استون ویلا و ایلکای گوندوغان، هافبک منچسترسیتی، از معدود بازیکنانی هستند که دوره‌های مدیریت بازرگانی فوتبال را می‌گذرانند.

مگوایر می‌گوید: «اتحادیه بازیکنان حرفه‌ای مدرسه کسب و کار خودش را دارد و به بازیکنان کمک می‌کند به جای بازگشت به نیمکت تیم‌ها به عنوان مربی، مسیر رختکن به اتاق هیات‌ مدیره را طی کنند.»

«فوتبالیست‌ها درک منحصر‌به‌فردی از از این ورزش دارند. آنها می‌توانند آمیزه‌ای از مهارت‌هایی که در دوران بازی خود به دست آورده‌اند را به اتاق هیئت مدیره باشگاه‌ها ببرند.»

رابی فاولر، مهاجم پیشین لیورپول، در برنامه مدیریت ورزشی این مدرسه ثبت نام کرده است.

او می‌گوید:‌ «فوتبال به غیر از بازی کردن و مربی‌گری جنبه‌های دیگری هم دارد. فوتبال فقط بازی کردن نیست و به نظر من این خیلی جذاب است.»

«ما می خواهیم رشد این ورزش را ببینیم و خودمان هم در این روند نقش داشته باشیم . مربی‌گری و هدایت تیم کار بسیار دشواری است. این راهی است که به واسطه آن می‌توانیم در چهارچوب‌های فوتبال باقی بمانیم.»